PREMATÜRE BEBEKLERDE KLİNİK BULGULAR VE ANNE STRESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Amaç: Prematüre doğum, hem bebeklerin sağlığını hem de ebeveynlerin psikososyal durumunu etkileyen önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışmanın amacı prematüre bebeklerin klinik özellikleri ile annelerinin ebeveyn stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Çalışmaya 124 prematüre bebek ve anneleri dahil edilmiştir. Bebeklere ait veriler (yaş, gebelik haftası, doğum ağırlığı, yenidoğan yoğun bakımda kalış süresi, boy, kilo, baş çevresi, cinsiyet, doğum şekli) kaydedilmiş; annelerin stres düzeyleri Parental Stress Scale (PSS)-Ebeveyn Stres Ölçeği ile değerlendirilmiştir. PSS, 18 maddeden oluşan ve 18–90 arası toplam puan elde edilen, yüksek puanın yüksek ebeveyn stresini gösterdiği bir ölçektir. Veri analizi tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve Pearson korelasyon analizi ile yapılmıştır. Bulgular: Bebeklerin ortalama doğum haftası 31.3±3.4, doğum ağırlığı 1706±723 g ve yoğun bakım süresi 38.4±33.3 gün olarak bulunmuştur. Annelerin ortalama PSS puanı 37.2±9.6’dır. Cinsiyet grupları karşılaştırıldığında, erkek bebeklerin gebelik haftasının kız bebeklere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu (p=0.020) ve doğum ağırlıklarının kız bebeklere kıyasla belirgin şekilde fazla olduğu saptandı (p<0.001). Ancak annelerin ebeveyn stres düzeyleri açısından kız ve erkek bebekler arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.438). Korelasyon analizinde PSS ile bebeklerin klinik değişkenleri arasında ilişki bulunmamıştır. Ancak gebelik haftası ile doğum ağırlığı (r=0.852, p<0.001), gebelik haftası ile yoğun bakım süresi (r=-0.750, p<0.001) ve yaş ile antropometrik ölçümler arasında (boy r=0.758; kilo r=0.765; baş çevresi r=0.722; p<0.001) güçlü korelasyonlar belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmada prematüre bebeklerde cinsiyete göre gebelik haftası ve doğum ağırlığında anlamlı farklılıklar saptanırken, annelerin ebeveyn stres düzeyleri bu değişkenlerle ilişkili bulunmamıştır. PSS puanlarının bebeklerin klinik özellikleri ile korelasyon göstermemesi, ebeveyn stresinin biyomedikal faktörlerden ziyade psikososyal unsurlarla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgu, prematüre bebeklere yönelik erken müdahale programlarında ailelerin psikososyal desteklenmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• bakım veren
• bebek
• anneler
• prematüre
• stres

THE RELATIONSHIP BETWEEN CLINICAL FINDINGS AND MATERNAL STRESS IN PREMATURE INFANTS

Abstract

Purpose: Preterm birth is a major risk factor affecting both infant health and the psychosocial well-being of parents. This study aimed to examine the relationship between the clinical characteristics of preterm infants and the parental stress levels of their mothers. Methods: A total of 124 preterm infants and their mothers were included. Infant data (age, gestational age, birth weight, length of stay in the neonatal intensive care unit, body length, weight, head circumference, sex, and mode of delivery) were recorded. Maternal stress levels were assessed using the Parental Stress Scale (PSS), an 18-item measure with scores ranging from 18 to 90, where higher scores reflect higher parental stress. Analyses included descriptive statistics, independent samples t-test, and Pearson correlation. Results: The mean gestational age of the infants was 31.3±3.4 weeks, mean birth weight 1706±723 g, and mean length of stay in the neonatal intensive care unit 38.4±33.3 days. The mean Parental Stress Scale score was 37.2±9.6. Male infants had significantly higher gestational age (p=0.020) and birth weight (p<0.001) than female infants, while parental stress levels did not differ (p=0.438). There were no significant correlations between PSS levels and infant clinical characteristics. In contrast, strong associations were observed between gestational age and birth weight (r=0.852, p<0.001), gestational age and neonatal intensive care stay (r=-0.750, p<0.001), and infant age with anthropometric measures (body length r=0.758, weight r=0.765, head circumference r=0.722; all p<0.001). Conclusion: Although gestational age and birth weight differed significantly by sex in preterm infants, maternal parental stress levels were not associated with these clinical characteristics. The lack of correlation between PSS scores and infant clinical parameters suggests that parental stress may be more closely linked to psychosocial rather than biomedical factors. These findings highlight the importance of psychosocial support for families within early intervention programs for preterm infants.

Keywords

• caregiver
• infant
• mothers
• preterm
• stress

Kaynakça

1. * Bu çalışma, 9-12 Kasım 2025’te 2. Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi’nde (ICER 2025) sözel bildiri olarak sunulmuştur.