Farklı Kulüplerde Oynayan Sporcuların Duygusal Zekâ Durumlarının Araştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı, farklı kulüplerde oynayan sporcuların duygusal zekâ düzeylerini incelemektir. Araştırma, Elazığ ve Bingöl illerinde faaliyet gösteren spor kulüplerinde lisanslı olarak aktif spor yapan 386 sporcu üzerinde yürütülmüştür. Betimsel tarama yöntemi kullanılmış, veriler Kişisel Bilgi Formu ve Schutte ve ark. (1998) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlaması Adiloğulları ve Görgülü (2015) tarafından yapılan Sporda Duygusal Zekâ Envanteri ile toplanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) 0,806 olarak bulunmuş ve güvenilirliği doğrulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanılmış; normal dağılım gösteren veriler için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bulgulara göre, spor branşı açısından yalnızca Başkalarının Duygularını Değerlendirme alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuş, takım sporcularının bireysel sporculara kıyasla daha yüksek ortalamalara sahip olduğu görülmüştür (p<0,05). Yaş ve kulüpte oynama süresi değişkenleri açısından ise duygusal zekâ alt boyutlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Ayrıca, alt boyutlar arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir; en güçlü ilişki Duyguları Düzenleme ile Duyguların Kullanımı arasında bulunmuştur (r=0,496; p<0,01). Sonuç olarak, farklı kulüplerde oynayan sporcuların duygusal zekâ düzeyleri arasında branşa bağlı kısmi farklılıklar tespit edilmiş, yaş ve kulüpte oynama süresinin ise anlamlı bir etkisi olmadığı ortaya konmuştur. Araştırma bulguları, sporcuların duygusal zekâ gelişiminde kulüp ortamlarının önemini vurgulamakta ve spor psikolojisi literatürüne katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal Zekâ
• Kulüp
• Spor

Investigation of Emotional Intelligence Levels of Athletes Playing in Different Clubs

Öz

Abstract The aim of this study is to examine the emotional intelligence levels of athletes playing in different clubs. The research was conducted on 386 licensed athletes actively participating in sports in clubs operating in Elazığ and Bingöl provinces. The descriptive survey method was employed, and data were collected using the Personal Information Form and the Emotional Intelligence Inventory in Sports developed by Schutte et al. (1998) and adapted into Turkish by Adiloğulları and Görgülü (2015). The internal consistency coefficient (Cronbach’s Alpha) of the scale was found to be 0.806, confirming its reliability. Data analysis was performed using the SPSS 26.0 package program; an independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied for normally distributed data. According to the findings, a significant difference was found only in the “Evaluation of Others’ Emotions” sub-dimension in terms of sports branch, with team athletes scoring higher compared to individual athletes (p<0.05). No significant differences were detected in emotional intelligence sub-dimensions with respect to age and duration of playing in a club (p>0.05). In addition, positive and significant correlations were observed among the sub-dimensions; the strongest relationship was identified between “Emotion Regulation” and “Use of Emotions” (r=0.496; p<0.01). In conclusion, partial differences were found in the emotional intelligence levels of athletes depending on the type of sport, whereas age and duration of playing in a club had no significant effect. The findings highlight the importance of club environments in the development of athletes’ emotional intelligence and contribute to the literature on sports psychology.

