ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ

Tuncay Türkben

doi:10.17218/hititsosbil.419925

ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Türkçe derslerinin temalar ve temalara uygun çeşitli türde metinlerle etkinlik temeline dayalı, öğrenci odaklı bir anlayışla gerçekleştirilmeye çalışılması hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan metinleri tür ve tema açısından incelemektir. Çalışmanın başlangıç bölümünde literatür taraması yapılarak ders kitaplarında yer alacak metinlerin nitelikleri üzerinde durulmuştur. Çalışmalarda, metin seçiminde çocuğa görelik ilkesinden hareket edilmesi gerektiği üzerinde durulmaktadır. Okuma alışkanlığının kazanılmasında sanatçı duyarlılığıyla yazılmış metinlerin önemi büyüktür. Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından 2017–2018 yılında ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıflar için ders kitabı olarak kabul edilen ve “MEB, Ez-De, Başak ve Dörtel” yayınevlerince hazırlanan Türkçe ders kitaplarında bulunan toplam 208 metin oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni, yazılı belgelerle sınırlandırılmıştır. Dinleme metinleri de çalışma kapsamına alınırken serbest okuma metinleri kapsam dışı bırakılmıştır. Bu çalışmada, elde edilen verilerin sıklığı belirlenmiş, bulgular üzerinde tartışılmış ve konuyla ilgili önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak, kitapların gerek tür gerekse tema çeşitliliği bakımından zengin olduğu görülmüştür. İncelenen kitaplar, farklı öğretim programlarına göre hazırlandıkları için metin tür ve sayılarında da farklılık göze çarpmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkçe Ders Kitabı,Metin Türü

Kaynakça

ARICI, A. F. (2016). Çocuk edebiyatı ve kültürü. Ankara: Pegem.
AKTAŞ, Ş. (2015). Anlatma esasına bağlı edebî metinlerin tahlili (2. Baskı). Ankara: Kurgan Edebiyat.
AKYOL, H. (2006). Yeni programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Kök.
BAKİ, Y. & KARAKUŞ, N. (2012). Türkçe öğretiminde öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Ankara: Pegem.
BEAUGRANDE, R., & Dressler, W.U. (1981). Introduction to text linguistics. London: Longman.
CEMİLOOĞLU, M. (2015). Türkçe öğretimi. Bursa: Alfa Aktüel.
DİLİDÜZGÜN, Ş.(2017). Metindilbilim ve Türkçe öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
ERDEN, M. (1995). Eğitimde program değerlendirme (2. Basım). Ankara: Pegem.

GÖÇER, A. (2017). Türkçe özel öğretim yöntemleri. Ankara: Pegem.
GÜNAY, V. D. (2013). Metin bilgisi. İstanbul: Papatya.
GÜNEŞ, F. (2013). Türkçe öğretiminde metin seçimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1 (1), 1-12.
GÜNEŞ, F. (2014). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem Akademi.
HARTMAN, D. K., & ALLİSON, J. (1996). Promoting ınquiry oriented discussions using multiple texts (pp. 106-133). In L. B. Gambrell & J. F. Almasi’s (Eds.) Lively Discussions: Fostering Engaged Reading. Newark DE: International Reading Association.
İŞERİ, K. (2014). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin metinsellik özellikleri. H. Ülper (Ed.),Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (s. 91-112). Ankara: Pegem.
KANTEMİR, E. (1995). Yazılı ve sözlü anlatım. Ankara: Engin.
KARATAY, H. (2014a). Okuma eğitimi kuram ve uygulama. Ankara: Pegem.
KARATAY, H. (2014b). Okuma eğitimi: Kuram, uygulama, ölçme ve değerlendirme. A. Güzel ve H. Karatay(Ed.), Türkçe Öğretimi (s. 221-264). Ankara: Pegem.
KAVCAR, C., OĞUZKAN, F., & SEVER, S. (2005). Türkçe öğretimi. Ankara: Engin.
KEÇİK, İ., & UZUN, L. (2004). Türkçe sözlü ve yazılı anlatım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
KIRAN, A., & KIRAN, Z. (2011). Yazınsal okuma süreçleri. Ankara: Seçkin.
MEB (2006). İlköğretim Türkçe dersi (6, 7, 8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
MEB (2015). Türkçe dersi (1-8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
MEB (2017). Türkçe dersi (1-8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
MEB (2018). Türkçe dersi (1-8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
OKUR, A. (2014). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin türsel özellikleri. H. Ülper (Ed.),Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (s. 115-140). Ankara: Pegem.
ONURSAL, İ. (2003). “Türkçe metinlerde bağdaşıklık ve tutarlılık”. Günümüz Dilbilim Çalışmaları (s. 121- 132). İstanbul: Multilingual Yayınları.
ÖZCAN, A. F. (2017). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programlarının tarihî gelişimi, A. Güzel (Ed.), Başlangıçtan Günümüze Türkçenin Eğitim- Öğretim Tarihi (s. 520- 562). Ankara: Akçağ.
SEVER, S. (2013a). Etkinliklerle Türkçe öğretimi. Ankara: Tudem.
SEVER, S. (2013b). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Tudem.
TANSEL, F. A. (1987). İyi ve doğru yazma usulleri III. İstanbul: Kubbealtı.
UÇGUN, D. (2014). Tarihî süreç içerisinde Türkçe öğretim programları ve Türkçe öğretmenlerinin yetiştirilmesi . A. Güzel ve H. Karatay(Ed.), Türkçe Öğretimi (s. 89- 106). Ankara: Pegem.
YILDIRIM, A. & ŞİMŞEK, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
YILDIZ, C. (2013). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem.
YILMAZ, E. (2010). Uygulamalı metin bilgisi. Ankara: Pegem.YALÇIN, A. ve AYTAŞ, G. (2005). Çocuk Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuncay Türkben ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2018

