Üst Ekstremite Yaralanması Olan Bireylerde Kol, Omuz Ve El Sorunları Anketi (DASH) İle Lawton Günlük Yaşam Aktiviteleri Anketi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Çalışmamızın amacı üst ekstremite yaralanmalarına sahip bireylerde Kol, Omuz ve El Sorunları anketi (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand Questionnaire, DASH) ve Lawton Günlük Yaşam Aktiviteleri (LGYA) anketinin birbirleriyle olan ilişkisini saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Ortalama yaşları 45.81 ± 15.42 yıl olan üst ekstremite yaralanmalarına sahip 52 (kadın n=35, erkek n=17) birey çalışmaya dahil edildi. LGYA anketinin kendine bakım, yemek yeme ve giyinme aktiviteleri değerlendirildi. LGYA; bağımsız (4 puan), gözlem gerekiyor (3 puan), yardımla yapıyor (2 puan) ve tamamen bağımlı (1 puan) şeklinde puanlandı ve bağımsızlık düzeyi yüzde (%) olarak hesaplandı. Bireylere DASH anketi uygulandı. DASH ile LGYA anketlerindeki aktiviteler karşılaştırıldı. İstatistiksel analizde IBM SPSS 21 programı kullanıldı. Anketler arasındaki ilişki Spearman testi ile belirlendi. Bulgular: Bireylerin 26’sı (%50) kırık, 12’si (%23.1) sinir yaralanması, 8’i (%15.4) tendon yaralanması ve 6’sı (%11.5) yumuşak doku yaralanması tanısına sahipti. Ortalama DASH skoru 38.92 ± 25.28 idi. Bireylerin LGYA’da bağımsızlıkları giyinme ve yemek yeme aktivitelerinde %25-100, kendine bakım aktivitelerinde ise %33-100 arasında değişmekteydi. DASH anketinin, Lawton kendine bakım aktiviteleri (r=-0,569) ve giyinme aktiviteleriyle (r=-0,584) orta düzeyde negatif korelasyona sahip olduğu bulundu (p<0,01). DASH’ın, Lawton yemek yeme aktiviteleriyle (r=-0,394) ise düşük-orta düzeyde negatif bir korelasyona sahip olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç: DASH ve LGYA anketlerinin yalnızca 4 maddesi birbiriyle benzerlik göstermektedir. Bu anketler arasında orta düzeyde ilişki çıkması DASH anketinin günlük yaşam aktivitelerinin bütün parametrelerini değerlendirmede yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu yüzden DASH anketinin yanında günlük yaşam aktivitelerini (GYA) daha ayrıntılı değerlendiren bir GYA değerlendirmesi önerilmektedir.

Keywords

• : DASH; gya; üst ekstremite

References

1. Üst Ekstremite Yaralanması Olan Bireylerde Kol, Omuz Ve El Sorunları Anketi (DASH) İle Lawton Günlük Yaşam Aktiviteleri Anketi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi