Research Article

Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi

Volume: 9 Number: 1 April 25, 2026
EN TR

Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Hemşirelerin kan ürünü transfüzyonu konusundaki bilgi düzeylerinin ve uygulama farkındalıklarının belirlenerek, elde edilen veriler doğrultusunda transfüzyona bağlı hasta güvenliğini tehlikeye düşürecek durumları önlemek ve klinik uygulamaya katkı sağlamaktır. Yöntem: Aralık 2023 – Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul'daki bir özel hastanede 212 hemşire ile yürütülen bu kesitsel tanımlayıcı çalışmada, veri toplama aracı olarak Kişisel Tanılama Formu, Google Anket Formu ve Uygulama Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %70,3’ü servis hemşiresi, %73,6’sı hemşire, %44,8’i lisans mezunu ve %26,4’ü 5–10 yıl mesleki deneyime sahiptir. Hemşirelerin %68,9’u en sık eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yaptığını, %34’ü transfüzyon reaksiyonu yaşadığını belirtmiştir. Tüm hemşireler ihtiyaç halinde hemovijilans hemşiresine ulaştığını, %83,5’i görevlerini bildiğini ifade etmiştir. Transfüzyon hazırlık, uygulama ve gözlem aşamalarındaki bilgi düzeyleri genel olarak yüksektir. Ancak her transfüzyonda yeni onam alınması ve ışınlama indikatörü kontrolü konularında eksiklikler gözlenmiştir. Uygulama sırasında bazı hemşirelerin el hijyeni, eldiven kullanımı ve onam formu kontrolünde eksiklikleri vardır. Gözlem sürecinde yalnızca bir transfüzyon reaksiyonu yaşanmış ve olay bildirimi oranı %99,5 olarak belirlenmiştir. Sonuç: Kan transfüzyonu gibi kritik işlemlerde hemşirelerin bilgi ve farkındalık düzeylerinin yüksek olması hasta güvenliği açısından önemlidir.

Keywords

Thanks

Araştırmanın yapıldığı hastane yöneticileri, eğitim hemşireleri, araştırmaya katılan hemşirelere teşekkür ederiz.

References

  1. American Association of Blood Banks (AABB). (2019). Standards for blood banks and transfusion services (30th ed.). Bethesda, MD: American Association of Blood Banks.
  2. Aslani A, Demir G, Yılmaz H, Kaya Z, Aksoy B. (2010). Kan transfüzyonu uygulamaları ve hemşirelerin bilgi düzeyi. Journal of Transfusion Nursing, 45(4), 213-221. doi: 10.1016/j.jogn.2010.03.004
  3. Beyea SC, Slattery LR. (2018). The impact of nurse education on transfusion safety. Journal of Nursing Practice, 55(4), 292-297. doi: 10.1016/j.nurpra.2018.01.002
  4. British Blood Transfusion Society (BBTS). (2015). Guidelines for transfusion practice: Patient identification and safety measures. British Journal of Transfusion Medicine, 60(4), 300-305. doi: 10.1111/bjh.13222
  5. British Committee for Standards in Haematology. (2016). Guidelines for the administration of blood components. London, March 15, 2024. (Erişim Tarihi: 26.03.2024). https://b-s-h.org.uk/guidelines/guidelines/administration-of-blood-components
  6. Carson JL, Stanworth SJ, Roubinian NH. (2023). Red blood cell transfusion: 2023 AABB international guidelines. JAMA, 330(19), 1892–1902. doi:10.1001/jama.2023.12914
  7. Ellis LB, Stanton MF. (2023). Transfusion preparation and safety: Nurse knowledge and practices. Journal of Clinical Transfusion Medicine, 58(3), 200-210. doi:10.1111/jocn.16054
  8. Gleeson M. (2021). Improving blood transfusion safety through education and training. Transfusion Medicine Reviews, 35(3), 145–156. doi: 10.1016/j.tmrv.2021.01.002

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

​Internal Diseases Nursing​

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 25, 2026

Submission Date

January 24, 2025

Acceptance Date

February 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Selcuk, S., Erdal, S., Dursun, H., Altınkök Altuntaş, Ş., Cebeci, M., & Yılmaz, K. (2026). Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 9(1), 9-25. https://doi.org/10.54189/hbd.1625875
AMA
1.Selcuk S, Erdal S, Dursun H, Altınkök Altuntaş Ş, Cebeci M, Yılmaz K. Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2026;9(1):9-25. doi:10.54189/hbd.1625875
Chicago
Selcuk, Sevinc, Seckin Erdal, Hülya Dursun, Şerife Altınkök Altuntaş, Merve Cebeci, and Kıymet Yılmaz. 2026. “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 (1): 9-25. https://doi.org/10.54189/hbd.1625875.
EndNote
Selcuk S, Erdal S, Dursun H, Altınkök Altuntaş Ş, Cebeci M, Yılmaz K (April 1, 2026) Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 1 9–25.
IEEE
[1]S. Selcuk, S. Erdal, H. Dursun, Ş. Altınkök Altuntaş, M. Cebeci, and K. Yılmaz, “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”, Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 9–25, Apr. 2026, doi: 10.54189/hbd.1625875.
ISNAD
Selcuk, Sevinc - Erdal, Seckin - Dursun, Hülya - Altınkök Altuntaş, Şerife - Cebeci, Merve - Yılmaz, Kıymet. “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9/1 (April 1, 2026): 9-25. https://doi.org/10.54189/hbd.1625875.
JAMA
1.Selcuk S, Erdal S, Dursun H, Altınkök Altuntaş Ş, Cebeci M, Yılmaz K. Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2026;9:9–25.
MLA
Selcuk, Sevinc, et al. “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 9, no. 1, Apr. 2026, pp. 9-25, doi:10.54189/hbd.1625875.
Vancouver
1.Sevinc Selcuk, Seckin Erdal, Hülya Dursun, Şerife Altınkök Altuntaş, Merve Cebeci, Kıymet Yılmaz. Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2026 Apr. 1;9(1):9-25. doi:10.54189/hbd.1625875