Derleme

VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ

Cilt: 48 Sayı: 6 15 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ

Öz

Sütün besleyici birçok faydasına rağmen son yıllarda bazı tüketiciler tarafından süt alternatifi ürünlere eğilim artmıştır. Etik, çevresel nedenler, hayvan refahı ve sağlık sorunları sebebiyle hayvansal gıda tüketmeyen kitle tarafından hayvan sütüne alternatif olan bitkisel bazlı ürünler tüketilmektedir. Bitki bazlı alternatif ürünler diyet lifleri, mineraller, vitaminler ve antioksidan maddeler açısından sağlık üzerine olumlu katkı sağlamakla birlikte ticari bitki bazlı alternatif ürünler bazı besin bileşenleri açısından yetersizdir. Ayrıca söz konusu ürünler renk ve kıvam özellikleri yönünden inek sütüne benzemesine rağmen tat ve aroma özellikleri açısından yetersizdir. Bitki bazlı alternatifler katı partiküller, proteinler, yağ kürecikleri ve nişasta granüllerini içeren kolloidal sistemlerdir. Üretim basamakları temelde ön işlemler, öğütme, süzme, katkı maddeleri ilavesi, homojenizasyon ve pastörizasyon aşamalarını kapsamaktadır. Son ürünün besin bileşimi ve koloidal stabilitesi büyük ölçüde hammadde bileşenlerine, işleme koşullarına ve depolamaya bağlı olarak değişmektedir. Bu derlemede, bitki bazlı alternatif ürünlerin bileşim özellikleri ve üretim teknolojisi hakkında önceki araştırmalar incelenmiş ve bulguları özetlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alae-Carew, C., Green, R., Stewart, C., Cook, B., Dangour, A.D. Scheelbeek, P.F.D. (2022). The role of plant-based alternative foods in sustainable and healthy food systems: Consumption trends in the UK. Science of The Total Environment 807(3), 151041, doi: 10.1016/ j.scitotenv.2021.151041.
  2. Anonymous. (2017). Türk Gıda Kodeksi Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliği. 27 Nisan 2017 tarih ve 30050 sayılı Resmî Gazete, Ankara. Tebliğ No: 2017/20. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/04/20170427-2.htm
  3. Anonymous. (2015). Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü (ed.), Merdiven Reklam Tanıtım, Ankara, s. 96. ISBN: 978-975-491-408-5.
  4. Applegate, L. (2011). Beslenme ve Diyet-Temel İlkeleri. Özpınar, H. (çeviri ed.), Kendall/Hunt Publishing, Iowa, pp. 544.
  5. Atalar, İ. (2019). Functional kefir production from high pressure homogenized hazelnut milk. LWT 107: 256-263, doi: 10.1016/ j.lwt.2019.03.013.
  6. Autio, M., Sekki, S., Autio, J., Peltonen, K., Niva, M. (2023). Towards de-dairyfication of the diet?—Consumers downshifting milk, yet justifying their dairy pleasures. Front. Sustain. 4, 975679, doi: 10.3389/frsus.2023.975679.
  7. Aydar, E.F., Mertdinç, Z., Demircan, E., Koca Çetinkaya, S. Ozçelik, B. (2023). Kidney bean (Phaseolus vulgaris L.) milk substitute as a novel plant-based drink: Fatty acid profile, antioxidant activity, in-vitro phenolic bio-accessibility and sensory characteristics. Innovative Food Science and Emerging Technologies 83, 103254, doi: 10.1016/j.ifset.2022.103254.
  8. Aydar, E.F., Tutuncu, S. Ozcelik, B. (2020). Plant-based milk substitutes: Bioactive compounds, conventional and novel processes, bioavailability studies, and health effects. Journal of Functional Foods 70, 103975, doi: 10.1016/j.jff.2020.103975.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Süt Teknolojisi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

4 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

21 Eylül 2023

Kabul Tarihi

21 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 48 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Altınay, C., & Şanlı, T. (2023). VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. Gıda, 48(6), 1318-1334. https://doi.org/10.15237/gida.GD23114
AMA
1.Altınay C, Şanlı T. VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. GIDA. 2023;48(6):1318-1334. doi:10.15237/gida.GD23114
Chicago
Altınay, Canan, ve Tuba Şanlı. 2023. “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”. Gıda 48 (6): 1318-34. https://doi.org/10.15237/gida.GD23114.
EndNote
Altınay C, Şanlı T (01 Aralık 2023) VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. Gıda 48 6 1318–1334.
IEEE
[1]C. Altınay ve T. Şanlı, “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”, GIDA, c. 48, sy 6, ss. 1318–1334, Ara. 2023, doi: 10.15237/gida.GD23114.
ISNAD
Altınay, Canan - Şanlı, Tuba. “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”. Gıda 48/6 (01 Aralık 2023): 1318-1334. https://doi.org/10.15237/gida.GD23114.
JAMA
1.Altınay C, Şanlı T. VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. GIDA. 2023;48:1318–1334.
MLA
Altınay, Canan, ve Tuba Şanlı. “VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ”. Gıda, c. 48, sy 6, Aralık 2023, ss. 1318-34, doi:10.15237/gida.GD23114.
Vancouver
1.Canan Altınay, Tuba Şanlı. VEGAN BESLENMEDE ALTERNATİF SÜT ÜRÜNLERİ: TEKNOLOJİK VE BESLENME YÖNÜ. GIDA. 01 Aralık 2023;48(6):1318-34. doi:10.15237/gida.GD23114

Cited By

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.