Araştırma Makalesi

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı

Cilt: 6 Sayı: 2 1 Aralık 2020
PDF İndir

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı

Öz

Türk Medeni Kanununda, aile fertlerinin aynı aile adını taşıyarak diğer ailelerden ayırt edilebilmesi ve ailevi bağın kuvvetlenmesi düşüncesiyle aile adında birlik ilkesi benimsenmiştir. İlk kez belirlenmesi dışında, aile adının belirlenmesinde kadına veya erkeğe seçme yetkisi verilmemiştir. Kanun koyucunun toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı olarak, seçimi erkeğin soyadından yana, kendisi yapmıştır. Soyadı, kimliğin bir parçası olması nedeniyle taşıdığı büyük değere rağmen Türk Medeni Kanunu m.173 ve m.187 uyarınca evlenme ve boşanma ile kadının soyadı sürekli değişmektedir. Üstelik bu değişiklik kadına seçim hakkı tanınmadan, tamamen iradesi dışında ve kanunen gerçekleşmektedir. Görüldüğü üzere aile adı olarak sadece erkeğin soyadının tercih edilmesi nedeniyle kadın, cinsiyete dayalı farklı hukuki muameleye maruz kalmaktadır. Evlenen kadının ancak talep ettiği takdirde önceki soyadını kocasının soyadından önce gelecek şekilde taşımaya devam etmesine izin verilmesi ve boşanan kadının boşandığı kocasının soyadını ancak hâkimin izniyle taşımaya devam edebilmesi, kadının kişilik değerlerine yönelik ihlali ortadan kaldırmamaktadır. Çalışmamızda kadının soyadına ilişkin düzenlemeler ve önem arz eden içtihatlar kronolojik sıra ile ortaya konmuş, gelişen çağla birlikte değişen toplumsal ihtiyaçlara ayak uydurmaya çalışan kanun koyucunun ve yargıçların yönelimleri vurgulanmıştır. Türk Hukukunda kadının soyadı meselesinin tarihsel gelişimi ikiye ayrılarak incelenmiş, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmadan önceki durum ile sonraki durum kategorize edilerek güncel gelişmeler ve kararlar ışığında konu mümkün olduğunca gözler önüne serilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ABİK, Yıldız: Kadının Soyadı ve Buna Bağlı Olarak Çocuğun Soyadı, Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, Ankara, 2005.
  2. ACABEY, Mehmet Beşir: Türk Hukukunda Ailenin Soyadı (Eşlerin Ve Çocukların Soyadı), Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19. Cilt, Özel Sayı: Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’ a Armağan (Ed. AYDOĞDU, Murat/ AYAN, Serkan/ KAHVECİ, Nalan/ YAĞCIOĞLU, Ali Haydar), İzmir, 2017, ss.493-512.
  3. AKBULUT, Pakize Ezgi: Uygulamadaki Güncel Gelişmeler Işığında Evli Kadıın Soyadı, Medeni Hukuk Alanındaki Güncel Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi Sempozyumu (20 Nisan 2017) (Ed. ENGİN, Baki İlkay), Cilt 2: Aile Hukuku, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, İstanbul, 2019, ss.99-145.
  4. AKINTÜRK, Turgut/ ATEŞ KARAMAN, Derya: Türk Medeni Hukuku, Aile Hukuku, 2. Cilt , 20. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul, 2017.
  5. AKİPEK, Jale G./ AKINTÜRK, Turgut/ ATEŞ KARAMAN, Derya: Türk Medeni Hukuku, Başlangıç Hükümleri-Kişiler Hukuku, 1. Cilt , 10. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul, 2013.
  6. AKİPEK ÖCAL, Şebnem: Kişisel Durum Sicillerinde Kadının Evlenme Ve Boşanma Hallerinde Durumu, II. Uluslararası Kadın Ve Hukuk Sempozyumu (Ed. GÖKALP
  7. ALICA, S. Suzan/ BASA, Necdet), Cilt 1, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, No: 381, Ankara, 2019, ss.373-387.
  8. ATASAYAN, Gözde: Kadının Soyadı da Yok, Prof. Dr. Mustafa DURAL’a Armağan (Ed. ÖĞÜZ, Tufan/ GÜMÜŞ, Mustafa Alper/ SARI, Suat/ ÖZEN, Burak/ KURT, Ekrem/ SAĞLAM, İpek), Filiz Kitabevi, İstanbul, 2013, ss.199-220.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2020

Kabul Tarihi

22 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Havutcu, A., & Kalkancı, Y. (2020). Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(2), 135-180. https://izlik.org/JA67XY27FZ
AMA
1.Havutcu A, Kalkancı Y. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı. HFD. 2020;6(2):135-180. https://izlik.org/JA67XY27FZ
Chicago
Havutcu, Ayşe, ve Yasemin Kalkancı. 2020. “Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı”. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6 (2): 135-80. https://izlik.org/JA67XY27FZ.
EndNote
Havutcu A, Kalkancı Y (01 Aralık 2020) Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6 2 135–180.
IEEE
[1]A. Havutcu ve Y. Kalkancı, “Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı”, HFD, c. 6, sy 2, ss. 135–180, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67XY27FZ
ISNAD
Havutcu, Ayşe - Kalkancı, Yasemin. “Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı”. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6/2 (01 Aralık 2020): 135-180. https://izlik.org/JA67XY27FZ.
JAMA
1.Havutcu A, Kalkancı Y. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı. HFD. 2020;6:135–180.
MLA
Havutcu, Ayşe, ve Yasemin Kalkancı. “Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı”. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2020, ss. 135-80, https://izlik.org/JA67XY27FZ.
Vancouver
1.Ayşe Havutcu, Yasemin Kalkancı. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı. HFD [Internet]. 01 Aralık 2020;6(2):135-80. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67XY27FZ


All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

by-nc.png