Araştırma Makalesi

Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi

Cilt: 9 Sayı: 1 25 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi

Öz

Amaç: Hemşirelerin kan ürünü transfüzyonu konusundaki bilgi düzeylerinin ve uygulama farkındalıklarının belirlenerek, elde edilen veriler doğrultusunda transfüzyona bağlı hasta güvenliğini tehlikeye düşürecek durumları önlemek ve klinik uygulamaya katkı sağlamaktır. Yöntem: Aralık 2023 – Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul'daki bir özel hastanede 212 hemşire ile yürütülen bu kesitsel tanımlayıcı çalışmada, veri toplama aracı olarak Kişisel Tanılama Formu, Google Anket Formu ve Uygulama Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %70,3’ü servis hemşiresi, %73,6’sı hemşire, %44,8’i lisans mezunu ve %26,4’ü 5–10 yıl mesleki deneyime sahiptir. Hemşirelerin %68,9’u en sık eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yaptığını, %34’ü transfüzyon reaksiyonu yaşadığını belirtmiştir. Tüm hemşireler ihtiyaç halinde hemovijilans hemşiresine ulaştığını, %83,5’i görevlerini bildiğini ifade etmiştir. Transfüzyon hazırlık, uygulama ve gözlem aşamalarındaki bilgi düzeyleri genel olarak yüksektir. Ancak her transfüzyonda yeni onam alınması ve ışınlama indikatörü kontrolü konularında eksiklikler gözlenmiştir. Uygulama sırasında bazı hemşirelerin el hijyeni, eldiven kullanımı ve onam formu kontrolünde eksiklikleri vardır. Gözlem sürecinde yalnızca bir transfüzyon reaksiyonu yaşanmış ve olay bildirimi oranı %99,5 olarak belirlenmiştir. Sonuç: Kan transfüzyonu gibi kritik işlemlerde hemşirelerin bilgi ve farkındalık düzeylerinin yüksek olması hasta güvenliği açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Araştırmanın yapıldığı hastane yöneticileri, eğitim hemşireleri, araştırmaya katılan hemşirelere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. American Association of Blood Banks (AABB). (2019). Standards for blood banks and transfusion services (30th ed.). Bethesda, MD: American Association of Blood Banks.
  2. Aslani A, Demir G, Yılmaz H, Kaya Z, Aksoy B. (2010). Kan transfüzyonu uygulamaları ve hemşirelerin bilgi düzeyi. Journal of Transfusion Nursing, 45(4), 213-221. doi: 10.1016/j.jogn.2010.03.004
  3. Beyea SC, Slattery LR. (2018). The impact of nurse education on transfusion safety. Journal of Nursing Practice, 55(4), 292-297. doi: 10.1016/j.nurpra.2018.01.002
  4. British Blood Transfusion Society (BBTS). (2015). Guidelines for transfusion practice: Patient identification and safety measures. British Journal of Transfusion Medicine, 60(4), 300-305. doi: 10.1111/bjh.13222
  5. British Committee for Standards in Haematology. (2016). Guidelines for the administration of blood components. London, March 15, 2024. (Erişim Tarihi: 26.03.2024). https://b-s-h.org.uk/guidelines/guidelines/administration-of-blood-components
  6. Carson JL, Stanworth SJ, Roubinian NH. (2023). Red blood cell transfusion: 2023 AABB international guidelines. JAMA, 330(19), 1892–1902. doi:10.1001/jama.2023.12914
  7. Ellis LB, Stanton MF. (2023). Transfusion preparation and safety: Nurse knowledge and practices. Journal of Clinical Transfusion Medicine, 58(3), 200-210. doi:10.1111/jocn.16054
  8. Gleeson M. (2021). Improving blood transfusion safety through education and training. Transfusion Medicine Reviews, 35(3), 145–156. doi: 10.1016/j.tmrv.2021.01.002

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2025

Kabul Tarihi

2 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Selcuk, S., Erdal, S., Dursun, H., Altınkök Altuntaş, Ş., Cebeci, M., & Yılmaz, K. (2026). Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 9(1), 9-25. https://doi.org/10.54189/hbd.1625875
AMA
1.Selcuk S, Erdal S, Dursun H, Altınkök Altuntaş Ş, Cebeci M, Yılmaz K. Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. HBD. 2026;9(1):9-25. doi:10.54189/hbd.1625875
Chicago
Selcuk, Sevinc, Seckin Erdal, Hülya Dursun, Şerife Altınkök Altuntaş, Merve Cebeci, ve Kıymet Yılmaz. 2026. “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 (1): 9-25. https://doi.org/10.54189/hbd.1625875.
EndNote
Selcuk S, Erdal S, Dursun H, Altınkök Altuntaş Ş, Cebeci M, Yılmaz K (01 Nisan 2026) Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 1 9–25.
IEEE
[1]S. Selcuk, S. Erdal, H. Dursun, Ş. Altınkök Altuntaş, M. Cebeci, ve K. Yılmaz, “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”, HBD, c. 9, sy 1, ss. 9–25, Nis. 2026, doi: 10.54189/hbd.1625875.
ISNAD
Selcuk, Sevinc - Erdal, Seckin - Dursun, Hülya - Altınkök Altuntaş, Şerife - Cebeci, Merve - Yılmaz, Kıymet. “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9/1 (01 Nisan 2026): 9-25. https://doi.org/10.54189/hbd.1625875.
JAMA
1.Selcuk S, Erdal S, Dursun H, Altınkök Altuntaş Ş, Cebeci M, Yılmaz K. Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. HBD. 2026;9:9–25.
MLA
Selcuk, Sevinc, vd. “Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 9, sy 1, Nisan 2026, ss. 9-25, doi:10.54189/hbd.1625875.
Vancouver
1.Sevinc Selcuk, Seckin Erdal, Hülya Dursun, Şerife Altınkök Altuntaş, Merve Cebeci, Kıymet Yılmaz. Hemşirelerin Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Farkındalıklarının Belirlenmesi. HBD. 01 Nisan 2026;9(1):9-25. doi:10.54189/hbd.1625875