Araştırma Makalesi

Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini

Cilt: 10 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini

Öz

Trafik yoğunluğu, modern şehirlerde bireysel seyahat sürelerini uzatan, çevresel kirliliği artıran ve ekonomik kayıplara yol açan önemli bir sorundur. İstanbul gibi büyük metropollerde ortalama trafik yoğunluğu %70'in üzerinde seyrederken, zirve saatlerde %85'e kadar çıkmaktadır. Artan nüfus ve araç sayısı, yalnızca günlük yaşamı zorlaştırmakla kalmayıp, şehir altyapısını da zorlamaktadır. Bu nedenle, trafik yoğunluğunu etkin bir şekilde yönetmek ve tahmin edebilmek, sürdürülebilir ulaşım ve akıllı şehir yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak, trafiği etkileyen faktörlerin dinamik ve belirsiz yapısı, geleneksel yöntemlerle yeterince doğru tahmin edilememektedir. Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) sağladığı 2022 yılına ait saatlik trafik yoğunluğu verileri ve Meteostat kaynaklı hava durumu verileri kullanılarak bulanık mantık tabanlı bir trafik yoğunluğu tahmin modeli geliştirilmiştir. Model, trafik yoğunluğunu etkileyen temel değişkenler olan araç sayısı, ortalama hız, sıcaklık ve yağış durumunu dikkate alarak Mamdani bulanık çıkarım yöntemi ile tasarlanmıştır. Geliştirilen model, doğrusal regresyon ve çoklu doğrusal regresyon gibi geleneksel istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmış ve daha düşük hata oranları ile bağımlı değişkendeki değişimi yüksek oranda açıklamıştır. Bu sonuçlar, bulanık mantık tabanlı sistemlerin belirsizlikleri daha iyi yönetebildiğini ve karmaşık trafik senaryolarında daha esnek ve gerçekçi tahminler üretebildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Lv, Y. et al. (2015). Traffic flow prediction with big data: A deep learning approach. IEEE Trans. Intell. Transp. Syst., 16(2), 865–873.
  2. Zhou, Y., & Ding, Y. (2019). Traffic congestion prediction based on XGBoost. Procedia Computer Science, 147, 568–573.
  3. Wu, Z. et al. (2019). Graph WaveNet for deep spatial-temporal graph modeling. IJCAI, 1907–1913.
  4. Abdou, A., Farrag, M., & Tolba, A. (2022). A fuzzy logic-based smart traffic management system. Journal of Computer Science, 18(11), 1085–1099.
  5. Jafari, S., Shahbazi, Z., & Byun, Y. (2021). Traffic control prediction design based on fuzzy logic and Lyapunov approaches to improve the performance of road intersection. Processes, 9(12), 2205.
  6. Desmira, D., Hamid, M., Bakar, N., Nurtanto, M., & Sunardi, S. (2022). A smart traffic light using a microcontroller based on the fuzzy logic. IAES International Journal of Artificial Intelligence, 11(3), 809–816.
  7. Mualifah, L., & Abadi, A. (2019). Optimizing the traffic control system of Sultan Agung Street Yogyakarta using fuzzy logic controller. Journal of Physics: Conference Series, 1320(1), 012028.
  8. İnağ, T., & Arıkan, M. (2024). A fuzzy based intelligent traffic light control (ITLC) method: An implementation in Ankara city. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 13(1), 292–306.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Yazılımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

21 Nisan 2025

Kabul Tarihi

24 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Özkurt, C., Kala, A., Konuk, K., & Saylam, A. N. (2025). Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 10(3), 184-197. https://doi.org/10.46578/humder.1680871
AMA
1.Özkurt C, Kala A, Konuk K, Saylam AN. Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. HUMDER. 2025;10(3):184-197. doi:10.46578/humder.1680871
Chicago
Özkurt, Cem, Ahmet Kala, Kübra Konuk, ve Ayşe Nur Saylam. 2025. “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 10 (3): 184-97. https://doi.org/10.46578/humder.1680871.
EndNote
Özkurt C, Kala A, Konuk K, Saylam AN (01 Eylül 2025) Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 10 3 184–197.
IEEE
[1]C. Özkurt, A. Kala, K. Konuk, ve A. N. Saylam, “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”, HUMDER, c. 10, sy 3, ss. 184–197, Eyl. 2025, doi: 10.46578/humder.1680871.
ISNAD
Özkurt, Cem - Kala, Ahmet - Konuk, Kübra - Saylam, Ayşe Nur. “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 10/3 (01 Eylül 2025): 184-197. https://doi.org/10.46578/humder.1680871.
JAMA
1.Özkurt C, Kala A, Konuk K, Saylam AN. Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. HUMDER. 2025;10:184–197.
MLA
Özkurt, Cem, vd. “Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, c. 10, sy 3, Eylül 2025, ss. 184-97, doi:10.46578/humder.1680871.
Vancouver
1.Cem Özkurt, Ahmet Kala, Kübra Konuk, Ayşe Nur Saylam. Bulanık Mantık Destekli Trafik Yoğunluğu Tahmini. HUMDER. 01 Eylül 2025;10(3):184-97. doi:10.46578/humder.1680871