Review

Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit

Number: 17 October 14, 2026
TR EN

Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit

Abstract

Bu çalışma, Eugenio Barba’nın metin, reji, oyuncu ve mit kavramlarına ilişkin görüşlerini tiyatro antropolojisi, Üçüncü Tiyatro, kültürel takas ve Odin Teatret pratiği bağlamında yeniden değerlendirmektedir. Çalışmanın temel problemi, Barba literatüründe çoğu zaman ayrı başlıklar halinde ele alınan bu kavramların aynı yaratım mantığı içinde nasıl birleştiğidir. Derleme niteliğindeki araştırmada doküman incelemesi, literatür taraması ve kavramsal karşılaştırma yöntemi kullanılmış; Roberta Carreri’nin Salt performansı, yayımlanmış bir sahne çözümlemesine dayalı sınırlı bir uygulama örneği olarak incelenmiştir. Veri kaynaklarını Barba’nın Türkçeye çevrilmiş metinleri, Barba ve Savarese’in tiyatro antropolojisi sözlüğü, Hakan Gürel’in Odin Teatret incelemesi, Watson, Pavis, Innes ve Birkiye’nin çalışmaları, Özinan’ın Salt çözümlemesi ve Odin Teatret’in güncel kurumsal açıklamaları oluşturmuştur. İnceleme metin/performans metni, reji/montaj, oyuncu/sahne bios’u ve mit/bellek-ritüel ilişkisi eksenlerinde yürütülmüş; oyuncu bölümünde sats kavramı, karşıt itki ve zaman içinde biriken enerji boyutlarıyla açıklanmıştır. Salt örneği üzerinden minimal jestin, hareket temposundaki değişimin ve sahne nesnesinin seyirci algısını nasıl düzenlediği tartışılmıştır. Sonuçta Barba’da metin, reji, oyuncu ve mitin birbirinden bağımsız olmadığı; beden, ses, ritim, bellek ve kompozisyon çevresinde birleşen bir tiyatro düşüncesi oluşturduğu gösterilmiştir. Çalışma ayrıca kültürlerarası aktarım ve Odin Teatret’in güncel kurumsal dönüşümü bakımından eleştirel sınırları değerlendirmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Ethical Statement

Çalışma, etik kurul onayı gerektirmemektedir. Çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz, literatür taraması ve benzeri tüm aşamalarında bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davranıldığı, Committee on Publication Ethics (COPE) şartları kabul edilerek etik görev ve sorumluluklara riayet edildiği taahhüt edilmiştir.

References

  1. Barba, E. (1993a). Devrimi beklerken (Y. Baykul, Çev.). A. Çalışlar (Haz.), 20. yüzyılda tiyatro (ss. 384-386). İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  2. Barba, E. (1993b). Tiyatro antropolojisi: Doğu ve Batı oyunculuk sanatı üstüne (Y. Baykul, Çev.). A. Çalışlar (Haz.), 20. yüzyılda tiyatro (ss. 387-394). İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  3. Barba, E. (1994a). Ardımızdan söylenecek şey (A. Sönmez, Çev.). Mimesis: Tiyatro Çeviri ve Araştırma Dergisi, 5, 95-98.
  4. Barba, E. (1994b). Avrasya tiyatrosu (H. Bahçeci & H. Gürel, Çev.). Mimesis: Tiyatro Çeviri ve Araştırma Dergisi, 5, 73-78.
  5. Barba, E. (1994c). Dört seyirci (H. Bahçeci, Çev.). Mimesis: Tiyatro Çeviri ve Araştırma Dergisi, 5, 79-84.
  6. Barba, E. (1994d). Eugenio Barba’dan mektup (H. Bahçeci, Çev.). Mimesis: Tiyatro Çeviri ve Araştırma Dergisi, 5, 29-42.
  7. Barba, E. (1994e). Kathakali tiyatrosu (H. Bahçeci, Çev.). Mimesis: Tiyatro Çeviri ve Araştırma Dergisi, 5, 1-16.
  8. Barba, E. (1994f). Sekter bir tiyatro (H. Bahçeci, Çev.). Mimesis: Tiyatro Çeviri ve Araştırma Dergisi, 5, 23-28.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fine Arts, Visual Arts (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

October 14, 2026

Submission Date

April 29, 2026

Acceptance Date

October 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 17

APA
Akyüz, V. Y. (2026). Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit. Görünüm, 17, 187-201. https://izlik.org/JA37TY34ST
AMA
1.Akyüz VY. Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit. Görünüm. 2026;(17):187-201. https://izlik.org/JA37TY34ST
Chicago
Akyüz, Vahdet Yasin. 2026. “Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu Ve Mit”. Görünüm, nos. 17: 187-201. https://izlik.org/JA37TY34ST.
EndNote
Akyüz VY (October 1, 2026) Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit. Görünüm 17 187–201.
IEEE
[1]V. Y. Akyüz, “Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit”, Görünüm, no. 17, pp. 187–201, Oct. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA37TY34ST
ISNAD
Akyüz, Vahdet Yasin. “Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu Ve Mit”. Görünüm. 17 (October 1, 2026): 187-201. https://izlik.org/JA37TY34ST.
JAMA
1.Akyüz VY. Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit. Görünüm. 2026;:187–201.
MLA
Akyüz, Vahdet Yasin. “Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu Ve Mit”. Görünüm, no. 17, Oct. 2026, pp. 187-01, https://izlik.org/JA37TY34ST.
Vancouver
1.Vahdet Yasin Akyüz. Eugenio Barba’nın Tiyatro Anlayışında Metin, Reji, Oyuncu ve Mit. Görünüm [Internet]. 2026 Oct. 1;(17):187-201. Available from: https://izlik.org/JA37TY34ST