Research Article

Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri

Number: 14 July 31, 2025
TR EN AR

Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri

Abstract

Hz. Peygamber’in öz çocuklarının yanı sıra pek çok üvey çocuğu olmuştur. Evlilikleri dolayısıyla himayesine giren bu çocuklardan bazıları, Rasûlullah’ın (s.a.s.) terbiyesinde yetişme imkânını elde etmiştir. Çalışmanın konusu, bu çocuklardan biri olan Zeyneb binti Ümmü Seleme ve rivayetleridir. Zeyneb, hadis tarihi içerisinde seçkin bir konuma sahip olan Ebû Seleme ve Ümmü Seleme’nin kızıdır. Babasının vefatının ardından annesinin Rasûlullah (s.a.s.) ile evlenmesiyle birlikte ehli beyt halkasına dâhil olmuş ve çocukluğunu Rasûlullah’ın (s.a.s.) himaye ve terbiyesi altında geçirmiştir. Bu nedenle, hadis tarihi içerisindeki yerini belirlemek gerekli görülmüştür. Çalışmada, öncelikle Zeyneb binti Ümmü Seleme’nin hayatı ele alınmış; bu bağlamda babası ve annesi, doğum yeri ve çocuklar içerisindeki sırası gibi hususlar incelenmiştir. Ardından Zeyneb’in ilmî kişiliği değerlendirilmiş; bu çerçevede sahâbe olup olmadığı ve fıkıh konusundaki yetkinliği ele alınmıştır. Çalışmanın son kısmında ise Zeyneb binti Ümmü Seleme’nin rivayetleri Kütüb-i Tis‘a kapsamında incelenmiştir. Bu bağlamda rivayetlerin kaynağı, konusu ve bu rivayetleri kimlerin naklettiği gibi bilgilere yer verilmiştir. Sonuç olarak, Zeyneb’in rivayetlerinin büyük çoğunluğunun ümmühâtü’l-mü’mininden, özellikle annesi Ümmü Seleme’den olduğu tespit edilmiştir. Rivayetlerinin konularına göre dağılımı incelendiğinde ise Zeyneb’in muhtelif konularda hadis naklettiği görülmüştür. Ayrıca kendisinden hadis nakleden râviler arasında tâbiûnun önde gelen önemli isimlerinin bulunduğu belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Abdürrezzâk b. Hemmâm, Ebû Bekr. el-Musannef. thk. Merkezi’l-buhûs ve tekniyeti ma‘lumat. 10 cilt. Beyrut: Dâru’t-Te‘sîl, 1437/2013.
  2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî. Müsned. thk. Şuayb el-Arnaût-Adil Mürşid vd. 50 cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1421/2001).
  3. Aycan, İrfan. “Urve b. Zübeyr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42/183-185. İstanbul: TDV Yayınları, 2012.
  4. Aynî, Ebû Muhammed Bedrüddîn. Umdetü’l-kârî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî. 25 cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1431.
  5. Belâzürî, Ebü’l-Hasen Ahmed b. Yahyâ. Ensâbü’l-eşrâf. thk. Süheyl Zekkâr-Riyâd ez-Ziriklî. 13 cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1417/1996.
  6. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn. es-Sünenü’l-kübrâ. thk. Muhammed Abdulkadir Atâ. 11 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1424/2003.
  7. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn. es-Sünenü’l-sağîr. thk. Abdulmu‘tî Emîn Kal‘acî. 4 cilt. Pakistan: Câmiatü’t-Dirâsâti’l-İslâmiyye, 1410/1989.
  8. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Sahîhu’l-Buhârî. thk. Mustafa Dîb el-Buğâ. 7 cilt. Dımeşk: Dâru İbn Kesîr, 1414/1993.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Hadith

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2025

Submission Date

January 30, 2025

Acceptance Date

July 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 14

APA
Batmaz, M. (2025). Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri. HADITH, 14, 440-466. https://doi.org/10.61218/hadith.1629844
AMA
1.Batmaz M. Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri. HADITH. 2025;(14):440-466. doi:10.61218/hadith.1629844
Chicago
Batmaz, Merve. 2025. “Hz. Peygamber’in (s.a.S.) Üvey Kızı Zeyneb Binti Ümmü Seleme Ve Rivayetleri”. HADITH, nos. 14: 440-66. https://doi.org/10.61218/hadith.1629844.
EndNote
Batmaz M (July 1, 2025) Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri. HADITH 14 440–466.
IEEE
[1]M. Batmaz, “Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri”, HADITH, no. 14, pp. 440–466, July 2025, doi: 10.61218/hadith.1629844.
ISNAD
Batmaz, Merve. “Hz. Peygamber’in (s.a.S.) Üvey Kızı Zeyneb Binti Ümmü Seleme Ve Rivayetleri”. HADITH. 14 (July 1, 2025): 440-466. https://doi.org/10.61218/hadith.1629844.
JAMA
1.Batmaz M. Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri. HADITH. 2025;:440–466.
MLA
Batmaz, Merve. “Hz. Peygamber’in (s.a.S.) Üvey Kızı Zeyneb Binti Ümmü Seleme Ve Rivayetleri”. HADITH, no. 14, July 2025, pp. 440-66, doi:10.61218/hadith.1629844.
Vancouver
1.Merve Batmaz. Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Üvey Kızı Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Rivayetleri. HADITH. 2025 Jul. 1;(14):440-66. doi:10.61218/hadith.1629844