THE IMPACT OF SENSORY LOSSES IN AGING ON NURSING HOME DESIGN

Öz

The rapidly increasing elderly population in Türkiye, coupled with sensory impairments, necessitates a reevaluation of nursing home designs through an accessible and human-centered approach. This research, conducted in nursing homes in Istanbul, investigates how sensory impairments impact the spatial requirements of elderly individuals, aiming to provide a guideline for enhancing the accessibility of nursing home designs. The findings from the research and observations indicate that sensory impairments adversely affect elderly individuals’ use of space, safety, and social interactions, while current designs are found to be inadequate in addressing these needs. Considerations or recommendations for nursing home planning (design) include: For vision loss: Dark door frames, non-glare LED lighting, tactile guidance strips, For hearing loss: Felt-covered acoustic panels and visual signals, For tactile and balance (proprioception) loss: Ergonomic furniture and non-slip flooring, For smell and taste loss: Safety-focused solutions such as carbon monoxide and gas leak detectors. This study aims to serve as a guide for professionals in interior design, gerontology, ergonomics, and elderly care, promoting human-centered and accessible nursing home designs to enhance the quality of life for elderly individuals.

Anahtar Kelimeler

• Nursing home design
• sensory impairment in the elderly
• spatial accessibility
• interior architectural design.

YAŞLILIKTA DUYU KAYIPLARININ HUZUREVİ TASARIMINA ETKİSİ

Öz

Türkiye’de hızla artan yaşlı nüfusun duyu kayıpları, huzurevi tasarımlarını erişilebilir ve insan odaklı bir yaklaşımla yeniden düşünmeyi gerektirir. İstanbul'daki huzurevlerinde yürütülen bu araştırma, duyu kayıplarının yaşlı bireylerin mekânsal gereksinimlerini nasıl etkilediğini inceleyerek huzurevi tasarımlarını daha erişilebilir kılmak için bir kılavuz sunmayı amaçlamıştır. Araştırma ve gözlemler sonucunda, duyu kayıplarının yaşlıların mekân kullanımını, güvenliğini ve sosyal etkileşimlerini olumsuz yönde etkilediği ortaya konmuş; mevcut tasarımların ise bu ihtiyaçları karşılamada yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Huzur evi planlamasında (tasarımında) dikkat edilmesi gerekenler veya önerilenler; Görme kaybı için; Koyu kapı çerçeveleri, Parlama yapmayan LED aydınlatma, Kabartmalı yönlendirme şeritleri, İşitme kaybı için; Keçe kaplı akustik paneller ve Görsel sinyaller; Dokunma ve Propriosepsiyon (Öz Duyum) kaybı için; ergonomik mobilyalar ve kaymaz zeminler, Koku-Tat kaybı için; Karbon monoksit ve gaz kaçağı dedektörleri gibi güvenlik odaklı çözümler önerilmektedir. Bu çalışma; iç mimarlık, gerontoloji (yaşlılık bilimi), ergonomi ve yaşlı bakımı alanlarında çalışan profesyonellere, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artıracak insan odaklı ve erişilebilir huzurevi tasarımları için rehber olmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Huzurevi tasarımı
• yaşlılarda duyu kaybı
• mekânsal erişilebilirlik
• iç mimari tasarım.

Kaynakça

1. Ağar, Ali (2020). “Yaşlılarda Ortaya Çıkan Fizyolojik Değişiklikler”, Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(3), 347–354. https://doi.org/10.38108/ouhcd.752133.
2. Agrawal, Yuri; Carey, John P.; Della Santina, Charles C.; Schubert, Micheal C.; Minor, Lloyd B. (2009). “Disorders of Balance and Vestibular Function in US Adults: Data from the National Health and Nutrition Examination Survey, 2001-2004”. Archives of Internal Medicine, 169(10), 938–944. https://doi.org/10.1001/archinternmed.2009.66).
3. Dere, Murat Erdal (2024). “Geleneksel Türk Mimarisinin Üniversite Yapılarına Uyarlanması Örneği: Akyaka Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulu”, Güngör, S.; Özgel Felek, S. (Ed.), Mimarlık Planlama ve Tasarım Alanında Uluslararası Akademik Çalışmalar, s. 1–23. Ankara: Serüven Yayınevi.
4. Dobrçan, Ö.; Karaca Şalgamcıoğlu, Berrak, (2021). Literature Review on Ladder Design that Reduces the Fall Risk of Elderly People”, Ulusal Türk Geriatri 2021 Çevrimiçi Kongresi (pp.294-306). Ankara, Turkey.
5. Doty, Richard L.; Kamath, Vidyulata (2014). “The İnfluences of Age on Olfaction: A Review”, Frontiers in Psychology, 5(20), 1–9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00020. Erdogan, Asuman (2016). “Hearing Loss and Approaches to Hearing Loss in Elderly”, Turkish Journal of Family Medicine & Primary Care, 10(1), 23–30. https://doi.org/10.5455/tjfmpc.204524.
6. Gates, George A.; Mills, John H. (2005). Presbycusis. The Lancet, 366(9491), 1111–1120. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(05)67423-5.
7. Lesner, Sharon A. (2003). “Candidacy and Management of Assistive Listening Devices: Special Needs of the Elderly”, International Journal of Audiology, 42(2), 68–76. https://doi.org/10.3109/14992020309074647.
8. McCreedy, Ellen M.; Weinstein, Barbara E.; Chodosh, Joshua; Blustein, Jan (2018). “Hearing Loss: Why does it Matter for Nursing Homes?”, Journal of the American Medical Directors Association, 19(4), 323–327. https://doi.org/10.1016/j.jamda.2017.12.007.

9. Ontario Ministry of Long-Term Care. (2018). Design Manual: Long-Term Care Homes. Toronto: Queen’s Printer for Ontario.
10. Özer Baş, Gizem (2021). Yaşlı Bireylerin Mekân Kullanım Tercihleri. Ankara: İKSAD Yayınevi. (https://iksadyayinevi.com/wp-content/uploads/2021/04/YASLI-BIREYLERIN-MEKAN-KULLANIM-TERCIHLERI.pdf [Erişim tarihi: 15.04.2025]).
11. Quillen, DA. (Temmuz 1999). “Common Causes of Vision Loss in Elderly Patients”, American Family Physician, 60(1), 99–108.
12. Sakai, Yoshihito; Watanabe, Tsuyoshi; Wakao, Norimitsu; Matsui, Hiroki; Osada, Naoaki; Sugiura, Takaya; Morita, Yoshifumi; Kawai, Keitaro; Ito, Tadaşi; Yamazaki, Kazunori (2022). “Proprioception and Geriatric Low Back Pain”, Spine Surgery and Related Research, 6(5), 422–432. https://doi.org/10.22603/ssrr.2021-0269.
13. Solheim, Jorunn; Shiryaeva, Olga; Kvaerner, Kari J. (2016). “Lack of Ear Care Knowledge in Nursing Homes”, Journal of Multidisciplinary Healthcare, 9, 481–488. https://doi.org/10.2147/JMDH.S113689.
14. Telli, Hilal (2022). “Geç Başlangıçlı Romatoid Artrit: 3 Farklı Olguda Takip ve Tedavi Yaklaşımlarımız”, Turkish Journal of Geriatrics, 25(1), 283. https://doi.org/10.31086/tjgeri.2022.352.
15. Wickremaratchi, MM.; Llewelyn, JG (2006). “Effects of Ageing on Touch”, Postgraduate Medical Journal, 82(967), 301–304. https://doi.org/10.1136/pgmj.2005.03965.