RADIATION SAFETY KNOWLEDGE LEVELS OF CANDIDATE HEALTH PROFESSIONALS STUDYING IN THE MEDICAL IMAGING TECHNIQUES PROGRAM

Öz

Objective: This study aimed to determine the level of radiation safety knowledge among students enrolled in the Medical Imaging Techniques Program and to examine the relationship between knowledge levels and variables such as class, gender, and internship experience. Materials and Methods: This descriptive study was conducted with 52 first- and second-year students of the Medical Imaging Techniques Program at Tonya Vocational School, Trabzon University. Data were collected using a questionnaire consisting of two sections: socio-demographic characteristics and a 20-item radiation safety knowledge scale. Data were analyzed using SPSS software. Descriptive statistics and the Mann-Whitney U test were applied, and a significance level of p<0.05 was accepted. Results: The mean age of participants was 20.73±3.75, and the mean knowledge score was 59.80±9.06 out of 100. No statistically significant difference was found between gender, class level, or internship experience (p>0.05). Students gained the most practical experience in X-ray (53.8%) and computed tomography (50%) units. However, knowledge gaps were identified in areas such as dosimeter use, permissible dose limits, and the biological effects of ionizing radiation. Conclusions: The findings indicate that students’ overall knowledge of radiation safety is at a moderate level. Enhancing hands-on training, providing opportunities to observe different imaging modalities, and reinforcing radiation safety awareness during the educational process are recommended.

Anahtar Kelimeler

• Radiation Safety
• Medical Imaging
• Knowledge Level

TIBBİ GÖRÜNTÜLEME TEKNİKLERİ PROGRAMINDA EĞİTİM GÖREN ADAY SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN RADYASYON GÜVENLİĞİ BİLGİ DÜZEYLERİ

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Programı öğrencilerinin radyasyon güvenliği konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek ve bu düzeyin sınıf, cinsiyet ve staj deneyimi gibi değişkenlerle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı olarak planlanan araştırma, Trabzon Üniversitesi Tonya Meslek Yüksekokulu Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Programı’nda öğrenim gören 1. ve 2. sınıf öğrencileri (n=52) ile yürütülmüştür. Veriler, sosyo-demografik bilgiler ve radyasyon güvenliği bilgi düzeyini ölçen iki bölümden oluşan anket formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış; tanımlayıcı istatistikler ve Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20.73±3.75 olup, genel bilgi puanı ortalaması 59.80±9.06 (100 üzerinden) olarak bulunmuştur. Cinsiyet, sınıf ve staj deneyimi ile bilgi düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Öğrencilerin en fazla uygulama yaptığı birimler röntgen (%53.8) ve bilgisayarlı tomografi (%50) olmuştur. Dozimetre kullanımı, etkin doz sınırları ve iyonize radyasyonun doku etkileri konularında bilgi eksiklikleri tespit edilmiştir. Sonuç: Öğrencilerin radyasyon güvenliği konusundaki bilgi düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Eğitim süreçlerinde uygulamalı eğitimlerin artırılması, farklı görüntüleme birimlerinde gözlem fırsatlarının genişletilmesi ve radyasyon güvenliği farkındalığının pekiştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Radyasyon Güvenliği
• Tıbbi Görüntüleme
• Bilgi Düzeyi