Kabul Tarihi

6 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 11 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17218/hititsosbil.419925

IZ

https://izlik.org/JA74XB67JS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Türkben, T. (2018). ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2152-2166. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.419925

AMA

1.Türkben T. ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ. hititsosbil. 2018;11(3):2152-2166. doi:10.17218/hititsosbil.419925

Chicago

Türkben, Tuncay. 2018. “ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 (3): 2152-66. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.419925.

EndNote

Türkben T (01 Aralık 2018) ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 3 2152–2166.

IEEE

[1]T. Türkben, “ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ”, hititsosbil, c. 11, sy 3, ss. 2152–2166, Ara. 2018, doi: 10.17218/hititsosbil.419925.

ISNAD

Türkben, Tuncay. “ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11/3 (01 Aralık 2018): 2152-2166. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.419925.

JAMA

1.Türkben T. ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ. hititsosbil. 2018;11:2152–2166.

MLA

Türkben, Tuncay. “ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 3, Aralık 2018, ss. 2152-66, doi:10.17218/hititsosbil.419925.

Vancouver

1.Tuncay Türkben. ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ. hititsosbil. 01 Aralık 2018;11(3):2152-66. doi:10.17218/hititsosbil.419925

ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ

ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Türkçe Ders Kitaplarındaki Öyküleyici Metinlerin Yapısal ve Eğitsel İlkeler Açısından İncelenmesi

A review on the activities and questions related to text type and structure in the secondary school Turkish textbooks

PISA Ölçütünde Metinsellik Rubriği Geliştirme: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Türkçe ve Türk Kültürü 5-8. Seviye Ders Kitaplarındaki Metinlerin Okunabilirlik Yönünden İncelenmesi

Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Öykü Karakterlerinin Çözümlenmesi

Açık Öğretim Ortaokulu Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Tür ve Tema Açısından İncelenmesi

İLKOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA NASREDDİN HOCA VE FIKRALARI

Türkçe Dersi Öğretim Programı (2019) ve Ortaokul Türkçe Ders Kitapları Bağlamında Reklam Okuryazarlığı

Okuma Becerileri Kitabının Metin ve Sorularının İncelenmesi

Metin Türleri Açısından Ortaokul Türkçe Ders Kitapları

TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN TÜRKÇE DERS KİTAPLARI İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ

Anlaşmalı Öğrenme Tekniği Doğrultusunda 6. Sınıf Öğrencilerinin Okumaya Yönelik Tercihlerinin Belirlenmesi

Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin İncelenmesi: İşlev, Tür, Mantık Düzeyi ve Dil Kullanım Özellikleri