Platon'un Mutluluk Anlayışı

Abstract

Öz Platon, mutluluk ahlakının kurucu filozofudur. Sokrates’in fikirlerini yine Platon’dan öğrendiğimiz için mutluluk ahlakının kurucusu her halükârda Platon olmak durumundadır. İnsan ruhu üç parçalı bir yapıya sahiptir. Bu parçalardan biri akıllı kısımdır, ikinci parça heyecan veya duygu kısmıdır, üçüncü parça ise iştaha kısmıdır. Akıl, ruhun iştahlı tarafını ve heyecanlı tarafını kontrol altına alacak, bunları kendine uyumlu kılacaktır. Akıl bir arabacı olarak, yavaş giden ve yoldan her an çıkmaya meyilli olan iştaha atını, öbür tarafta çok hızlı giden ve her an kontrolden çıkmaya teşne heyecan atını dizginleyen ve onları doğru istikamete sevk eden bir yöneticidir. Platon ruhun her bir parçası için bir erdem önerir. Buna göre ruhun iştaha kısmının erdemi ölçülülüktür. Benzer şekilde, öfke, gazap parçasının erdemi cesarettir. Platon’a göre en önemli ve etkili erdem bilgelik erdemidir. Bu erdem aklı kullanmayı ve aklı hayata hâkim kılmayı esas almaktadır. Ölçülülük, cesaret ve bilgelik erdemlerini dengeli bir şekilde uygulamak adalettir. Adalet, iyi ideasını temsil eder ve hakikatin tezahürüdür. Adalet aynı zamanda mutluluktur. Anahtar Kelimeler: Platon, Mutluluk, Adalet, Erdem, Ruh, Ahlak.

Keywords

• platon
• mutluluk
• erdem
• adalet
• ruh
• ahlak

Plato’s Understandıng of Happıness

Abstract

Abstract Plato is the founding philosopher of the ethics of happiness. Since we learnt Socrates' ideas from Plato, the founder of the ethics of happiness must in any case be Plato. The human soul has a three-part structure. One of these parts is the intelligent part, the second part is the excitement or emotion part, and the third part is the appetite part. The intellect will control the appetitive and excited parts of the soul and harmonise them with itself. Reason, as a charioteer, is a manager who reins in the horse of appetite, which travels slowly and tends to go off the road at any moment, and on the other hand, the horse of excitement, which travels very fast and tends to get out of control at any moment, and directs them in the right direction. Plato proposes a virtue for each part of the soul. Accordingly, the virtue of the appetite part of the soul is moderation. Similarly, the virtue of the part of anger and wrath is courage. According to Plato, the most important and effective virtue is the virtue of wisdom. This virtue is based on using reason and making reason dominant in life. Applying the virtues of temperance, courage and wisdom in a balanced way is justice. Justice represents the idea of good and is the manifestation of truth. Justice is also happiness. Keywords: Plato, Happiness, Justice, Virtue, Spirit, Morality.

Keywords

• plato
• happiness
• justice
• virtue
• spirit
• morality

References

1. Arslan, A. İlkçağ Felsefesi Tarihi, Sofistlerden Platon’a 2, İstanbul, 2. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2014.
2. Badio, A. Platon’un Devleti, Çev. Savaş Kılıç, Özyıldırım, İstanbul, Metis Yayınları, 2022.
3. Cevizci, A. Platon, İstanbul, Say Yayınları, 2014.
4. Cevizci, A. İlkçağ Felsefesi Tarihi, İstanbul, 10. Baskı, Say Yayınları, 2016.
5. Copleston, F. Platon, Çev. Aziz Yardımlı, İstanbul, İdea Yayınları, 2013.
6. Descombes, V. Platonculuk, Çev. Murat Erşen, Ankara, Doğubatı Yayınları, 2020.
7. Dürüşken, Ç. Antikçağ Felsefesi, Homeros’tan Augustinus’a Bir Düşünce Serüveni, İstanbul, 4. Baskı, Alfa Yayınları, 2020.
8. Guthrie, W. K. C. Yunan Felsefesi Tarihi, Platon Hayatı ve Diyalogları: Erken Dönem 4, Çev. Ahmet Ergenç, İstanbul, Kabalcı Yayınları, 2021.

9. Guthrie, W. K. C. Yunan Felsefesi Tarihi, Platon Hayatı ve Diyalogları: Geç Dönem Platon ve Akademi 5, Çev. Ahmet Ergenç, İbrahim Şener, İstanbul, Kabalcı Yayınları, 2021.
10. Haşlakoğlu, O. Platon Düşüncesinde Tekne, Bursa, Sentez Yayınları, 2016.
11. Matteı, J. F. Platon, Çev. İsmail Yerguz, Ankara, Dost Yayınları, 2005.
12. Özne Dergisi Platon, Konya, Çizgi Kitabevi Yayınları, 2016.
13. Platon, Yasalar, Çev. Saffet Babür, Candan Şentuna, İstanbul, 2. Baskı, Kabalcı Yayınları, 1994.
14. Platon, Phaidon, Çev. Kemal Suut Yetkin, Ragıp H. Atademir, İstanbul, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997.
15. Platon, Pratogaras, Çev. N.Şazi Kösemihal, İstanbul, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997.
16. Platon, Theaitetos, Çev. Macit Gökberk, İstanbul, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997.
17. Platon, Devlet, Çev. Sabahattin Eyuboğlu, M. Ali Cimcoz, İstanbul, Türkiye İş Bankası Yayınları, 1999.
18. Platon, Sofist, Çev. Furkan Akderin, İstanbul, Say Yayınları, 2012.
19. Platon, Diyaloglar, Çev. Teoman Aktürel, İstanbul, Remzi Kitabevi Yayınları, 2014.
20. Platon, Toplu Diyaloglar, Çev. Selahattin Hilav, İstanbul, Yargı Yayınları, 2014.
21. Platon, Mektuplar, Çev. Furkan Akderin, İstanbul, 2. Baskı, Say Yayınları, 2015.
22. Platon, Şölen, Çev. Eyüp Çolaklı, İstanbul, Alfa Yayınları, 2015. Platon, Euthydemos, Parmenides, Çev. Furkan Akderin, İstanbul, Say Yayınları, 2016. Platon, Philebos, Çev. Özgüç Orhan, Ankara, Fol Yayınları, 2023. Strauss, L. Platon’un Politik Felsefesi: Savunma, Çev. Özgüç Orhan, İstanbul, Pinhan Yayınları, 2018.