Research Article

Bataryalı Elektrikli Araçlar ile İçten Yanmalı Motorlu Araçların Devrilme Kararlılığı Yönünden Karşılaştırılması

Volume: 13 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

Bataryalı Elektrikli Araçlar ile İçten Yanmalı Motorlu Araçların Devrilme Kararlılığı Yönünden Karşılaştırılması

Öz

Devrilmeyle sonuçlanan kazalarda ölüm oranları yüksek olduğundan araçların devrilme kararlılığı önem arz etmektedir. Bu çalışmada; aynı C-SUV şasiyi kullanan bataryalı elektrikli ve içten yanmalı motora sahip iki araç devrilme kararlılığı açısından karşılaştırılmıştır. Araçlar öncelikle geometric özelliklerin ve araç boyutlarının etkili olduğu static stabilite faktörü (SSF) ve yük transfer oranı (YTO) vasıtasıyla değerlendirilmiştir. Bataryalı elektrikli aracın (BEA) devrilme olasılığı %8,4 iken içten yanmalı motorlu aracın (İMA) devrilme olasılığı %16,6 olmuştur. BEA’da devrilme İMA’ya göre YTO dikkate alındığında %15 daha yüksek bir yanal ivme değerinde gerçekleşmiştir. Araçlar dinamik davranışlar açısından değerlendirilmek üzere simülasyon ortamında 50 km/h hızda geyik testlerine tabi tutulmuştur. Araç gövdesi yuvarlanma açılarına bakıldığında İMA’nın gövde yuvarlanmasının BEA’ya göre %50 daha fazla olduğu görülmüştür. Devrilme kararlılığı yönünden BEA’nın İMA’ya göre üstün olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın, içten yanmalı araçların bataryalı elektrikli araçlara dönüştürülmesi çalışmalarına temel oluşturması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. [1] Fuerbeth, U., “Centre of gravity of motor vehicles”, Forensic Science International, 2024; 361: 112073, https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2024.112073
  2. [2] Allen, R., Rosenthal, T., Szostak, H., “Steady State and Transient Analysis of Ground Vehicle Handling” SAE Technical Paper, 1987; 870495, https://doi.org/10.4271/ 870495.
  3. [3] Burckhardt, M., Burg, H., “Berechnung und Rekonstruktion des Bremsverhaltens von Pkw” Verlag Information Ambs GmbH, Kippenheim, 1988; ISBN 3885500256.
  4. [4] Nguyen, T. A., “Establishing a novel adaptive fuzzy control algorithm for an active stabilizer bar with complex automotive dynamics model”, Ain Shams Engineering Journal, 2024; 15: 102334, https://doi.org/10.1016/j.asej.2023.102334.
  5. [5] Nguyen, D. N., Nguyen, T. A., Dang, N. D., “A complex rollover dynamics model with active stabilizer bar controlled by the fuzzy algorithm”, Heliyon, 2022; 8: e11715, https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11715.
  6. [6] Vu, V. T., Sename, O., Dugard, L., Gaspar, P., “Active anti-roll bar control using electronic servo valve hydraulic damper on single unit heavy vehicle”, IFAC-PapersOnLine, 2016; 49-11: 418-425, https://doi.org/10.1016/j.ifacol.2016.08.062.
  7. [7] Lee, S., Kasahara, M., Mori, Y., “Roll Damping Control of a Heavy Vehicle under the Strong Crosswind”, 7th IFAC Symposium on Advances in Automotive Control, IFAC Proceedings Volumes, 2013; 46: (21) 219-224, https://doi.org/10.3182/20130904-4-JP-2042.00053.
  8. [8] Chen, B. C., Yu, C. C., Hsu, W. F., Lo, M. F., “Design of electronic stability control for rollover prevention using sliding mode control”, International Journal of Vehicle Design, 2011; 56: (1-4) 224-245.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Hybrid and Electric Vehicles and Powertrains , Vehicle Technique and Dynamics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 2, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

July 24, 2025

Acceptance Date

August 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 3

APA
Ergin, T. (2025). Bataryalı Elektrikli Araçlar ile İçten Yanmalı Motorlu Araçların Devrilme Kararlılığı Yönünden Karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, 13(3), 1173-1183. https://doi.org/10.29109/gujsc.1750103

                                TRINDEX     16167        16166    21432    logo.png

      

    e-ISSN:2147-9526