Transzendental Realizm ve Pragmatik Felsefe Işığında Medya Etnografisinde Düşünümsellik ve İlişkisellik: Roy Bhaskar ve George Herbert Mead

Bireylerin ve toplumların dijitalleşme süreçleri sebebiyle hem oluşturdukları hem dahil oldukları dijital kültür, sosyal bilimlerde farklı araştırma yöntem ve tekniklerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu ihtiyacı karşılamak için kullanılmaya başlanan araştırma tekniklerinden bir tanesi ise medya etnografisi olmuştur. Bu çalışmanın amacı ise “Öznelerarası süreçler, gündelik hayat pratikleri, dijital kültür, medya kültürü yani genel anlamda medya etnografisinin ilgilendiği araştırma nesnesi nasıl bir paradigma ile işlemelidir?” sorusunu tartışmaktır. Bu amaçla, özellikle kültür temelli çalışmalarda, araştırma nesnesinin nasıl ele alınacağının artık pozitivist paradigma hakimiyetinden çıkarak, fenomenoloji temelli etnometodoloji yani genel anlamda hermeneutik ile şekillenerek ilişkiselliğe doğru bir yol izlemesine dikkat çekilmektedir. Bu vurguyu yapabilmek, düşünümselliğin ve ilişkiselliğin medya etnografisindeki rolü üzerine tartışmak amacıyla, eleştirel-realizmin öncü isimlerinden biri olan Roy Bhaskar ile sembolik etkileşimcilik ve pragmatik felsefenin önemli isimlerinden biri olan fakat genellikle yorumsamacı gelenek ile ele alınan George Herbert Mead’in kuramlarının eleştirel-realizme nasıl katkıları olabileceği açıklanmaktadır. Bu iki önemli ismin özellikle ilişkisel etnografi temelinde, Davies’in önerdiği gibi, nasıl birlikte kullanılabileceği düşünülmekte ve dijital toplumlarda medya etnografisinin anlamı, riskleri ve sınırları ile ilgili yeni sorular ortaya konmaktadır.

As consequences of digitalization processes, a digital culture that individuals and society both create and get involved in necessitates new research methods and techniques in social sciences. One of the research techniques that has been used to meet this need has been media ethnography. The aim of this study is to discuss the question, “What kind of paradigm should be appropriate for intersubjective processes, daily life practices, digital culture, media culture, so in general, the object of research that media ethnography concerned with?”. For this purpose, especially in culture-based studies, it is pointed out that how to handle the research object is no longer dominated by the positivist paradigm, but rather shaped by phenomenology-based ethnomethodology, that is, hermeneutics in general, and following a path towards relationality. To make this emphasis and to discuss the role of reflexivity and relationality in media ethnography, how Roy Bhaskar, one of the pioneers of critical realism and George Herbert Mead, one of the important names of symbolic interactionism and pragmatic philosophy, but who is generally discussed with the hermeneutic tradition, contribute to critical realism are described. In this paper, it is thought how these two important names can be thought together, especially based on relational ethnography as Davies suggests, and new questions are raised about the meaning, risks, and limits of media ethnography in digital societies.