Year 2019, Volume 18 , Issue 36, Pages 583 - 608 2019-12-30

The Concern and Possibility of Allah’s Power Related to Human Actions (A Study within the Framework of the Evil Problem)
Allah'ın Kudreti'nin İnsan Fiillerine Taalluk Alanı ve İmkânı (Kötülük Problemi Çerçevesinde Bir İnceleme)

Seyithan CAN [1]


The fact that the power attributed to God in the theologies which have faith in Him is defined as the authority has resulted in an idea that this area of power is infinite. This thought, which is dealt with from the point of view of God's absoluteness, has made the problem of evil, which is the most basic argument of atheists, an inconvenient issue before the theists in terms of functionality of God’s power attribute. All people who have faith in God would answer such question “God wishes to prevent evil, but isn’t He powerful enough?” like this “God has absolute attributes in every aspect. So He is omnipotent.” The question “Then, why doesn’t He intervene with the evil?” becomes a fundamental problem for both believers and non-believers.

Within the framework of the evil problem, still up-to-date today, this study seeks answers to the discussion of Allah's intervention to the Human verbs within the scope of early kalam scholars’ thoughts like Mu’tazila, Ashari and Mâturîdi. Absolute power taken into account the reflection of the absolute power to the universe in the context of the evil problem, it is seen that it acts in the perspective of absolute good God in Mu’tazila’s theory of Aslah. At this point, it appears that the Ash'ari do not develop an absolute good God imagination, and they shaped God's relationship with the universe only by his absolute power. Although the Mâturîdis limit the power of Allah according to the will and desire of human beings within the framework of wise and dependent intervention approach, we can say that they are in a closer line to the Asharis in creating everything.

Summary

Summary Today, people who have faith in Allah believe that He is absolute in every aspect. At this point, the will and might attributes are considered attributes that represent absoluteness. However, this issue, which is important in terms of Allah's absoluteness, brings with it some problems for believers when Allah-human relationship is taken into consideration. The most noteworthy of these is the problem of evil, which has not lost its importance today as throughout the historical process. Although it is said that Epicurus (d. 270 / BC), who first presented this problem as a logical evidence, it is known that it was David Hume who explicitly expressed it. Although the problem of evil has been handled by Islamic philosophers, it has not been as systematic as in the West. The Kalam scholars dealt with the problem rather within the framework of power attribute of Allah. In this sense, Allah's attribute of power is shaped in terms of human freedom, responsibility, destiny, good and evil in the context of its relationship with human acts. After the socio-political events in the history of Islam, the formation of Allah-human relationship on the concept of absolute Allah has caused different ideas to emerge in the context of Allah-human relationship, and resulted in the association of all kinds of negativity and human product phenomena with the power of Allah. In this respect, for a true imagination of Allah, it is important to establish the a true relationship between man and the universe with the power of Allah. When they look at the Kalam schools, they all accepted that Allah has power and they try to prove this power in different ways. For example, one of the most important scholars of Mu’tazilah, Qadî Abdulcebâr (d. 415/1025) states that the act which results from Allah signifies that He is Able. In addition, he tried to show that Allah is mighty by stating that the proofs that Allah is the Creator of the world