Anahtar Kelimeler

• Emotional Intelligence
• Club
• Sport

Kaynakça

1. Adiloğulları, İ., & Görgülü, R. (2015). Sporda Duygusal Zekâ Envanteri'nin uyarlama çalışması. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi, 1(2), 83–94.
2. Arslan, A., & Kılıç, M. (2021). Farklı spor branşlarındaki sporcuların duygusal zekâ ve liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Modern Leisure Studies, 3(1), 12-34.
3. Campo, M., Sánchez, X., Ferrand, C., Rosnet, E., Friesen, A., & Lane, A. M. (2016). Interpersonal emotion regulation in team sport: Mechanisms and reasons to regulate teammates’ emotions examined. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 15(4), 379–394. https://doi.org/10.1080/1612197X.2015.1114501
4. Castro-Sánchez, M., Zurita-Ortega, F., Chacón-Cuberos, R., López-Gutiérrez, C. J., & Zafra-Santos, E. (2019). Emotional intelligence, anxiety and emotional problems in adolescent athletes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(16), 2975.
5. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Erlbaum.
6. Crombie, D., Lombard, C., & Noakes, T. (2009). Emotional intelligence scores predict team sports performance in a national cricket competition. International Journal of Sports Science & Coaching, 4(2), 209–224. https://doi.org/10.1260/174795409788549544
7. Durmuşçelebi, M., ve Karayağız, Ş. (2018). Psikoloji eğitimi alan öğrencilerin duygusal zekâ ve psikolojik danışma özyeterliklerinin incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 79-108. DOI:10.26466/opus.460750.
8. Eranıl, A. K., ve Özcan, M. (2019). Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyinin incelenmesi, Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 100-118.

9. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Pearson Higher Education.
10. Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.
11. Hebeş, A., & İnce, U. (2025). An Examination of the Football-Related Anxieties Experienced by Amputee Athletes and Their Coping Strategies. Mediterranean Journal of Sport Science, 8(3), 613-631. https://doi.org/10.38021/asbid.1741132
12. İyibaş, M. A., ve Akın, M. A. (2021). Öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleriyle akademik başarıları arasındaki ilişkinin analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (57), 188-218. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/60050/590280.
13. Karabulut, E. O., & Atar, A. (2021). Sporcularda duygusal zekâ ile stresle başa çıkma becerileri arasındaki ilişki. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 112–123.
14. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
15. Kopp, A., & Jekauc, D. (2018). The influence of emotional intelligence on performance in competitive sports: A meta-analytical investigation. Sports, 6(4), 175.
16. Laborde, S., Dosseville, F., & Allen, M. S. (2016). Emotional intelligence in sport and exercise: A systematic review. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 26(8), 862–874. https://doi.org/10.1111/sms.12510
17. Laborde, S., Dosseville, F., & Allen, M. S. (2016). Emotional intelligence in sport and exercise: A systematic review. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 26(8), 862-874.
18. Lane, A. M., Thelwell, R. C., Lowther, J., & Devonport, T. J. (2009). Emotional intelligence and psychological skills use among athletes. Social Behavior and Personality, 37(2), 195–201. https://doi.org/10.2224/sbp.2009.37.2.195
19. Mayer, J. D., & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. Sluyter (Eds.), Emotional development and emotional intelligence: Educational implications (pp. 3–31). Basic Books.
20. Mercader-Rubio, I., Angel-Alvarado, R., Castro-Sánchez, M., & Morales-Rodríguez, F. M. (2020). Emotional intelligence as a predictor of collective efficacy in team sports. Sustainability, 12(18), 7701.
21. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
22. Salman, M. N., Toros, T., & Soylu, Y. (2018). Elit sporcuların duygusal zekâ yönünden karşılaştırılması: takım ve bireysel sporlar. Social Sciences, 13(26), 1021-1036.
23. Schutte, N. S., Malouff, J. M., Hall, L. E., Haggerty, D. J., Cooper, J. T., Golden, C. J., & Dornheim, L. (1998). Development and validation of a measure of emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 25(2), 167–177. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(98)00001-4
24. Sezgin, Y., & Yıldızhan, Y. Ç. (2023). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öznel iyi oluş ve duygusal zekâ düzeyleri arasindaki ilişkinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 1-18.
25. Somoğlu, M. B., & Zengin, S. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ düzeylerinin belirlenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(3), 817-834.
26. Soylu, Y., & Serin, E. (2017). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeylerinin incelenmesi (Aksaray İli Örneği). Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Special Issue 1, 1-9.
27. Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayın Dağıtım.
28. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology (7th ed.). Human Kinetics.
29. Zizzi, S., Deaner, H., & Hirschhorn, D. (2003). The relationship between emotional intelligence and performance among college baseball players. Journal of Applied Sport Psychology, 15(3), 262–269. https://doi.org/10.1080/10413200305390