Gıda Kaynaklı Zehirlenmelerin Sosyo-demografik Açıdan İncelenmesi: Hakkâri, Konya ve Muş Örnekleri
Abstract
Gıda kaynaklı hastalıklar önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, Hakkâri (n=337) Konya (n=860) ve Muş (n=629) illerinde görülen kayıtlı gıda zehirlenmesi vakalarının sosyo-demografik açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 2010-2020 yılları arasındaki veriler hasta kayıt sistemleri üzerinden geriye dönük tarama yoluyla elde edilmiştir. Sosyo-demografik faktörler (cinsiyet ve yaş) ile illerin yatış protokolüyle zehirlenme türü ilişkisi, cinsiyete göre zehirlenme türü ilişkisi, cinsiyete göre yatış protokolü ilişkisi ve illere göre zehirlenme yaşı ilişkisi karşılaştırılmıştır. Zehirlenme türü ile iller arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (P<0.05). Konya en çok gıda zehirlenmesinin görüldüğü ildir. İllere göre zehirlenme yaşı arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (P<0.05). En çok gıda zehirlenmesi görülen yaş grubunun 10-19 yaş arası olduğunu görülmüştür.
Keywords
Gıda güvenliği, Gıda zehirlenmesi, Demografik yapı, İstatistiksel analiz
Supporting Institution
Muş Alparslan Üniversitesi
Ethical Statement
Bu tez çalışması Muş Alparslan Üniversitesi'nde yürütülmüş olup, retrospektif bir çalışmadır. Çalışmanın etik kurul izni 13.10.2020 tarih ve E-10879717-050.01.04-11754 sayı ile Muş Alparslan Üniversitesi Etik Kurulu’ndan alınmıştır.
References
- Erkmen, O., “Gıda kaynaklı tehlikeler ve güvenli gıda üretimi”, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, Cilt 53, Sayfa 220-235, 2010.
- Urazel, B., Çelikel, A., Karbeyaz, K., Akkaya, H., “Gıda zehirlenmesine bağlı rapor düzenlenen adli olguların değerlendirilmesi”, Dicle Tıp Dergisi, Cilt 41, Sayı 1, Sayfa 113-117, 2014.
- Durlu-Özkaya, F., Cömert, M., “Gıda zehirlenmelerinde etken faktörler”, Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, Cilt 65, Sayı 3, Sayfa 149-159, 2008.
- Scallan, E., Hoekstra, R.M., Angulo, F.J., Tauxe, R.V., Widdowson, M.A., Roy, S.L., Jones, J.L., Griffin, P.M., “Foodborne illness acquired in the United States--major pathogens”, Emerging Infectious Diseases, Cilt 17, Sayı 1, Sayfa 7–15, 2011.
- CDC (Centers for Disease Control and Preventation), “Challenges in Food Safety”, https://www.cdc.gov/foodsafety/challenges/index.html, December 23, 2023.
- Gerald, B.L., Perkin, J.E., “Position of the American Dietetic Association: Food and water safety”, Journal of the American Dietetic Association, Cilt 103, Sayı 9, 1203-1218, 2003.
- CDC (Centers for Disease Control and Preventation), “Diseases and Organisms in Healthcare Settings”, https://www.cdc.gov/hai/organisms/organisms.html, December 23, 2023.
- Frenzen, P.D., “Mortality due to gastroenteritis of unknown etiology in the United States”, The Journal of Infectious Diseases, Cilt 187, Sayı 3, 441-452, 2003.
- Dhaliwal, S., Hoffmann, S., White, A., Ahn, J.W., McQueen, R. B., Scallan Walter, E., “Cost of Hospitalizations for leading foodborne pathogens in the United States: Identification by ınternational classification of disease coding and variation by pathogen”, Foodborne Pathogens and Disease, Cilt 18, Sayı 11, Sayfa 812–821, 2021.
- Hoffmann, S., Batz, M.B., Morris Jr, J.G., “Annual cost of illness and quality-adjusted life year losses in the United States due to 14 foodborne pathogens”, Journal of Food Protection, Cilt 75, Sayı 7, Sayfa 1292–1302, 2012.