signify that he is Able without any means. The most important point here is that he says that Allah has the potential to be Mighty. We see that Mu’tazilah scholars handled the power of Almighty that Allah refers to Himself in the Holy Quran as a justification. Ash’arî says that it is not possible for the creator of the works that appear regularly around us not to have power. Thus, he declared that created creatures signify that Allah is a mighty being. Mâturîdî considers all that exists from Allah as proof of His might. When we look at the Mâturîdî tradition, it is seen that they used a method similar to the methods of Ash’arism and Mu’tazilah. In general, this sect has based the existence of the universe on the fact that Allah is a mighty entity. As a result, the schools of Kalam have accepted that Allah has power and they have come together at a common point. But the question “is the domain of power an area of inclusiveness?” has led to the emergence of disputes among the theologians. Although the Mu’tazilah scholars accepted the absoluteness of power, they preferred to limit it in the context of the principle of justice and they argued that it is preserved as related to might. Mu’tazilah scholars emphasize that Allah's might encompasses everything, but that this scope is in terms of the possibilities of action. Therefore, they have removed the coverage of infinite power from the point of creation of acts. In this context, they have stated that Allah cannot be qualified for what people are capable of and the might of Allah will not be related to these acts. In this respect, the necessity of the Almighty God's absolute power to the universe has been abolished by the Mu’tazilah scholars. The school of Ash'arism argued that Allah has might and that absolute might has taken the universe. The Ash'arî scholars agree that the absolute power of Allah is the only power that encompasses all creatures in terms of creation. According to the Ash'aris, Allah is the true creator and no one else is a partner in creation. In this respect, Allah's most powerful attribute is His power to create. Therefore, they stated that the voluntary acts of human beings are related to Allah’s power and that no other power had any effect on human actions. In this sense, Ash'arians have evaluated Allah's power through its absoluteness. Unlike Mu’tazilah, they state that the power is related with persecution and it creates persecution. In this respect, the most important difference between Mu’tazilah and them seems to lie in the relationship between the creation of the persecution and the responsibility. Because unlike Mu’tazilahs, Ash’arians emphasize that the creation of the persecution by Allah does not mean that he is persecuting. Maturidism has stated that the power of Allah is both absolute and principled. In this sense, He uses His power in a way that is compatible with His wisdom and His Highness. In the Māturîdî tradition, the relationship between Allah and the universe has been dealt with within the framework of the attribute genesis as well as the power. In this context, Allah has both power and genesis attributes from all eternity. However, the attribute of power is an attribute that makes something possible, whereas the genesis is the attribute that constitutes a certain thing from these possibilities. According to the Mâturidîans, the genesis refers to creation from nothing in terms of everything. In this sense, it can be said that in this tradition, the idea that everything is constantly created by Allah is dominant. However, even if they say that everything that exists in the universe is created by Allah, they go to a point of separation in human actions and they state that human acts are also formed according to the orientation of human might. Therefore, we see that Maturidians also limit the absolute power in the context of the universe.


