Research Article

Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

Volume: 9 Number: 2 October 12, 2026
EN TR

Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

Abstract

Bu çalışma, kentsel yaşamda artan alan kısıtlılığı bağlamında mikro mekân tasarımında yapay zekâ (YZ) araçlarının sunduğu olanakları ve tasarım performansını incelemektedir. Araştırmada ölçek, ergonomi, esneklik, erişilebilirlik ve mekânsal verimlilik ilkeleri doğrultusunda YZ’nin mimari tasarım sürecindeki üretim ve optimizasyon potansiyeli ele alınmıştır. Uygulama aşamasında, önceden tanımlanan bir mikro mekân senaryosu farklı YZ araçları kullanılarak yeniden tasarlanmış ve elde edilen planlar ayrıntılı ve sistematik biçimde karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Değerlendirmede mekân organizasyonu, alan kullanımı, ergonomi, mahremiyet, estetik bütünlük ve uygulanabilirlik ölçütleri dikkate alınmıştır. Üretilen tasarımların teknik ve uygulamaya yönelik doğruluğu, yapısal uygulanabilirliği ve ilgili mimari standartlara uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla araştırma yöntemi, genel kullanıcı deneyimi analizinden deneyimli uzman mimar ve iç mimarlardan oluşan odak grup görüşmesi modeline dönüştürülmüştür. Bu yöntemsel revizyon, tasarımların mesleki ve teknik bilgi ve deneyim çerçevesinde değerlendirilmesine ve teknik açıdan daha nitelikli ve kapsamlı veriler elde edilmesine olanak sağlamıştır. Bulgular, YZ’nin özellikle ergonomik optimizasyon ve fonksiyonel verimlilik açısından mikro mekân tasarımına önemli ve işlevsel katkılar sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, araçlar arasında estetik çeşitlilik, mekânsal bütünlük ve uygulanabilirlik bakımından belirgin farklılıklar belirlenmiştir. Sonuç olarak YZ’nin mikro mekân tasarımında yalnızca üretim aracı değil, tasarım sürecinde ve uygulama aşamasında tasarım sürecini yönlendiren ve dönüştüren etkin ve işlevsel bir araç olduğu ortaya konmuştur.

Keywords

References

  1. Akbulak, D. Z. (2019). Günümüz tüketim toplumunda minimalizm ve mikro evler [Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  2. Arnheim, R. (1974). Art and visual perception: A psychology of the creative eye. University of California Press.
  3. Arslan Çolak, İ. (2019). Mikro konutlar üzerine bir irdeleme [Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  4. Aureli, P. V. (2019). Az yeterlidir: Mimarlık ve asketizm üzerine (A. Şentürker, Çev.; 3. baskı). Lemis Yayınları.
  5. Avinç, G. M. (2024). The use of text-to-image generation artificial intelligence tools for the production of biophilic design in architecture. Black Sea Journal of Engineering and Science, 7(3), 641–650. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1470411
  6. Aytar Sever, İ. (2020). Covid-19 pandemisi sonrası normalleşme sürecinde mobil mekânların mimari tasarım ölçütleri ve bir çözüm önerisi. Mimarlık ve Yaşam, 5(2), 477–485. https://doi.org/10.26835/my.751807
  7. Belentepe, A., & Seçer Kariptaş, F. (2019). Mikro konutların iç mekân tasarımlarının incelenmesi. Haliç Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2(2), 179–195. https://doi.org/10.46373/hafebid.603795
  8. Bilgin, A. İ. (2025). Alternatif konut modeli olarak mikro evler: ModBox örneği [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Interior Architecture , Architectural Design, Information Technologies in Architecture and Design

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 12, 2026

Submission Date

December 30, 2025

Acceptance Date

March 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 2

APA
Erdoğan, S., & Yağmur, D. D. (2026). Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. GRID - Architecture Planning and Design Journal, 9(2), 740-771. https://doi.org/10.37246/grid.1852348
AMA
1.Erdoğan S, Yağmur DD. Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. GRID. 2026;9(2):740-771. doi:10.37246/grid.1852348
Chicago
Erdoğan, Seda, and Danyel Deniz Yağmur. 2026. “Mikro Mekânların Yapay Zekâ Ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”. GRID - Architecture Planning and Design Journal 9 (2): 740-71. https://doi.org/10.37246/grid.1852348.
EndNote
Erdoğan S, Yağmur DD (October 1, 2026) Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. GRID - Architecture Planning and Design Journal 9 2 740–771.
IEEE
[1]S. Erdoğan and D. D. Yağmur, “Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”, GRID, vol. 9, no. 2, pp. 740–771, Oct. 2026, doi: 10.37246/grid.1852348.
ISNAD
Erdoğan, Seda - Yağmur, Danyel Deniz. “Mikro Mekânların Yapay Zekâ Ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”. GRID - Architecture Planning and Design Journal 9/2 (October 1, 2026): 740-771. https://doi.org/10.37246/grid.1852348.
JAMA
1.Erdoğan S, Yağmur DD. Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. GRID. 2026;9:740–771.
MLA
Erdoğan, Seda, and Danyel Deniz Yağmur. “Mikro Mekânların Yapay Zekâ Ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”. GRID - Architecture Planning and Design Journal, vol. 9, no. 2, Oct. 2026, pp. 740-71, doi:10.37246/grid.1852348.
Vancouver
1.Seda Erdoğan, Danyel Deniz Yağmur. Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. GRID. 2026 Oct. 1;9(2):740-71. doi:10.37246/grid.1852348