Kaynakça

1. Akdoğan, M, Kaya, S, Yılmaz, E. (2021).Radyasyon Güvenliği Farkındalığı: Radyoloji Teknisyenliği Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Journal of Medical Sciences, 34;(2),45-50. Fındık Akkır, F, Yeşilşerit, T. (2021). Tıbbi Görüntüleme Teknikerlerinin Mesleki Risklere Karşı Tutumu. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Dergisi, 4;(1),1-9.
2. Aydoğdu, A, Aydoğdu, Y, Yakıncı, Z. D. (2017). Temel radyolojik inceleme yöntemlerini tanıma (Recognition of basic radiological investigation methods). G.Ü. Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 5;(2),44-53.
3. Baker, S, Robinson, J, McGregor, C. (2017). Radiation Risk Perception Among Radiology Students. Radiology Education Journal, 12;(3),78-86.
4. Balsak, H. (2014). Radyoloji Çalışanlarının Tanı Amaçlı Kullanılan Radyasyonun Zararlı Etkileri Hakkında Bilgi, Tutum ve Davranışları. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Malatya.
5. Bushberg, JT, Seibert, JA, Leidholdt, EM, Boone, JM. (2020). The Essential Physics of Medical Imaging. 4. Baskı. ABD. Wolters Kluwer.
6. Carlsen, D, Howard, P. (2022). Radiation Safety Awareness Amongst Medical Students. Canadian Medical Education Journal, 13;(4),156-161.
7. Erdem, H, Göde, A, Dadak, A. (2024). Sağlık Eğitimi Alan Ön Lisans Öğrencilerinin Radyasyondan Korunma Bilgisinin İncelenmesi. Selçuk Sağlık Dergisi, 5;(2), 184-198.
8. Evans, KM, Bodmer, J, Edwards, B, Levins, J, O'Meara, A, Ruhotina, M, ve ark. (2015). An Exploratory Analysis of Public Awareness and Perception of Ionizing Radiation and Guide to Public Health Practice in Vermont. Journal of environmental and public health, 2015;476495,1-6.

9. Gökoğlan, E, Ekinci, M, Özgenç, E, Özdemir, Dİ, Aşıkoğlu, M. (2020). Radyasyon ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri, Anadolu Klinikleri, 25;(3),289-294.
10. Güden, E, Öksüzkaya, A, Balcı, E, Tuna, R, Borlu, A, Çetinkara, K. (2012). Radyoloji Çalışanlarının Radyasyon Güvenliğine İlişkin Bilgi, Tutum ve Davranışı. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 3;(2),29-43.
11. Güdük, Ö, Kılıç, C H, Güdük, Ö. (2018). Radyasyonun zararlı etkileri hakkında hastaların bilgi düzeyinin değerlendirilmesi: Bir hastane örneği. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4;(2), 874-889.
12. Harris, J, Evans, C. (2019). Analysis of Public Perception About Ionizing Radiation. Radiation Protection Journal, 12;(3),103-110.
13. International Commission on Radiological Protection (ICRP). (2019). Radiological Protection in Medicine. ICRP Publication, 105, ss. 45-62.
14. İncedere, L. (2023). Radyolojide görevli sağlık çalışanlarının radyasyondan korunma ile ilgili bilgi düzeyi (özel hastane örneği, Journal of Awareness, 8;(4), 513-523.
15. Kumrular, R.K, Polat, A. (2021). Klinik Uygulamalarda İleri Biyomedikal Görüntüleme Teknolojileri. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 23, 207-221.
16. Lee, T, Chen, W, Wong, K. (2019). Subjective Perception of Radiation Risk in Nuclear Medicine. Journal of Nuclear Medicine, 52;(2),29-36.
17. Maharjan, S, Parajuli, K, Sah, S, Poudel, U. (2020). Knowledge of radiation Protection Among Radiology Professionals and Students: A Medical College-Based Study. European Journal of Radiology Open, 7;100287,1-5. Paolicchi, E, Miniati, F, Bastiani, L, et al. (2016). Assessment of Radiation Protection Awareness And Knowledge About Radiological Examination Doses Among Italian Radiographers. Insights Imaging, 7,233-242.
18. Smith, A, Thompson, M. (2020). Radiation Knowledge Among Radiographers And Radiography Students. Radiography Journal, 26;(4),55-62.
19. Şahmaran, T, Akçoban, S. (2022). Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin ve Akademisyenlerin Radyasyon Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. MKÜ Tıp Dergisi, 13;(47),391-398.
20. Türk Tabipleri Birliği (TTB). (2018). Sağlık Çalışanlarında Radyasyon Güvenliği-Skopi; ss.9-46.
21. Uzuntarla, Y, Doğan, F. (2019). Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Dozimetre Taşıyan Sağlık Personelinin İyonlaştırıcı Radyasyon Hakkındaki Risk Algısı ve Bilgi Düzeyinin Belirlenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6;(1),34-41.
22. Yıldırım, SA, Kurt, B. (2018). Lise ve Üniversite Radyoloji Öğrencilerinin Radyasyon Güvenliği Hakkında Bilgi Düzeyleri ve Tutumları. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5;(4),311-317.