Tanrı inancına sahip teolojilerde, O’na atfedilen kudretin yetkin olarak nitelendirilmesi, aynı zamanda bu kudretin etki ettiği alanın sınırsız olduğuna yönelik bir düşüncenin oluşmasına sebebiyet vermiştir.  Tanrı’nın mutlaklığı açısından ele alınan bu düşünce, ateistlerin en temel argümanı olan kötülük problemini, Tanrı’nın kudret sıfatını, işlevselliği açısından teistlerin önüne müşkil bir mesele haline getirmiştir. Çünkü Tanrı kötülüğü önlemek istiyor da, gücü mü yetmiyor? gibi bir soruya Tanrı inancına sahip bütün insanlar; “Tanrı, her yönüyle mutlak sıfatlara sahiptir. Dolayısıyla O, her şeye gücü yetendir” cevabını vereceklerdir. O halde neden kötülüğe müdahale etmiyor? sorusu, hem inanan hem de inanmayan herkes için temel bir problem haline gelmektedir.

Bu çalışma günümüzde de hala güncelliğini koruyan kötülük problemi çerçevesinde, Allah’ın insan fiillerine müdahalesi tartışmalarına ilk dönem (Mutekaddimûn)  Mu’tezile, Eş’arî ve Mâturîdî kelamcılarının görüşleri kapsamında cevap aramaktadır. Mutlak kudretin âleme taalluku kötülük problemi çerçevesinde ele alındığında, Mu’tezile’nin aslah teorisi kapsamında mutlak iyi Tanrı perspektifinde hareket ettiğini görüyoruz. Bu noktada Eş’arîler’in, mutlak iyi Tanrı tasavvuru geliştirmedikleri ve Tanrı’nın âlemle ilişkisini sadece onun mutlak kudreti üzerinden şekillendirdikleri görülmektedir. Mâturîdîler, her ne kadar hikmetli ve bağımlı müdahale anlayışı çerçevesinde Allah’ın kudretini insanın azm ve isteğine göre sınırlandırsalar da mutlak kudretin her şeyi yaratması noktasında Eş’âriler’e daha yakın bir çizgide olduklarını söyleyebiliriz.
  • Abdullah, Muhammed Ramazan. Bâkıllânî ve Ârâuhu’l-Kelâmiyye. Bağdat: Matbaâtu’l-Ümme, 1986.
  • Albayrak, Mevlüt. “İkbalde Tanrı’nın Kudreti ve Kötülük Problemi”. Tasavvuf İlmi ve Akademik Dergisi, (2001).
  • Anonim. Hevâmiş Alâ Akîdeti’n-Nizâmiyye Li’l-İmâmu’l-Haremeyn el-Cüveynî. Kahire: Dâru’t-Tıbâati’l-Muhammediyye, 1984.
  • Arslan, Hulusi. İslam Düşünce Geleneğinde Şia-Mu’tezile Etkilemişi. İstanbul: Endülüs Yayınları, 2017.
  • Aydın, Ömer. Kur’an Işığında Kader ve Özgürlük. İstanbul: Beyan Yayınları, 1998.
  • Aydın, Salih. İslam Düşüncesi. Cilt. 2. İstanbul: Külliyat Yayınları, 2016.
  • Bağdâdî, Abdulkâhir. el-Fark beyne’l-Fırak. thk. Muhammed Muhyiddin Abdulhamîd. Beyrut: el-Mektebetu’l-Unsuriyye, 1995.
  • Bağdâdî, Abdulkâhir. Usûlu’d-Dîn. thk. Ahmed Şemseddin. Lübnan: nşr. Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2002.
  • Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib b. Muhammed. el-İnsâf. thk. Muhammed Zâhid el-Kevserî. Mısır: Mektebetü’l-Ezheriyye li’t-Turâsi, 2000.
  • Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib b. Muhammed. Kitâbu Temhîdî’l-Evâili ve Telhîsi’d-Delâil. thk. Şeyh İmaduddin Ahmed Haydar. Lübnan: Müessesetu’l- Kutubi’s-Sekâfiyye, 1987.
  • Beyhaki, Ebû Bekr Bin Huseyn. Kitâbu’l-Esmâ ve’s-Sıfât. thk. Mukbil bin Hâdî el-Vâdiî, Kahire: Mektebetü’s-Sevâdî li’t-Tevzî, 1996.
