Review

Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme

Volume: 7 Number: 2 June 30, 2025
EN TR

Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme

Abstract

Çocukluk ve ergenlikte karşılaşılan sorunların erken nedenleri incelendiğinde, ebeveynliğin önemi ile anne-babanın işbirliğine dayalı tutumu öne çıkmaktadır. Kronosistem temelli çalışmalar, artan boşanma oranlarıyla birlikte ebeveyn-çocuk etkileşiminin biçim değiştirdiğini vurgulamaktadır. Bu çerçevede literatürde birlikte ebeveynlik, paylaşılan ebeveynlik, ortak ebeveynlik ve eşit ebeveynlik terimleri kullanılmaktadır. Çalışmanın amacı, bu kavramların içeriklerini karşılaştırmak ve tek bir birleşik terime geçişin olanaklı olup olmadığını değerlendirmektir. Türkiye örnekleminde 2017-2023 yılları arasında yürütülmüş ve Türkçeye uyarlanmış 21 çalışmadan ölçütlere uyan 15’i incelenmiştir. Bulgular, ortak ebeveynliğin ebeveynler arasındaki görev paylaşımına odaklandığını; paylaşılan ebeveynliğin özellikle babanın çocuğun esenliğine katılımını vurguladığını; birlikte ebeveynliğin yalnızca sorumlulukları değil, hedef ve hayalleri de paylaşan üçlü (anne-baba-çocuk) ilişkiyi kapsadığını; eşit ebeveynliğin ise toplumsal cinsiyet rollerine meydan okuyarak dengeli çalışma saatleri ve benzer ücretler üzerinden sorumlulukların gönüllü olarak paylaşıldığını gösterdi. Dört kavramın da çocuk gelişimi ve uyumuna olumlu etkileri olmakla birlikte, ortak ve birlikte ebeveynlik yaklaşımları ebeveyn tutum ve davranışları bağlamında daha belirleyici görünmektedir. Bulgular, gelecekte uzman görüşleriyle tek ve kapsayıcı bir kavramın benimsenebileceğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Abidin, R. R., & Brunner, J. F. (1995). Development of a parenting alliance inventory. Journal of Clinical Child Psychology, 24(1), 31–40. https://doi.org/10.1207/s15374424jccp2401_4
  2. Ahrons, C. R. (1981). The continuing coparental relationship between divorced spouses. American Journal of Orthopsychiatry, 51(3), 415–428. https://doi.org/10.1111/j.1939-0025.1981.tb01390.x
  3. Ahrons, C. R. (2007). Family ties after divorce: Long-term implications for children. Family Process, 46(1), 53–65. https://doi.org/10.1111/j.1545-5300.2006.00191.x
  4. Ainsworth, M., Blehar, M., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9780203758045
  5. Akın, M. (2015). Modern aile yapısında ebeveynlik rolleri ve yeni kavramlar. In A. Demir (Ed.), Çocuk gelişimi ve eğitimi (ss. 150–175). Nobel.
  6. Aktaş, G. A. (2017). Baba katılımı ve çocuk uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Anne bekçiliği ve evlilik uyumunun etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
  7. Aktaş, G. A., & Aydın, A. (2020). Anne Bekçiliği Ölçeği anne formunun Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 23(46), 63–77.
  8. Aktaş, G. A., & Aydın, A. (2020). Babaların gözünden anne bekçiliği: Bir ölçek uyarlama çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(27), 3565–3590. https://doi.org/10.26466/opus.724644

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Family Psychology , Applied and Developmental Psychology (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

December 24, 2024

Acceptance Date

June 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Balahorli, B., & Karadeniz, G. (2025). Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme. Humanistic Perspective, 7(2), 124-147. https://doi.org/10.47793/hp.1606928
AMA
1.Balahorli B, Karadeniz G. Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme. Humanistic Perspective. 2025;7(2):124-147. doi:10.47793/hp.1606928
Chicago
Balahorli, Beyzanur, and Gülçin Karadeniz. 2025. “Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte Ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme”. Humanistic Perspective 7 (2): 124-47. https://doi.org/10.47793/hp.1606928.
EndNote
Balahorli B, Karadeniz G (June 1, 2025) Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme. Humanistic Perspective 7 2 124–147.
IEEE
[1]B. Balahorli and G. Karadeniz, “Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme”, Humanistic Perspective, vol. 7, no. 2, pp. 124–147, June 2025, doi: 10.47793/hp.1606928.
ISNAD
Balahorli, Beyzanur - Karadeniz, Gülçin. “Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte Ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme”. Humanistic Perspective 7/2 (June 1, 2025): 124-147. https://doi.org/10.47793/hp.1606928.
JAMA
1.Balahorli B, Karadeniz G. Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme. Humanistic Perspective. 2025;7:124–147.
MLA
Balahorli, Beyzanur, and Gülçin Karadeniz. “Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte Ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme”. Humanistic Perspective, vol. 7, no. 2, June 2025, pp. 124-47, doi:10.47793/hp.1606928.
Vancouver
1.Beyzanur Balahorli, Gülçin Karadeniz. Kavramların Çoğulluğu: Ortak, Paylaşılan, Birlikte ve Eşit Ebeveynlik Üzerine Bir Derleme. Humanistic Perspective. 2025 Jun. 1;7(2):124-47. doi:10.47793/hp.1606928

Cited By

Creative Commons License

Humanistic Perspective - 2019

DergiPark Web : https://dergipark.org.tr/tr/pub/hp | E-posta: hpeditorluk@gmail.com