Araştırma Makalesi

GERONTOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN HUZUREVİ KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARI: BİR METAFOR ÇALIŞMASI

Cilt: 13 Sayı: 25 20 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

GERONTOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN HUZUREVİ KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARI: BİR METAFOR ÇALIŞMASI

Öz

Huzurevleri, yaşlı bireylerin yalnızca bakım ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayıp, aynı zamanda sosyal etkileşimlerini sürdürmelerine ve yaşam kalitelerini artırmalarına yardımcı olan önemli kurumlardır. Bu çalışma, Gerontoloji bölümü öğrencilerinin huzurevi kavramına ilişkin algılarını metafor analiziyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüş, 206 katılımcıdan “Huzurevi benim için … gibidir, çünkü …” ifadesini tamamlamaları istenmiştir. Veriler, betimsel ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiş; 192 geçerli metafor “Gelişmiş Yerleşim Alanı”, “Pozitif ve Negatif Yönleriyle Bir Yerleşim Alanı” ve “Gelişmemiş Yerleşim Yeri” temaları altında toplanmıştır. Gelişmiş yerleşim alanı teması altında “yuva” ve “sosyalleşme” gibi metaforlar öne çıkmış; huzurevlerinin yaşlılar için sıcak, güvenli ve sosyal bir ortam sunduğu vurgulanmıştır. Pozitif ve negatif yönleriyle bir yerleşim alanı teması “profesyonel kurum” ve “yer” kategorileri altında, huzurevlerinin bakım hizmetleri ve barınma ihtiyaçlarını karşılayan mekânlar olarak algılandığı görülmüştür. Ancak, bazı metaforlar huzurevlerinin yalnızca bir barınma yeri olarak algılandığını da ortaya koymuştur. Gelişmemiş yerleşim yeri teması altında, huzurevleri “yalnızlık”, “buzdolabı” ve “hapishane” gibi olumsuz metaforlarla ilişkilendirilmiştir. Çalışma bulguları, katılımcıların huzurevlerine yönelik algılarının büyük ölçüde çeşitlilik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Olumlu metaforlar, huzurevlerinin yaşlı bireylerin sosyal destek ve güvenlik ihtiyaçlarını karşıladığına işaret ederken, olumsuz metaforlar, bu mekânların yalnızlık ve sosyal dışlanma ile ilişkilendirildiğini göstermiştir. Sonuç olarak huzurevi, yaşlı bireyler için güvenli ve destekleyici bir yaşam alanı olabileceği gibi, bireyin sosyal çevresine ve kişisel deneyimlerine bağlı olarak yalnızlık hissiyle de ilişkilendirilebilen bir mekân olarak tanımlanabilir. Katılımcıların metaforları, huzurevinin hem olumlu hem de olumsuz yönleriyle farklı bireysel ve toplumsal anlamlar kazandığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma öncesinde İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 03.01.2023 tarih ve 26 sayılı toplantı ile etik kurul onayı alınmıştır. Ayrıca katılımcılara araştırma ile ilgili gerekli bilgiler verildikten sonra Çalışma Helsinki Deklarasyonu Prensipleri’ne uygun şekilde gerçekleştirilmiş olup (tüm detayların gizli kalacağı ve istedikleri zaman çalışmadan ayrılabilecekleri belirtilerek), katılımcılardan onam alınmıştır

Kaynakça

  1. Açıkgöz, N., Artan, T., & Arıcı, A. (2019). Huzurevi çevresinde ikamet edenlerin huzurevlerine bakış açılarının değerlendirilmesi: İstanbul Sultangazi Huzurevi örneği. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 19(1), 54-80.
  2. Akyıl, R. Ç., Adıbelli, D., Erdem, N., Kırağ, N., Aktaş, B., & Karadakovan, A. (2018). Huzurevinde ve evde kalan yaşlılarda yalnızlık ve algılanan sosyal destek ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(1), 33-41
  3. Apak, E., & Yılkan, İ. (2020). Investigating the perceptions of university students about the sexuality in the elderly through metaphor analysis. Turkish Journal of Social Work Research, 4(3), 64-72.
  4. Arpacı, F., & Ersoy, A. F. (2009). Evde yaşayan yaşlıların huzurevinde yaşamaya ilişkin görüşleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 18(18), 87-98.
  5. Asayesh, F. E., & Özben, M. (2019). Huzurevleri ve yaşlılık: Ağrı ve İstanbul örnekleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 849-864.
  6. Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-14.
  7. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
  8. Bodner, E., Cohen-Fridel, S., & Yaretzky, A. (2011). Sheltered housing or community dwelling: Quality of life and ageism among elderly people. International Psychogeriatrics, 23(8), 1197-1204. https://doi.org/10.1017/S1041610211001025

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Demografi , Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2024

Kabul Tarihi

12 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 25

Kaynak Göster

APA
Irmak Yaşar, H. S. (2025). GERONTOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN HUZUREVİ KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARI: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), 391-410. https://doi.org/10.20304/humanitas.1597766