  • Coşkun, İbrahim. Günümüz Akâid ve Kelâm Problemleri. İstanbul: Kitap Yayınları, 2017.
  • Cürcânî, Seyyid Şerif. Kitâbu’t-Ta’rîfât. Beyrut: Mektebetu Lübnan, 1985.
  • Cüveynî, Eb’ul-Meâlî. el-Akîdetu’n-Nizâmiyye fî’l-Erkâni’l-İslâmiyye. thk. Ahmed Hicâzî es-Sekka. Kahire: Mektebetü’l-Külliyetü’l-Ezheriyye, 1978.
  • Cüveynî, Ebû’l-Meâli, Luma’u’l-Edille. thk. Fevkiye, Huseyn Mahmûd. Beyrut: Âlemü’l-Kutub, 1987.
  • Cüveynî, Ebü’l-Meâlî. Kitâbu’l-İrşâd, thk. Muhammed Yusuf Musa. Mısır: Mektebetu’l-Hancî 1950.
  • Ebû Rîdde, Abdulhâdî. Min Şuyûhi’l-Mu’tezile İbrâhim Seyyâr en-Nazzâm Ârâuhu’l-Kelâmiyye ve’l-Felsefiyye. Kâhire: Dâru’n-Nedim lis’Sıhâfe ve’n-Neşr ve’t Tevzî’, 1989.
  • Ebû Zeyd, Nasr Hamid. Kutsal Metin Otorite ve Hakikat. çev. Muhammed Coşkun. İstanbul: Mana Yayınları, 2015.
  • Eş’arî, Ebû’l-Hasen. Kitâbu’l-Lüma’ fî’Reddi alâ Ehli’z-Zeyğ ve’l-Bida’. thk. Hammûde Ğurâbe. Beyrut: Matbaatu Muîne, 1955.
  • Eş’arî, Ebû’l-Hasen. Makâlâtu’l-İslâmiyyîn ve İhtilâfu’l-Musallîn. thk. Helmutt Ritter. Beyrut: Dâru’n-Neşr, 2005.
  • Evkuran, Mehmet. Ahlak Hakikat ve Kimlik. Ankara: Araştırma Yayınları, 2013.
  • Ferhat, Semira. Mu’cemü’l-Bâkıllânî fî Kutûbihi’s-Selâse. Lübnan: el-Muessesetu’l-Cemiiyye ed-Dirâse ve’n-Neşr ve’t-Tevzî’,1991.
  • Gazzâlî, Ebû Hâmid. el-İktisad fi’l-İ’tikad. thk. İbrahim Agâh Çubukçu, Hüseyin Atay. Ankara: Nur Yayınları, 1961.
  • Hammûde Ğurâbe. Ebû’l-Hasen el-Eş’arî. Kahire: Mektebetu Muhammed Kutub, 1973.
  • Hasker, William. İnsanın Özgürlüğü ve Kötülük Problemi”. ter: Fethullah Terkan. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 53/1 (2012).
  • Hume, David. Din Üstüne, çev. Mete Tuncay. Ankara: İmge Kitabevi, 2004.
  • İbn Fûrek, Ebû Bekr Muhammed b. el-Hasan. Mücerredu-Makâlati’ş-Şeyh Ebi’l- Hasen el-Eş’arî. thk. Danyal Gimaret. Beyrut: Dâru’l-Meşrik, 1987.
  • İbn Kemal Paşa. Mesâilu’l-İhtilâf beyne’l-Eş’âira ve’l-Mâturîdiyye. thk. Saîd Abudllatîf Fûde. Ürdün: Dâru’l-Fethi li’d-Dirâsetî ve’n-Neşr, 2009.
  • İraki, Atıf. Aslu’l-Adl inde’l-Mu’tezile. Kâhire: Dâru’l-Fikri’l-Arabî, 1993.
  • İsfahânî, Râğıb. El-Mufrâdetu fî-Ğarîbi’l-Kur’ân. Cilt, 1-2. b.y.: Mektebetu-Nizâr Mustafa el-Bâz, ts.
  • Kâdî Abdulcebbar, Kitâbu’l-Mecmû’ fi’l-Muhît bi’t-Teklîf, thk. Join Yusuf. Cilt 1. Beyrut: el-Mektebetü’l-Kâsulîkiyye, 1965.
  • Kâdî Abdulcebbâr. el-Muğnî fî Ebvâbi’t-Tevhîd ve’l-Adl. thk. Tevfîk Tavîl, Saîd Zeyd. Cilt 11. Kahire: el-Müessesetü’l-Mısrıyyetü’l-Âmme, ts.Kâdî Abdulcebbâr. el-Muhtasâr fî Usûli’d-Dîn. trc. Hulusi Arslan. Malatya: Endülüs Yayınları, 2007.
  • Kâdî Abdulcebbâr. Şerhu’l-Usûli’l-Hamse. thk. Abdulkerim Osman. Kahire: Mektebetü Vehbe, 1997.
  • Kazanç, Fethi Kerim. “Kelâmî Düşüncede Kötülük Sorununa Kısa Bir Bakış”. Kelam Araştırmaları Dergisi, 6/1 (2008).
  • Kiriş, Nurten. “Tarihsel Olarak Kötülük Problemi ve Çözüm Yolu Olarak Teodise”. Süleyman Demirel Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, 5(2008)
