Research Article

Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme

Volume: 6 Number: 4 December 20, 2025
TR

Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme

Abstract

Bu makale, Amazon Mechanical Turk (MTurk) oluşumunu merkeze alarak dijital emek biçimleri, uluslararası hukuk felsefesi ve insan hakları bağlamında değerlendirme yapmaktadır. Crowdsourcing temelli mikro görev platformlarının, iş gücü ilişkilerinde nasıl yeni biçimler ürettiği; hakların korunması, egemenlik ve öz-determinasyon kavramlarının bu yeni düzende nasıl işlediği irdelenmektedir. MTurk çalışanlarının karşılaştığı koşullar ve bunların uluslararası hukuk ve insan hakları normları ile karşılaştırılması yapılmaktadır. Çalışma, dijital emek sömürüsü, çalışma hakkı, asgari ücret, adil çalışma koşulları ve sosyal koruma gibi konuları felsefi ve hukuki normatif çerçevelerle ele almaktadır.

Keywords

Amazon Mechanical Turk, Dijital Emek, İnsan Hakları, Uluslararası Hukuk, Çalışma Hakkı, Öz-determinasyon.

References

  1. Aaron. J., Moss, Cheskie Rosenzweig, Jonathan Robinson, Shalom. N. Jaffe, & Leib Litman, Is it ethical to use Mechanical Turk for behavioral research? Relevant data from a representative survey of MTurk participants and wages. Behavior Research Methods, 55(8), 2023, 4048–4067. https://doi.org/10.3758/s13428-022-02005-0
  2. Adalberto Perulli and Tiziano Treu, The Future of Work : Labour Law and Labour Market Regulation in the Digital Era. Alphen aan den Rijn: Wolters Kluwer, 2021. Aitor Jiménez González, Law, Code and Exploitation: How Corporations Regulate the Working Conditions of the Digital Proletariat. Critical Sociology, 48(2), 2022, 361–373. https://doi.org/10.1177/08969205211028964
  3. Ayşegül Er Karakaş, “Avrupa Birliği Ayrımcılık Yasağı ve Eşitlik Düzenlemelerinde Eksiklik ve Sorunlar: Eşitlik ve Ayrımcılık Kavramları Üzerinden Bir Bakış”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 23, sy. 2 (Aralık 2024): 261-91. https://doi.org/10.32450/aacd.1488999.
  4. Banu Metin, Dijitalleşen Dünyada Değişen İstihdam Modelleri: Dijital Emek Platformlarında Çalışanlar Açısından Tehditler ve Fırsatlar. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(3), 2022, 917-950. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1162269
  5. Chiristina Behrendt, Quynh Anh Nguyen, & Uma Rani, Social protection systems and the future of work: Ensuring social security for digital platform workers. International Social Security Review (English Edition), 72(3), 2019, 17–41. https://doi.org/10.1111/issr.12212
  6. Christian Fieseler, Eliane Bucher, & Christian Pieter Hoffmann, Unfairness by Design? The Perceived Fairness of Digital Labor on Crowdworking Platforms. Journal of Business Ethics, 156(4), 2019, 987–1005, https://doi.org/10.1007/s10551-017-3607-2
  7. Elisabeth Stephens, The mechanical Turk: a short history of “artificial artificial intelligence.” Cultural Studies (London, England), 37(1), 2023, 65–87. https://doi.org/10.1080/09502386.2022.2042580
  8. Eureka Foong, Nicholas Vincent, Brent Hecht, & Elizabeth M. Gerber, Women (Still) Ask For Less: Gender Differences in Hourly Rate in an Online Labor Marketplace. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 2(CSCW), 2018, 1–21. https://doi.org/10.1145/3274322
  9. Francesca Musiani, Reassessing “infrastructuring digital sovereignty”: digital self-determination as a set of infrastructure-embedded practices. Frontiers in Communication, 10, 2025, https://doi.org/10.3389/fcomm.2025.1562072
  10. Herman Aguinis, Isabel Villamor, & Ravi S. Ramani, MTurk Research: Review and Recommendations. Journal of Management, 47(4), 2021, 823–837. https://doi.org/10.1177/0149206320969787
APA
Yaşar Ümütlü, A. (2025). Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme. Genç Mütefekkirler Dergisi, 6(4), 1037-1057. https://doi.org/10.5281/zenodo.17948183
AMA
1.Yaşar Ümütlü A. Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme. Genç Mütefekkirler Dergisi. 2025;6(4):1037-1057. doi:10.5281/zenodo.17948183
Chicago
Yaşar Ümütlü, Ayşe. 2025. “Amazon Mechanical Turk Ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi Ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme”. Genç Mütefekkirler Dergisi 6 (4): 1037-57. https://doi.org/10.5281/zenodo.17948183.
EndNote
Yaşar Ümütlü A (December 1, 2025) Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme. Genç Mütefekkirler Dergisi 6 4 1037–1057.
IEEE
[1]A. Yaşar Ümütlü, “Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme”, Genç Mütefekkirler Dergisi, vol. 6, no. 4, pp. 1037–1057, Dec. 2025, doi: 10.5281/zenodo.17948183.
ISNAD
Yaşar Ümütlü, Ayşe. “Amazon Mechanical Turk Ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi Ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme”. Genç Mütefekkirler Dergisi 6/4 (December 1, 2025): 1037-1057. https://doi.org/10.5281/zenodo.17948183.
JAMA
1.Yaşar Ümütlü A. Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme. Genç Mütefekkirler Dergisi. 2025;6:1037–1057.
MLA
Yaşar Ümütlü, Ayşe. “Amazon Mechanical Turk Ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi Ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme”. Genç Mütefekkirler Dergisi, vol. 6, no. 4, Dec. 2025, pp. 1037-5, doi:10.5281/zenodo.17948183.
Vancouver
1.Ayşe Yaşar Ümütlü. Amazon Mechanical Turk ve Dijital Emek Rejimi: Uluslararası Hukuk Felsefesi ve İnsan Hakları Perspektifiyle Bir İnceleme. Genç Mütefekkirler Dergisi. 2025 Dec. 1;6(4):1037-5. doi:10.5281/zenodo.17948183