A Comparative Genre Analysis of Turkish Consumer Reviews in Digital Contexts

Bu çalışma, Trendyol'dan toplanan 100 Türkçe ürün incelemesi ile Kitapyurdu'ndan toplanan 100 kitap incelemesinin tür temelli karşılaştırmalı çözümlemesini sunmakta ve kullanıcı tarafından oluşturulan dijital söylemi şekillendiren yapısal, dilsel ve pragmatik özellikleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Hamle yapısı çözümlemesi ve dilbilimsel değerlendirme çerçevelerinden yararlanan araştırma, farklı iletişimsel amaçların, beklentilerin ve platform olanaklarının kullanıcıların değerlendirmelerini ifade etme, duygularını dile getirme ve önerilerde bulunma biçimlerini nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Bulgular, ürün incelemelerinin genellikle özlü ve işlev odaklı bir yapıya bağlı olduğunu, genellikle bir ilk değerlendirmeyi içerdiğini, ardından kullanıcının duruşunu kişisel deneyime dayalı olarak gerekçelendiren bir muhakeme aşamasının geldiğini ve satıcılara veya gelecekteki alıcılara yönelik açık öneriler veya takdirlerle sonuçlandığını göstermektedir. Bu incelemeler tipik olarak gayri resmi ve konuşma diliyle, yazım ve noktalama düzensizlikleriyle, yoğun yoğunlaştırıcı kullanımıyla ve duygusal anlamları görsel olarak güçlendiren emojiler gibi dil dışı unsurlarla karakterize edilmektedir. Özellikle, ürün incelemeleri sıklıkla ambalaj kalitesi, teslimat hızı veya ürünün belirli bir aile üyesine uygunluğu gibi fikirlerden bahsederek ikna edici etkilerini artırmaktadır. Buna karşın, kitap eleştirileri özenli bir retorik organizasyon sergilemektedir. Genellikle eserin ayrıntılı açıklamaları veya tanımlarıyla başlamakta, yazarın daha geniş edebi katkılarına atıfta bulunmakta ve tematik özetler veya seçici alıntılarla zenginleştirilmiş yorumlayıcı değerlendirmeler sunmaktadırlar. Bu incelemelerin sözdizimsel karmaşıklığı, dikkatli noktalama işaretleri ve sözcüksel çeşitlilik içeren üslubu, içerikle daha derin bir bilişsel ve duygusal etkileşime işaret etmektedir. Bu çalışma, tür kurallarının ve platform bağlamlarının dilsel ve söylemsel seçimleri birlikte nasıl şekillendirdiğini göstererek, eleştirel dijital okuryazarlığın geliştirilmesinde tür farkındalığının değerini vurgulamaktadır. Ayrıca dil öğretiminde pedagojik uygulamalara işaret etmekte ve farklı sosyokültürel ortamlarda, medya platformlarında ve etkileşim yöntemlerinde dijital türler üzerine gelecekte yapılacak araştırmalar için yollar önermektedir.

This study presents a genre-based comparative analysis of 100 Turkish product reviews collected from Trendyol and 100 book reviews from Kitapyurdu, aiming to uncover the structural, linguistic, and pragmatic features shaping user-generated digital discourse. Drawing on frameworks of move structure analysis and linguistic evaluation, the research investigates how differing communicative purposes, expectations, and platform affordances influence the way users articulate evaluations, express emotions, and offer recommendations. The findings demonstrate that product reviews generally adhere to a concise and function-oriented structure, often comprising an initial evaluation, followed by a reasoning phase that justifies the user’s stance based on personal experience, and concluding with explicit recommendations or appreciation directed toward sellers or future buyers. These reviews are typically characterized by informal and conversational language, spelling and punctuation irregularities, extensive use of intensifiers, as well as extralinguistic aspects such as emojis that visually reinforce affective meanings. Notably, product reviews frequently mention ideas about packaging quality, delivery speed, or the suitability of the product for a specific family member, enhancing their persuasive impact. In contrast, book reviews display an elaborate rhetorical organization. They often begin with detailed descriptions or definitions of the work, reference the author’s broader literary contributions, and provide interpretative evaluations enriched by thematic summaries or selective quotations. The syntactic complexity, careful punctuation, and lexically diverse style of these reviews signal a deeper cognitive and affective engagement with the content. By illustrating how genre conventions and platform contexts jointly shape linguistic and discursive choices, this study underscores the value of genre awareness in fostering critical digital literacy. It also points to pedagogical applications in language teaching and suggests avenues for future research on digital genres across diverse sociocultural settings, media platforms, and interactional modalities.