Research Article

Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 9 Number: 1 April 25, 2026
TR EN

Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Bu araştırmada, yoğun bakım hemşirelerinin fiziksel kısıtlamaya ilişkin etik değerlerini değerlendirmek amacıyla yeni bir ölçek geliştirmek ve bu ölçüm aracının geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak amaçlanmıştır. Yöntem: Metodolojik tipteki bu çalışma, iki üniversite hastanesi ve bir eğitim araştırma hastanesi erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 253 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler, Hemşire Tanıtım Formu ve Yoğun Bakım Hemşirelerinin Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği yapıldıktan sonra yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile sağlanmıştır. Ölçeğin analizleri Cronbach alfa katsayısı, Pearson korelasyon katsayısı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda ölçekte toplam varyansın %62,835’ını açıklayan 28 maddeden oluşan 6 faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin 0,857, p<0,001, Barlett Sphericity test 3537,348 tir. Ölçeğin toplam Cronbach-alfa değeri 0,90 olarak saptanmıştır. Sonuç: Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular “Hemşirelerin Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeği” nin yoğun bakım hemşireleri için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu desteklemektedir.

Keywords

References

  1. Akdeniz MN, Özden D. (2024). The effect of ethical climate perception on intensive care nurses’ ethical values regarding physical restraint. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 7(3), 305-319. doi:10.54189/hbd.1414100
  2. Alpar R. (2013). Uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. (2. bs.) Ankara: Detay yayıncılık.
  3. Altunkeser EB. (2016). Fiziksel tespit uygulama ve değerlendirme ölçeği geliştirme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  4. Cheung PP, Yam BMC. (2005). Patient autonomy in physical restraint. Journal of Clinical Nursing, 25, 34-40. doi:10.1111/j.1365-2702.2005.01145.x.
  5. Dierckx de Casterle B, Goethals S, Gastmans C. (2015). Contextual influences on nurses’ decision-making in cases of physical restraint. Nursing Ethics, 22(6), 642-651. doi:10.1177/0969733014543215
  6. Dodds S. (1996). Exercising restraint: Autonomy, welfare and elderly patients. Journal of Medical Ethics, 22, 160-163. doi:10.1136/jme.22.3.160
  7. Durmuş İskender M. (2022). Hemşirelerin Türkiye’de fiziksel tespit uygulamasına ilişkin yapılmış hemşirelik tezlerinin incelenmesi. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 11-24.
  8. Eşer İ, Hakverdioğlu G. (2006). Fiziksel tespit uygulamaya karar verme. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10 (1), 37-42.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fundamentals of Nursing

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 25, 2026

Submission Date

June 4, 2025

Acceptance Date

September 16, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Akdeniz, M. N., & Özden, D. (2026). Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 9(1), 107-117. https://doi.org/10.54189/hbd.1713218
AMA
1.Akdeniz MN, Özden D. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2026;9(1):107-117. doi:10.54189/hbd.1713218
Chicago
Akdeniz, Müyesser Nur, and Dilek Özden. 2026. “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 (1): 107-17. https://doi.org/10.54189/hbd.1713218.
EndNote
Akdeniz MN, Özden D (April 1, 2026) Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 1 107–117.
IEEE
[1]M. N. Akdeniz and D. Özden, “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 107–117, Apr. 2026, doi: 10.54189/hbd.1713218.
ISNAD
Akdeniz, Müyesser Nur - Özden, Dilek. “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9/1 (April 1, 2026): 107-117. https://doi.org/10.54189/hbd.1713218.
JAMA
1.Akdeniz MN, Özden D. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2026;9:107–117.
MLA
Akdeniz, Müyesser Nur, and Dilek Özden. “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 9, no. 1, Apr. 2026, pp. 107-1, doi:10.54189/hbd.1713218.
Vancouver
1.Müyesser Nur Akdeniz, Dilek Özden. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2026 Apr. 1;9(1):107-1. doi:10.54189/hbd.1713218