KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ

Mutlu Tokmak

doi:10.17218/hititsosbil.427459

KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, çalışanların kişilik özellikleri ile organizasyonlarda ortaya çıkan örgütsel sessizlik ortamı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışanların örgütsel sessizlik düzeyleri üzerinde kişilik özelliklerinin (dışadönüklük, yumuşak başlılık, sorumluluk, duygusal denge, deneyime açıklık) pozitif ya da negatif etkisinin varlığının araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla; alan araştırması yapılmış, Afyonkarahisar ilinde çalışan banka personeline yönelik anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, kişilik özellikler ile örgütsel sessizlik ve alt boyutları (kabullenici, savunmacı ve ilişkisel sessizlik) arasındaki ilişkinin tespiti için korelasyon analizi gerçekleştirilmiş, pozitif veya negatif yönlü etkisinin tespiti için ise çoklu regresyon analizi uygulamalarına yer verilmiştir. Araştırma sonucunda; kişisel özellikler ile örgütsel sessizlik ve alt boyutları arasında ilişki olduğu görülmüştür. Kişisel özelliklerden; dışadönüklük, yumuşak başlılık, sorumluluk ve deneyime açıklığın örgütsel sessizlik ve alt boyutları ile negatif yönlü, duygusal denge kişisel özelliğinin ise tüm alt boyutlar üzerinde örgütsel sessizlik düzeyini arttırıcı pozitif yönlü bir ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Genel itibariyle çalışanların örgütsel sessizlik düzeylerinin yaklaşık %34’lük kısmının kişisel özelliklerin etkisi ile açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kişilik Özellikleri,Örgütsel Sessizlik,Banka Çalışanları

Kaynakça

Alarcon, G., Eschleman, K. J., & Bowling, N. A. (2009). Relationships Between Personality Variables and Burnout: A Meta-Analysis. Work & Stress, 23(3), 244-263.
Alparslan, A. M. (2010). Örgütsel Sessizlik İklimi ve İşgören Sessizlik Davranışları Arasındaki Etkileşim: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Elemanları Üzerinde Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi), Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi.
Aytaç, S., (2009), İnsanı Anlama Çabası: Psikolojiye Giriş, Bursa: Ezgi Kitabevi.
Bagheri, G., Zarei, R., & Aeen, M. N. (2012), Organizational Silence (Basic Concepts and its Development Factors). Ideal Type of Management, 1(1), 47-58.
Barrick, M. R., & Mount, M. K. (1991). The Big Five Personality Dimensions and Job Performance: A Meta‐Analysis. Personnel Psychology, 44(1), 1-26.
Bono, J. E., Boles, T. L., Judge, T. A., & Lauver, K. J. (2002). The Role of Personality in Task and Relationship Conflict. Journal of Personality, 70(3), 311-344.
Bruck, C. S., & Allen, T. D. (2003). The Relationship Between Big Five Personality Traits, Negative Affectivity, Type A Behavior, and Work–Family Conflict. Journal of Vocational Behavior, 63(3), 457-472.
Çakıcı, A., (2010), Örgütlerde İş Gören Sessizliği, Neden Sessiz Kalmayı Tercih Ediyoruz?, Ankara: Detay Yayıncılık.

