Review

VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ

Volume: 48 Number: 6 December 15, 2023
EN TR

VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ

Abstract

Sütün besleyici birçok faydasına rağmen son yıllarda bazı tüketiciler tarafından süt alternatifi ürünlere eğilim artmıştır. Etik, çevresel nedenler, hayvan refahı ve sağlık sorunları sebebiyle hayvansal gıda tüketmeyen kitle tarafından hayvan sütüne alternatif olan bitkisel bazlı ürünler tüketilmektedir. Bitki bazlı alternatif ürünler diyet lifleri, mineraller, vitaminler ve antioksidan maddeler açısından sağlık üzerine olumlu katkı sağlamakla birlikte ticari bitki bazlı alternatif ürünler bazı besin bileşenleri açısından yetersizdir. Ayrıca söz konusu ürünler renk ve kıvam özellikleri yönünden inek sütüne benzemesine rağmen tat ve aroma özellikleri açısından yetersizdir. Bitki bazlı alternatifler katı partiküller, proteinler, yağ kürecikleri ve nişasta granüllerini içeren kolloidal sistemlerdir. Üretim basamakları temelde ön işlemler, öğütme, süzme, katkı maddeleri ilavesi, homojenizasyon ve pastörizasyon aşamalarını kapsamaktadır. Son ürünün besin bileşimi ve koloidal stabilitesi büyük ölçüde hammadde bileşenlerine, işleme koşullarına ve depolamaya bağlı olarak değişmektedir. Bu derlemede, bitki bazlı alternatif ürünlerin bileşim özellikleri ve üretim teknolojisi hakkında önceki araştırmalar incelenmiş ve bulguları özetlenmiştir.

Keywords

References

  1. Alae-Carew, C., Green, R., Stewart, C., Cook, B., Dangour, A.D. Scheelbeek, P.F.D. (2022). The role of plant-based alternative foods in sustainable and healthy food systems: Consumption trends in the UK. Science of The Total Environment 807(3), 151041, doi: 10.1016/ j.scitotenv.2021.151041.
  2. Anonymous. (2017). Türk Gıda Kodeksi Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliği. 27 Nisan 2017 tarih ve 30050 sayılı Resmî Gazete, Ankara. Tebliğ No: 2017/20. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/04/20170427-2.htm
  3. Anonymous. (2015). Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü (ed.), Merdiven Reklam Tanıtım, Ankara, s. 96. ISBN: 978-975-491-408-5.
  4. Applegate, L. (2011). Beslenme ve Diyet-Temel İlkeleri. Özpınar, H. (çeviri ed.), Kendall/Hunt Publishing, Iowa, pp. 544.
  5. Atalar, İ. (2019). Functional kefir production from high pressure homogenized hazelnut milk. LWT 107: 256-263, doi: 10.1016/ j.lwt.2019.03.013.
  6. Autio, M., Sekki, S., Autio, J., Peltonen, K., Niva, M. (2023). Towards de-dairyfication of the diet?—Consumers downshifting milk, yet justifying their dairy pleasures. Front. Sustain. 4, 975679, doi: 10.3389/frsus.2023.975679.
  7. Aydar, E.F., Mertdinç, Z., Demircan, E., Koca Çetinkaya, S. Ozçelik, B. (2023). Kidney bean (Phaseolus vulgaris L.) milk substitute as a novel plant-based drink: Fatty acid profile, antioxidant activity, in-vitro phenolic bio-accessibility and sensory characteristics. Innovative Food Science and Emerging Technologies 83, 103254, doi: 10.1016/j.ifset.2022.103254.
  8. Aydar, E.F., Tutuncu, S. Ozcelik, B. (2020). Plant-based milk substitutes: Bioactive compounds, conventional and novel processes, bioavailability studies, and health effects. Journal of Functional Foods 70, 103975, doi: 10.1016/j.jff.2020.103975.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Dairy Technology

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 4, 2023

Publication Date

December 15, 2023

Submission Date

September 21, 2023

Acceptance Date

November 21, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 48 Number: 6

APA
Altınay, C., & Şanlı, T. (2023). VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. Gıda, 48(6), 1318-1334. https://doi.org/10.15237/gida.GD23114
AMA
1.Altınay C, Şanlı T. VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. The Journal of Food. 2023;48(6):1318-1334. doi:10.15237/gida.GD23114
Chicago
Altınay, Canan, and Tuba Şanlı. 2023. “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”. Gıda 48 (6): 1318-34. https://doi.org/10.15237/gida.GD23114.
EndNote
Altınay C, Şanlı T (December 1, 2023) VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. Gıda 48 6 1318–1334.
IEEE
[1]C. Altınay and T. Şanlı, “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”, The Journal of Food, vol. 48, no. 6, pp. 1318–1334, Dec. 2023, doi: 10.15237/gida.GD23114.
ISNAD
Altınay, Canan - Şanlı, Tuba. “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”. Gıda 48/6 (December 1, 2023): 1318-1334. https://doi.org/10.15237/gida.GD23114.
JAMA
1.Altınay C, Şanlı T. VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. The Journal of Food. 2023;48:1318–1334.
MLA
Altınay, Canan, and Tuba Şanlı. “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”. Gıda, vol. 48, no. 6, Dec. 2023, pp. 1318-34, doi:10.15237/gida.GD23114.
Vancouver
1.Canan Altınay, Tuba Şanlı. VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. The Journal of Food. 2023 Dec. 1;48(6):1318-34. doi:10.15237/gida.GD23114

Cited By

35997    GIDA / The Journal of FOOD is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).