Research Article

YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ

Volume: 8 Number: 1 June 29, 2025
EN TR

YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ

Abstract

Türkiye’de hızla artan yaşlı nüfusun duyu kayıpları, huzurevi tasarımlarını erişilebilir ve insan odaklı bir yaklaşımla yeniden düşünmeyi gerektirir. İstanbul'daki huzurevlerinde yürütülen bu araştırma, duyu kayıplarının yaşlı bireylerin mekânsal gereksinimlerini nasıl etkilediğini inceleyerek huzurevi tasarımlarını daha erişilebilir kılmak için bir kılavuz sunmayı amaçlamıştır. Araştırma ve gözlemler sonucunda, duyu kayıplarının yaşlıların mekân kullanımını, güvenliğini ve sosyal etkileşimlerini olumsuz yönde etkilediği ortaya konmuş; mevcut tasarımların ise bu ihtiyaçları karşılamada yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Huzur evi planlamasında (tasarımında) dikkat edilmesi gerekenler veya önerilenler; Görme kaybı için; Koyu kapı çerçeveleri, Parlama yapmayan LED aydınlatma, Kabartmalı yönlendirme şeritleri, İşitme kaybı için; Keçe kaplı akustik paneller ve Görsel sinyaller; Dokunma ve Propriosepsiyon (Öz Duyum) kaybı için; ergonomik mobilyalar ve kaymaz zeminler, Koku-Tat kaybı için; Karbon monoksit ve gaz kaçağı dedektörleri gibi güvenlik odaklı çözümler önerilmektedir. Bu çalışma; iç mimarlık, gerontoloji (yaşlılık bilimi), ergonomi ve yaşlı bakımı alanlarında çalışan profesyonellere, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artıracak insan odaklı ve erişilebilir huzurevi tasarımları için rehber olmayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Ağar, Ali (2020). “Yaşlılarda Ortaya Çıkan Fizyolojik Değişiklikler”, Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(3), 347–354. https://doi.org/10.38108/ouhcd.752133.
  2. Agrawal, Yuri; Carey, John P.; Della Santina, Charles C.; Schubert, Micheal C.; Minor, Lloyd B. (2009). “Disorders of Balance and Vestibular Function in US Adults: Data from the National Health and Nutrition Examination Survey, 2001-2004”. Archives of Internal Medicine, 169(10), 938–944. https://doi.org/10.1001/archinternmed.2009.66).
  3. Dere, Murat Erdal (2024). “Geleneksel Türk Mimarisinin Üniversite Yapılarına Uyarlanması Örneği: Akyaka Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulu”, Güngör, S.; Özgel Felek, S. (Ed.), Mimarlık Planlama ve Tasarım Alanında Uluslararası Akademik Çalışmalar, s. 1–23. Ankara: Serüven Yayınevi.
  4. Dobrçan, Ö.; Karaca Şalgamcıoğlu, Berrak, (2021). Literature Review on Ladder Design that Reduces the Fall Risk of Elderly People”, Ulusal Türk Geriatri 2021 Çevrimiçi Kongresi (pp.294-306). Ankara, Turkey.
  5. Doty, Richard L.; Kamath, Vidyulata (2014). “The İnfluences of Age on Olfaction: A Review”, Frontiers in Psychology, 5(20), 1–9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00020. Erdogan, Asuman (2016). “Hearing Loss and Approaches to Hearing Loss in Elderly”, Turkish Journal of Family Medicine & Primary Care, 10(1), 23–30. https://doi.org/10.5455/tjfmpc.204524.
  6. Gates, George A.; Mills, John H. (2005). Presbycusis. The Lancet, 366(9491), 1111–1120. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(05)67423-5.
  7. Lesner, Sharon A. (2003). “Candidacy and Management of Assistive Listening Devices: Special Needs of the Elderly”, International Journal of Audiology, 42(2), 68–76. https://doi.org/10.3109/14992020309074647.
  8. McCreedy, Ellen M.; Weinstein, Barbara E.; Chodosh, Joshua; Blustein, Jan (2018). “Hearing Loss: Why does it Matter for Nursing Homes?”, Journal of the American Medical Directors Association, 19(4), 323–327. https://doi.org/10.1016/j.jamda.2017.12.007.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Aesthetics in Architecture

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2025

Submission Date

June 1, 2025

Acceptance Date

June 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Bağca, S. N. (2025). YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi, 8(1), 75-83. https://izlik.org/JA83BR38YY
AMA
1.Bağca SN. YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi. 2025;8(1):75-83. https://izlik.org/JA83BR38YY
Chicago
Bağca, Sena Nur. 2025. “YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ”. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi 8 (1): 75-83. https://izlik.org/JA83BR38YY.
EndNote
Bağca SN (June 1, 2025) YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi 8 1 75–83.
IEEE
[1]S. N. Bağca, “YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ”, Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 75–83, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA83BR38YY
ISNAD
Bağca, Sena Nur. “YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ”. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi 8/1 (June 1, 2025): 75-83. https://izlik.org/JA83BR38YY.
JAMA
1.Bağca SN. YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi. 2025;8:75–83.
MLA
Bağca, Sena Nur. “YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ”. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi, vol. 8, no. 1, June 2025, pp. 75-83, https://izlik.org/JA83BR38YY.
Vancouver
1.Sena Nur Bağca. YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi [Internet]. 2025 Jun. 1;8(1):75-83. Available from: https://izlik.org/JA83BR38YY

Articles published in Hars Academy International Peer-Reviewed Culture, Art, and Architecture Journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

by.png