  • Koca, Ferhat. “Mutlak”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Cilt 3. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1993.
  • Mâturîdî, Ebû Mansur. Akîde Risâlesi ve Şerhi. çev. Mustafa Saim Yeprem. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2011.
  • Mâturîdî, Ebû Mansur. Kitâbu’t-Tevhîd. thk. Bekir Topaloğlu. Muhammed Arucî. İstanbul: Dâru’s-Sâdır, Mektebetu’l-İrşâd, 2001.
  • Nesefî, Ebû’l Muîn. et-Temhîd fî Usûli’d-Dîn. thk. Abdulhay Kâbil. Kâhire: Dâru’s-Sekâfe li’n-Neşr ve’t-Tevzi’, 1987.
  • Nesefî, Ebû’l-Muîn. Bahru’l-Kelâm. Muhammed Sâlih Fârfûr. Şam: Mektebetü Dâri’l-Fârfûr, 1995.
  • Nesefî, Ebû’l-Muîn. Kitâbu’t-Temhîd Li Kavâidi’t-Tevhîd. thk. Muhammed Cevheri. Cîbullâh Hasan Ahmed. Mısır: Dâu’t-Tıbâa, 1986.
  • Nesefî, Ebû’l-Muîn. Tabsiratu’l-Edille fî Usûli’d-Dîn. thk. Muhammed Nûr Hâmîd İsa. Cilt 1. Kahire: El-Mektebetu’l-Ezheriyyetu li’t-Turâsi, 2011.
  • Nisâburî Kudbeddîn el-Makrî. el-Mucemu’l-Mevdû l’il-Mustalahâti’l-Kelâmiyye. thk. Cafer es-Subhânî, Muhammed Yezid Fâdıl. İran: Müessestü’l-İmâm es Sâdık li’t-Tahkîk ve’t-Te’lîf, 1993.
  • Nisâburî. Ebû Saîd Abdurrahmân. el-Ğunye fî Usûli’d-Dîn. thk. İmâduddîn, Ahmed Haydar. Lübnan: Müessestu’l-Kutubi’s-Sekâfiyye, 1987.
  • Özdemir, Metin. İslam Düşüncesinde Kötülük Problemi. İstanbul: Furkan Kitaplığı, 2001.
  • Özler, Mevlüt. İslam Düşüncesinde Tevhid. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2016.
  • Pezdevî, Ebû’l-Yusr. Usûlu’d-Dîn. thk. Hans Peter Lans, Ahmed Hicâzî Sakâ. Kahire: el-Mektebetu’l-Ezheriyyetu li’t-Turâsî, 2003.
  • Sâlim Mansûr, Hannân. en-Nazzâm Arâûhu’l-Kelâmiyye ve’l-Felsefiyye, Mısır: Câmietu Ayn Şems, 1990.
  • Semerkandî, Ebû Seleme. Cümelu Usûlu’d-Dîn, thk. trc. Ahmet Saim Kılavuz. İstanbul: Emek Matbaacılık, 1989.
  • Subhî, Ahmed Mahmûd. Fî İlmi’l-Kelâmi’l-Eş’arî. Lübnan: Mektebetü’s-Sevâdi li’t-Tevzî, 1985.
  • Şehristânî, Ebû Feth Muhammed. el-Milel ve’n-Nihal. thk. Emir Ali Menha. Cilt 1. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 1993.
  • Şimşek, İsmail. Düşünce Tarihinde Allah’ın Özgürlüğü Sorunu. Ankara: Elis Yayınları, 2017.
  • Takiyettin, Mengüşoğlu. İnsan Felsefesi. İstanbul: Doğu Batı Yayınları, 2015.
  • Tayfur, Hamdi. Vahyin Tarihsel Mahiyeti. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2017.
  • Taylan, Necip. “Din Felsefesinde Kötülük Problemi”.Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11/12(1997).
  • Yaran, Cafer Sadık. Kötülük ve Theodise. Ankara: Vadi Yayınları, 1997.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-2336-4179
Author: Seyithan CAN (Primary Author)
Institution: SİİRT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 30, 2019

ISNAD Can, Seyithan . "Allah'ın Kudreti'nin İnsan Fiillerine Taalluk Alanı ve İmkânı (Kötülük Problemi Çerçevesinde Bir İnceleme)". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 36 (December 2020): 583-608 . https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.571534