Yeni Bir Disk Yüzlü Figürin ve Anadolu’da Tanrıça Tapınımı Kapsamında İncelenmesi
Öz
Disk yüzlü figürinler, İç Batı Anadolu’nun “İznik/Bitinya”, “Yukarı Sakarya”, “Demircihöyük”, “Kütahya”, “Afyon” ve “Kusura” gibi Erken Tunç Çağı II kültür bölgeleri ile ilişkili, sınırlı bir dağılım gösteren önemli arkeolojik eserler arasında yer almaktadır. Başlıca karakteristik özelliği disk biçiminde oluşturulmuş yüzleri ile tanınan figürinlerin kısıtlı bir bölgede, az sayıda örnekle temsil ediliyor olması önemlidir. Disk yüzlü figürinlerin, takip eden binyıllar içerisinde tanrıça ikonografisinde görülen polos ile betimlenmiş öncül örnekler olmaları da onları önemli kılan nitelikleri arasındadır. Disk yüzlü figürinler çoğunlukla oturur bir kadını betimlerler. Kısıtlı sayıda bazı örneklerde ise figürinlerin ayakta olduğu görülür. Çalışmamız içerisinde incelediğimiz disk yüzlü figürin Dr. Kemal Uğurbil’in özel koleksiyonunda yer almaktadır. Benzerleri arasında nadir görülen bazı özellikler sergileyen figürin, Erken Tunç Çağı II içlerine tarihlendiği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Ay Efe, D. Ş. M. (2006). Küllüoba’da Bulunmuş Olan Pişmiş Toprak Figürinlerden Birkaç Örnek. B. Avunç (Ed.), Hayat Erkanal'a Armağan. Kültürlerin Yansıması. Studies in Honor of Hayat Erkanal. Cultural Reflections içinde (ss. 90-94). İstanbul, Ege Yayınları.
- Aydıngün, Ş. (2006). Kentleşme ve Tuncun Keşfi: İlk Tunç Çağı’nın Kutsal Bedenleri. Ş. Şentürk, Ş. Aydıngün (Ed.), Tunç Çağı’nın Gizemli Kadınları Sergi Kataloğu içinde (ss. 29-80), İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
- Düring, B. (2016). Küçük Asya'nın Tarihöncesi: Karmaşık Avcı–Toplayıcılardan Erken Kentsel Toplumlara. İstanbul: KU Yayınları.
- Bilgi, Ö. (1975). Kültepe Kazılarında Bulunmuş Olan İnsan Figürinleri/Antropomorphic Representations from the Mound of Kültepe. Belleten, 39: 201-208.
- Bilgi, Ö. (1979). MÖ 3. Binyılına Tarihlenen Bir Grup İnsan Figürini ve Bunların Anadolu’da Dağılışı. Anadolu Araştırmaları, 6: 133-144.
- Bilgi, Ö. (2012). Anadolu'da İnsan Görüntüleri: Klasik Çağ Öncesi. İstanbul: Aygaz.
- Bittel, K., ve Otto, H. (1939). Demirci Hüyük: Eine Vorgeschichtliche Siedlung an der phrygisch-bithynischen Grenze. Berlin: DAII.
- Collignon, M. (1901). Note sur les Fouilles de M. Paul Gaudin Dans la Nécropole de Yortan en Mysie. Comptes Rendus Desséances de l’Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 45: 810–817.
- Çilingiroğlu, A., Derin, Z., Abay, E., Sağlamtimur, H., Kayan, İ. (2004). Ulucak Höyük: Excavations Conducted Between 1995-2002. Louvain: Peeters.
- Darga, M, A., Sivas, T. ve Sivas, H. (2002). 2000 Yılı Şarhöyük-Dorylaion Kazıları. KST 23-2: 207-219.