Caprara, G. V.,& Cervone, D. (2000), Personality: Determinants, Dynamics and Potentials. United Kingdom: Cambridge University Press.
Costa Jr, P. T., & McCrae, R. R. (1992). Normal Personality Assessment in Clinical Practice: The NEO Personality Inventory. Psychological Assessment, 4(1), 5-13
Costa Jr, P. T., Busch, C. M., Zonderman, A. B., & McCrae, R. R. (1986). Correlations of MMPI Factor Scales With Measures of the Five Factor Model of Personality. Journal of Personality Assessment, 50(4), 640-650.
Demir, C. (2012). Kişilik Özellikleri ve İş Tatmini Arasındaki İlişkiyi Belirlemeye Yönelik Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi), Malatya: İnönü Üniversitesi
Digman, J. M. (1990). Personality Structure: Emergence of the Five-Factor Model. Annual Review of Psychology, 41(1), 417-440.
Dyne, L. V., Ang, S., & Botero, I. C. (2003). Conceptualizing Employee Silence and Employee Voice as Multidimensional Constructs. Journal of Management Studies, 40(6), 1359-1392.
Hazen, M. A. (2006). Silences, Perinatal Loss, and Polyphony: A Post-Modern Perspective. Journal of Organizational Change Management, 19(2), 237-249.
Henriksen, K., & Dayton, E. (2006). Organizational Silence and Hidden Threats to Patient Safety. Health Services Research, 41(4p2), 1539-1554.
Janssen, O., De Vries, T., & Cozijnsen, A. J. (1998). Voicing by Adapting and Innovating Employees: An Empirical Study on How Personality and Environment Interact to Affect Voice Behavior. Human Relations, 51(7), 945-967.
Karaman, N. G., Doğan, T., & Çoban, A. E. (2010). A Study to Adapt the Big Five Inventory to Turkish. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 2357-2359.
Kish-Gephart, J. J., Detert, J. R., Treviño, L. K., & Edmondson, A. C. (2009). Silenced by Fear: The Nature, Sources, and Consequences of Fear at Work, Research in Organizational Behavior, 29, 163-193.
Kozako, I. N. A. M. F., Safin, S. Z., & Rahim, A. R. A. (2013). The Relationship of Big Five Personality Traits on Counterproductive Work Behaviour Among Hotel Employees: An Exploratory Study. Procedia Economics and Finance, 7, 181-187.
Madran, C., & Akdoğan, T. (2010). Satıcıların Kişilikleri ile Performanslarının İlişkisi; Beş Faktör Modeline Göre Bir Analiz. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 366-381.
McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1987). Validation of the Five-Factor Model of Personality Across Instruments and Observers. Journal of Personality and Social Psychology, 52(1), 81.
McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1989), Reinterpreting the Myers‐Briggs Type Indicator from the Perspective of the Five‐Factor Model of Personality. Journal of Personality, 57(1), 17-40.
McCrae, R. R., & Costa, P. T. (2003). Personality in Adulthood: A Five-Factor Theory Perspective. New York: Guilford Press.McCrae, R. R., & John, O. P. (1992). An Introduction to the Five‐Factor Model and its Applications. Journal of Personality, 60(2), 175-215.
Milliken, F. J. & Morrison, E. W. (2003). Shades of Silence: Emerging Themes and Future Directions for Research on Silence in Organizations. Journal of Management Studies, 40(6), 1563-1568.
Örücü E., ve Aksoy, M., (2018), Sanal Kaytarma ve Beş Büyük Kişilik Özelliği Arasındaki İlişkiye Yönelik Bir Araştırma, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 30, 265-282.
Özarslan, M., (2010), Örgütlerde İş Tatmini Ve Kişilik Tipi İlişkisi: Vali Yardımcılarına Yönelik Kuramsal Ve Uygulamalı Bir Araştırma, (Doktora Tezi), Konya: Selçuk Üniversitesi.
Pinder, C. C., & Harlos, K. P. (2001). Employee Silence: Quiescence and Acquiescence as Responses to Perceived Injustice, In Research in Personnel and Human Resources Management , Vol., 20, 331-369.
Robbins, S. P. & Judge, T. A. (2012). Organizational Behavior, 11th Edition, United Kingdom: Pearson Education Inc.
Şimşek, E., & Aktaş, H. (2014). Örgütsel Sessizlik ile Kişilik ve Yaşam Doyumu Etkileşimi: Kamu Sektöründe Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2). 121-136.
Somer, O., Korkmaz, M. ve Tatar, A. (2002). Beş Faktör Kişilik Envanteri’nin Geliştirilmesi-I: Ölçek ve Alt Ölçeklerin Oluşturulması, Türk Psikoloji Dergisi, 17 (49), 21-33.
Stevens, C. D., & Ash, R. A. (2001). Selecting Employees for Fit: Personality and Preferred Managerial Style. Journal of Managerial Issues, 500-517.
Watson, D., & Clark, L. A. (1997). Extraversion and Its Positive Emotional Core. Ed. R. Hogan, J. Johnson and S. Briggs, In Handbook of Personality Psychology, 767-793.
Yürür, S. (2009). Yöneticilerin Çatışma Yönetim Tarzları ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkinin Analizine Yönelik Bir Araştırma. CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(1), 23-42.
Zellars, K. L., Perrewe, P. L., & Hochwarter, W. A. (2000). Burnout in Health Care: The Role of the Five Factors of Personality. Journal of Applied Social Psychology, 30(8), 1570-1598.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mutlu Tokmak
0000-0002-7428-1322
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2018

Kabul Tarihi

3 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 11 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17218/hititsosbil.427459

IZ

https://izlik.org/JA98JE87FR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tokmak, M. (2018). KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2219-2233. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.427459

AMA

1.Tokmak M. KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ. hititsosbil. 2018;11(3):2219-2233. doi:10.17218/hititsosbil.427459

Chicago

Tokmak, Mutlu. 2018. “KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 (3): 2219-33. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.427459.

EndNote

Tokmak M (01 Aralık 2018) KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 3 2219–2233.

IEEE

[1]M. Tokmak, “KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ”, hititsosbil, c. 11, sy 3, ss. 2219–2233, Ara. 2018, doi: 10.17218/hititsosbil.427459.

ISNAD

Tokmak, Mutlu. “KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11/3 (01 Aralık 2018): 2219-2233. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.427459.

JAMA

1.Tokmak M. KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ. hititsosbil. 2018;11:2219–2233.

MLA

Tokmak, Mutlu. “KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 3, Aralık 2018, ss. 2219-33, doi:10.17218/hititsosbil.427459.

Vancouver

1.Mutlu Tokmak. KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ. hititsosbil. 01 Aralık 2018;11(3):2219-33. doi:10.17218/hititsosbil.427459

Cited By

A-B Kişilik Tiplerinin Presenteizme Etkisi: Havacılık Sektöründe Bir Araştırma

OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.26466/opus.552967

Nepotizm ve Örgütsel Sessizlik İlişkisi: Rekreasyon Faaliyeti Gösteren Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.15869/itobiad.773790

Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Tipleri İle Girişimcilik Eğilimleri Arasındaki İlişkinin Demografik Özellikler Açısından İncelenmesi: Bir Vakıf Üniversitesi Örneği

OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.26466/opus.944182

ÖRGÜTLERDE İLETİŞİM SORUNLARI KAPSAMINDA ÖRGÜTSEL SESSİZLİK DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.47542/sauied.1035813

Predicting Teacher Organizational Silence: The Predictive Effects of Locus of Control, Self-confidence, and Perceived Organizational Support

Research in Educational Administration and Leadership

https://doi.org/10.30828/real.931632