Araştırma Makalesi

Bataryalı Elektrikli Araçlar ile İçten Yanmalı Motorlu Araçların Devrilme Kararlılığı Yönünden Karşılaştırılması

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Bataryalı Elektrikli Araçlar ile İçten Yanmalı Motorlu Araçların Devrilme Kararlılığı Yönünden Karşılaştırılması

Öz

Devrilmeyle sonuçlanan kazalarda ölüm oranları yüksek olduğundan araçların devrilme kararlılığı önem arz etmektedir. Bu çalışmada; aynı C-SUV şasiyi kullanan bataryalı elektrikli ve içten yanmalı motora sahip iki araç devrilme kararlılığı açısından karşılaştırılmıştır. Araçlar öncelikle geometric özelliklerin ve araç boyutlarının etkili olduğu static stabilite faktörü (SSF) ve yük transfer oranı (YTO) vasıtasıyla değerlendirilmiştir. Bataryalı elektrikli aracın (BEA) devrilme olasılığı %8,4 iken içten yanmalı motorlu aracın (İMA) devrilme olasılığı %16,6 olmuştur. BEA’da devrilme İMA’ya göre YTO dikkate alındığında %15 daha yüksek bir yanal ivme değerinde gerçekleşmiştir. Araçlar dinamik davranışlar açısından değerlendirilmek üzere simülasyon ortamında 50 km/h hızda geyik testlerine tabi tutulmuştur. Araç gövdesi yuvarlanma açılarına bakıldığında İMA’nın gövde yuvarlanmasının BEA’ya göre %50 daha fazla olduğu görülmüştür. Devrilme kararlılığı yönünden BEA’nın İMA’ya göre üstün olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın, içten yanmalı araçların bataryalı elektrikli araçlara dönüştürülmesi çalışmalarına temel oluşturması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Fuerbeth, U., “Centre of gravity of motor vehicles”, Forensic Science International, 2024; 361: 112073, https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2024.112073
  2. [2] Allen, R., Rosenthal, T., Szostak, H., “Steady State and Transient Analysis of Ground Vehicle Handling” SAE Technical Paper, 1987; 870495, https://doi.org/10.4271/ 870495.
  3. [3] Burckhardt, M., Burg, H., “Berechnung und Rekonstruktion des Bremsverhaltens von Pkw” Verlag Information Ambs GmbH, Kippenheim, 1988; ISBN 3885500256.
  4. [4] Nguyen, T. A., “Establishing a novel adaptive fuzzy control algorithm for an active stabilizer bar with complex automotive dynamics model”, Ain Shams Engineering Journal, 2024; 15: 102334, https://doi.org/10.1016/j.asej.2023.102334.
  5. [5] Nguyen, D. N., Nguyen, T. A., Dang, N. D., “A complex rollover dynamics model with active stabilizer bar controlled by the fuzzy algorithm”, Heliyon, 2022; 8: e11715, https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11715.
  6. [6] Vu, V. T., Sename, O., Dugard, L., Gaspar, P., “Active anti-roll bar control using electronic servo valve hydraulic damper on single unit heavy vehicle”, IFAC-PapersOnLine, 2016; 49-11: 418-425, https://doi.org/10.1016/j.ifacol.2016.08.062.
  7. [7] Lee, S., Kasahara, M., Mori, Y., “Roll Damping Control of a Heavy Vehicle under the Strong Crosswind”, 7th IFAC Symposium on Advances in Automotive Control, IFAC Proceedings Volumes, 2013; 46: (21) 219-224, https://doi.org/10.3182/20130904-4-JP-2042.00053.
  8. [8] Chen, B. C., Yu, C. C., Hsu, W. F., Lo, M. F., “Design of electronic stability control for rollover prevention using sliding mode control”, International Journal of Vehicle Design, 2011; 56: (1-4) 224-245.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hibrit ve Elektrikli Araçlar ve Güç Aktarma Organları , Taşıt Tekniği ve Dinamiği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

24 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ergin, T. (2025). Bataryalı Elektrikli Araçlar ile İçten Yanmalı Motorlu Araçların Devrilme Kararlılığı Yönünden Karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 13(3), 1173-1183. https://doi.org/10.29109/gujsc.1750103

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526