Review

Sağlıkta Hakkaniyet

Volume: 5 Number: 3 December 21, 2022

Sağlıkta Hakkaniyet

Abstract

Öz Hakkaniyet, ahlaki ve etik boyutu olan ve matematiksel eşitlik durumunun ötesinde bir kavramdır. Sağlıkta hakkaniyet, bireylerin ya da hane halklarının herhangi bir koşula bakılmaksızın ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetini kullanabildiği durumu ifade etmektedir. Sağlıkta hakkaniyet “yatay” ve “dikey hakkaniyet” olmak üzere iki boyutta değerlendirilmektedir. Yatay hakkaniyet, eşit sağlık ihtiyacı olan bireylerin eşit düzeyde hizmet alabilmesidir. Dikey hakkaniyet ise, daha fazla sağlık ihtiyacı olan bireylere daha fazla sağlık hizmetinin sağlanması anlamına gelir. Dünyada özellikle az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde hakkaniyetli sağlık konusunda çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunlar büyük ölçüde sağlığın sosyal belirleyicileri olarak adlandırılan sosyal ve ekonomik faktörlerden ve sağlık hizmeti kullanımına dair yetersizliklerden kaynaklanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü çalışmalarında sağlıkta yaşanan hakkaniyetsizliklere vurgu yaparak, sağlık bakım sistemi ve sağlığın sosyal belirleyicilerine ilişkin yapılması gerekenler konusunda ülkelere öneriler geliştirmiş ve sağlıktaki hakkaniyetsizlikleri azaltmaları konusunda tavsiyelerde bulunmaktadır. Bu derlemede sağlıkta hakkaniyet kavramı, hakkaniyetin boyutları, sağlıkta hakkaniyeti artırmaya yönelik bilgiler sunulmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Project Number

Yok

Thanks

Yok

References

  1. Abimbola, S., Baatiema, L., & Bigdeli, M. (2019). The impacts of decentralization on health system equity, efficiency and resilience: A realist synthesis of the evidence. Health Policy and Planning, 34(8), 605–617. https://doi.org/10.1093/heapol/czz055
  2. Aksungur, A. (2020). Sağlık Hizmetleri Kullanımında Hakkaniyet: Türkiye Sağlık Sisteminin Değerlendirilmesi [Hacettepe Üniversitesi]. https://doi.org/Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
  3. Alleyne, G. A. O. (2000). Reflexiones del Director / From the Director Equity and health 1. 7(1), 1–7.
  4. Anand, S. (2002). The concern for equity in health. Journal of Epidemiology and Community Health, 56(7), 485–487. https://doi.org/10.1136/jech.56.7.485
  5. Berkman LF, K. I. (Eds). (2003). Social Epidemiology: Berkman, LF, Kawachi I (Eds) Oxford University Press, New York, 2000, pp. 391. Health Education Research, 18(3), 404–407. https://doi.org/10.1093/her/cyg020
  6. Braveman, P. A. (2003). Monitoring equity in health and healthcare: A conceptual framework. Journal of Health Population and Nutrition, 21(3), 181–192.
  7. Braveman, P., & Gruskin, S. (2003). Defining equity in health. Journal of Epidemiology and Community Health, 57(4), 254–258. https://doi.org/10.1136/jech.57.4.254
  8. Braveman, P., Starfield, B., & Geiger, H. J. (2001). World Health Report 2000: How it removes equity from the agenda for public health monitoring and policy. British Medical Journal, 323(7314), 678–680. https://doi.org/10.1136/bmj.323.7314.678

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

December 21, 2022

Submission Date

March 28, 2022

Acceptance Date

October 9, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 5 Number: 3

APA
Özçelik, M. (2022). Sağlıkta Hakkaniyet. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 5(3), 202-210. https://doi.org/10.54189/hbd.1094643
AMA
1.Özçelik M. Sağlıkta Hakkaniyet. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2022;5(3):202-210. doi:10.54189/hbd.1094643
Chicago
Özçelik, Mail. 2022. “Sağlıkta Hakkaniyet”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 5 (3): 202-10. https://doi.org/10.54189/hbd.1094643.
EndNote
Özçelik M (December 1, 2022) Sağlıkta Hakkaniyet. Hemşirelik Bilimi Dergisi 5 3 202–210.
IEEE
[1]M. Özçelik, “Sağlıkta Hakkaniyet”, Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 5, no. 3, pp. 202–210, Dec. 2022, doi: 10.54189/hbd.1094643.
ISNAD
Özçelik, Mail. “Sağlıkta Hakkaniyet”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 5/3 (December 1, 2022): 202-210. https://doi.org/10.54189/hbd.1094643.
JAMA
1.Özçelik M. Sağlıkta Hakkaniyet. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2022;5:202–210.
MLA
Özçelik, Mail. “Sağlıkta Hakkaniyet”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 5, no. 3, Dec. 2022, pp. 202-10, doi:10.54189/hbd.1094643.
Vancouver
1.Mail Özçelik. Sağlıkta Hakkaniyet. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2022 Dec. 1;5(3):202-10. doi:10.54189/hbd.1094643

Cited By