Türkiye’de Köy Romanını Yeniden Yorumlamak: Modernleşme ve Alegori

This study aims to analyze the relationship between village novels that published in 1950-1960 and the processes of modernization and nation-building through the conceptual framework of nationalism and national allegory. Literature in general, and the novel in particular, has been closely associated with the modernization process as a defining paradigm since the Tanzimat period, and especially with nation-building as a state-led project after 1923. However, as a genre that became popular in the 1950s, the village novel has broken up with the previous tradition in terms of its authors, subjects, space aspect of the narrative and its situation within different literary movements. So that, it radically diverges from the “national allegorical” character of the Turkish novel. The research investigates the potential answers to the following questions: 1) Is it possible to observe the effects of modernization and nationalism as the main paradigm of the previous novel tradition? 2) Can the features of the village novel on content and narrative be interpreted as a surpass of the allegory and a new aesthetic understanding?

Bu çalışma 1950-1960 yılları arasında yayımlanan köy romanlarının modernleşme ve ulus-inşası süreçleriyle olan ilişkisini milliyetçilik ve ulusal alegori olgularının ışığında çözümlemeyi amaçlamaktadır. Genelde edebiyat, özelde ise roman türü, Tanzimat Dönemi’nden itibaren belirleyici bir paradigma olarak modernleşme süreci ve özellikle 1923’ten sonra devlet eliyle yürütülen bir proje olarak ulus inşası ile yoğun bir ilişki içinde olmuştur. Ancak ellili yıllarda popülerlik kazanan köy romanı, yazarları, konuları, anlatının geçtiği mekan ve edebi akımlar içerisinde yerleştirileceği konum itibarıyla önemli farklar arz eder. Öyle ki, o güne değin bir “ulusal alegori” niteliği taşıyan Türk romanının bu vasfından radikal bir şekilde uzaklaşır. Çalışma bu uzaklaşmadan hareketle köy romanı hakkında iki temel soruyu yanıtlamaya çalışır: 1) Önceki dönem romanında temel paradigmayı oluşturan modernleşme ve milliyetçilik olgularının izleri köy romanında ne ölçüde takip edilebilir? 2) Köy romanlarının sunduğu içerik ve anlatı özellikleri romanın alegorik vasfının aşılmasına ve yeni bir estetik anlayışına karşılık gelmektedir midir?