Research Article

Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini

Volume: 10 Number: 3 September 30, 2025
TR EN

Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini

Abstract

Trafik yoğunluğu, modern şehirlerde bireysel seyahat sürelerini uzatan, çevresel kirliliği artıran ve ekonomik kayıplara yol açan önemli bir sorundur. İstanbul gibi büyük metropollerde ortalama trafik yoğunluğu %70'in üzerinde seyrederken, zirve saatlerde %85'e kadar çıkmaktadır. Artan nüfus ve araç sayısı, yalnızca günlük yaşamı zorlaştırmakla kalmayıp, şehir altyapısını da zorlamaktadır. Bu nedenle, trafik yoğunluğunu etkin bir şekilde yönetmek ve tahmin edebilmek, sürdürülebilir ulaşım ve akıllı şehir yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak, trafiği etkileyen faktörlerin dinamik ve belirsiz yapısı, geleneksel yöntemlerle yeterince doğru tahmin edilememektedir. Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) sağladığı 2022 yılına ait saatlik trafik yoğunluğu verileri ve Meteostat kaynaklı hava durumu verileri kullanılarak bulanık mantık tabanlı bir trafik yoğunluğu tahmin modeli geliştirilmiştir. Model, trafik yoğunluğunu etkileyen temel değişkenler olan araç sayısı, ortalama hız, sıcaklık ve yağış durumunu dikkate alarak Mamdani bulanık çıkarım yöntemi ile tasarlanmıştır. Geliştirilen model, doğrusal regresyon ve çoklu doğrusal regresyon gibi geleneksel istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmış ve daha düşük hata oranları ile bağımlı değişkendeki değişimi yüksek oranda açıklamıştır. Bu sonuçlar, bulanık mantık tabanlı sistemlerin belirsizlikleri daha iyi yönetebildiğini ve karmaşık trafik senaryolarında daha esnek ve gerçekçi tahminler üretebildiğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Lv, Y. et al. (2015). Traffic flow prediction with big data: A deep learning approach. IEEE Trans. Intell. Transp. Syst., 16(2), 865–873.
  2. Zhou, Y., & Ding, Y. (2019). Traffic congestion prediction based on XGBoost. Procedia Computer Science, 147, 568–573.
  3. Wu, Z. et al. (2019). Graph WaveNet for deep spatial-temporal graph modeling. IJCAI, 1907–1913.
  4. Abdou, A., Farrag, M., & Tolba, A. (2022). A fuzzy logic-based smart traffic management system. Journal of Computer Science, 18(11), 1085–1099.
  5. Jafari, S., Shahbazi, Z., & Byun, Y. (2021). Traffic control prediction design based on fuzzy logic and Lyapunov approaches to improve the performance of road intersection. Processes, 9(12), 2205.
  6. Desmira, D., Hamid, M., Bakar, N., Nurtanto, M., & Sunardi, S. (2022). A smart traffic light using a microcontroller based on the fuzzy logic. IAES International Journal of Artificial Intelligence, 11(3), 809–816.
  7. Mualifah, L., & Abadi, A. (2019). Optimizing the traffic control system of Sultan Agung Street Yogyakarta using fuzzy logic controller. Journal of Physics: Conference Series, 1320(1), 012028.
  8. İnağ, T., & Arıkan, M. (2024). A fuzzy based intelligent traffic light control (ITLC) method: An implementation in Ankara city. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 13(1), 292–306.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computer Software

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 29, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

April 21, 2025

Acceptance Date

June 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 3

APA
Özkurt, C., Kala, A., Konuk, K., & Saylam, A. N. (2025). Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 10(3), 184-197. https://doi.org/10.46578/humder.1680871
AMA
1.Özkurt C, Kala A, Konuk K, Saylam AN. Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi. 2025;10(3):184-197. doi:10.46578/humder.1680871
Chicago
Özkurt, Cem, Ahmet Kala, Kübra Konuk, and Ayşe Nur Saylam. 2025. “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 10 (3): 184-97. https://doi.org/10.46578/humder.1680871.
EndNote
Özkurt C, Kala A, Konuk K, Saylam AN (September 1, 2025) Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 10 3 184–197.
IEEE
[1]C. Özkurt, A. Kala, K. Konuk, and A. N. Saylam, “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”, Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, vol. 10, no. 3, pp. 184–197, Sept. 2025, doi: 10.46578/humder.1680871.
ISNAD
Özkurt, Cem - Kala, Ahmet - Konuk, Kübra - Saylam, Ayşe Nur. “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 10/3 (September 1, 2025): 184-197. https://doi.org/10.46578/humder.1680871.
JAMA
1.Özkurt C, Kala A, Konuk K, Saylam AN. Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi. 2025;10:184–197.
MLA
Özkurt, Cem, et al. “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, vol. 10, no. 3, Sept. 2025, pp. 184-97, doi:10.46578/humder.1680871.
Vancouver
1.Cem Özkurt, Ahmet Kala, Kübra Konuk, Ayşe Nur Saylam. Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi. 2025 Sep. 1;10(3):184-97. doi:10.46578/humder.1680871