TR
EN
Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Amaç: Bu araştırmada, yoğun bakım hemşirelerinin fiziksel kısıtlamaya ilişkin etik değerlerini değerlendirmek amacıyla yeni bir ölçek geliştirmek ve bu ölçüm aracının geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Metodolojik tipteki bu çalışma, iki üniversite hastanesi ve bir eğitim araştırma hastanesi erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 253 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler, Hemşire Tanıtım Formu ve Yoğun Bakım Hemşirelerinin Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği yapıldıktan sonra yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile sağlanmıştır. Ölçeğin analizleri Cronbach alfa katsayısı, Pearson korelasyon katsayısı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda ölçekte toplam varyansın %62,835’ını açıklayan 28 maddeden oluşan 6 faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin 0,857, p<0,001, Barlett Sphericity test 3537,348 tir. Ölçeğin toplam Cronbach-alfa değeri 0,90 olarak saptanmıştır.
Sonuç: Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular “Hemşirelerin Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeği” nin yoğun bakım hemşireleri için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdeniz MN, Özden D. (2024). The effect of ethical climate perception on intensive care nurses’ ethical values regarding physical restraint. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 7(3), 305-319. doi:10.54189/hbd.1414100
- Alpar R. (2013). Uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. (2. bs.) Ankara: Detay yayıncılık.
- Altunkeser EB. (2016). Fiziksel tespit uygulama ve değerlendirme ölçeği geliştirme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Cheung PP, Yam BMC. (2005). Patient autonomy in physical restraint. Journal of Clinical Nursing, 25, 34-40. doi:10.1111/j.1365-2702.2005.01145.x.
- Dierckx de Casterle B, Goethals S, Gastmans C. (2015). Contextual influences on nurses’ decision-making in cases of physical restraint. Nursing Ethics, 22(6), 642-651. doi:10.1177/0969733014543215
- Dodds S. (1996). Exercising restraint: Autonomy, welfare and elderly patients. Journal of Medical Ethics, 22, 160-163. doi:10.1136/jme.22.3.160
- Durmuş İskender M. (2022). Hemşirelerin Türkiye’de fiziksel tespit uygulamasına ilişkin yapılmış hemşirelik tezlerinin incelenmesi. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 11-24.
- Eşer İ, Hakverdioğlu G. (2006). Fiziksel tespit uygulamaya karar verme. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10 (1), 37-42.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik Esasları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
4 Haziran 2025
Kabul Tarihi
16 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Akdeniz, M. N., & Özden, D. (2026). Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 9(1), 107-117. https://doi.org/10.54189/hbd.1713218
AMA
1.Akdeniz MN, Özden D. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. HBD. 2026;9(1):107-117. doi:10.54189/hbd.1713218
Chicago
Akdeniz, Müyesser Nur, ve Dilek Özden. 2026. “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 (1): 107-17. https://doi.org/10.54189/hbd.1713218.
EndNote
Akdeniz MN, Özden D (01 Nisan 2026) Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 1 107–117.
IEEE
[1]M. N. Akdeniz ve D. Özden, “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, HBD, c. 9, sy 1, ss. 107–117, Nis. 2026, doi: 10.54189/hbd.1713218.
ISNAD
Akdeniz, Müyesser Nur - Özden, Dilek. “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9/1 (01 Nisan 2026): 107-117. https://doi.org/10.54189/hbd.1713218.
JAMA
1.Akdeniz MN, Özden D. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. HBD. 2026;9:107–117.
MLA
Akdeniz, Müyesser Nur, ve Dilek Özden. “Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 9, sy 1, Nisan 2026, ss. 107-1, doi:10.54189/hbd.1713218.
Vancouver
1.Müyesser Nur Akdeniz, Dilek Özden. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Etik Değerler Ölçeğinin (FKEDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. HBD. 01 Nisan 2026;9(1):107-1. doi:10.54189/hbd.1713218
