NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ
Öz
Türk sineması, içinde bulunduğu toplumsal, ekonomik, sosyal olayların yaşandığı dönemlerden etkilenirken bir başka etkilendiği kaynak ise farlı ülkelerin sinemaları ya da yönetmenleri olmuştur. Genel olarak Türk sinemasında yabancı yönetmenlere öykünmelerin 1990’lardan sonra ağırlık kazandığı görülmektedir. Bir yönetmenin kendinden önceki başka bir yönetmenin sinematografisinden esinlenmesi olası bir durum olarak kabul edilmektedir. Ancak bir yönetmenin bir başka yönetmenin filmlerindeki çekim planlarını birebir aynı şekilde kullanması nadir görülen bir durumdur. Filmleriyle pek çok başarıya imza atmış olan Nuri Bilge Ceylan sinemasında Sovyet yönetmen Andrei Tarkovsky’nin izlerinin olduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Ancak Ceylan’ın filmlerinde sadece içeriksel açıdan Tarkovsky’den izler bulunmamaktadır. İçeriğin yanı sıra biçimsel olarak da Tarkovsky’ye öykünmeler görülmektedir. Ceylan’ın filmlerinde daha önce Tarkovsky’nin kullandığı çekim planlarının aynılarına rastlanmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın ilk bölümünde sinematografiye ve estetiğe yer verilirken ikinci bölümde Türk sinemasında öykünme konusu ele alınmaktadır. İki teorik bölümün ardından ise Tarkovsky ve Ceylan’ın sinematografik benzerlikleri incelenmektedir. Bu çalışmanın amacı; Tarkovsky ve Ceylan’ın çekim planları arasındaki benzerlikleri ortaya koymaktır. Sinematografik açıdan yapılan incelemede nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz yöntemiyle benzer sahnelerin analizi yapılmıştır. Analiz doğrultusunda Nuri Bilge Ceylan’ın Tarkovsky sinemasına öykündüğü sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmedi, B. (2016). Kayıp Umudun İzinde Andrey Tarkovski Sineması. (Soysal F. & Başçı V. Çev.), İstanbul: Küre Yayınları.
- Akbulut, H. (2005). Nuri Bilge Ceylan Sinemasını Okumak. Ankara: Bağlam Yayınları.
- Aktulum, K. (2000). Metinlerarası İlişkiler. Ankara: Öteki Yayınevi.
- Ankaralıgil, N. (2013). “Fotoğraf ve Sinemada Kompozisyon: Altın Oran ve Fibonacci Spirali Bağlamında Spielberg Filmleri Üzerine Görsel Çözümleme”. Erciyes İletişim Dergisi. 3 (1): 70-92.
- Bayraktaroğlu, A. M. & Uğur, U. (2011). “Postmodern Sinemada Fİlmlerarasılık Bağlamında Pastiş ve Parodi”. Art-E Sanat Dergisi, 4 (7): 1-20.
- Balcı, H. E. (2019). Auteur Kuramı Perspektifinden Andrei Tarkovsky ve Semih Kaplanoğlu Sineması Üzerinde Karşılaştırmalı Analiz. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
- Brown, B. (2008). Sinematografi: Kuram ve Uygulama. (Taylaner S. Çev.). İstanbul: Hil Yayınları.
- Büyükaşık, C. A. (2021). Sinematografik Anlatım: Kompozisyon, Işık Tasarımı ve Kamera Hareketlerinin Anlatıma Olan Etkilerinin İncelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Radyo-Televizyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
5 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
21 Nisan 2022
Kabul Tarihi
15 Ağustos 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 3
APA
Özdemir, N., & Öztürk, B. (2022). NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ. İletişim Çalışmaları Dergisi, 8(3), 293-314. https://izlik.org/JA92WZ63ZH
AMA
1.Özdemir N, Öztürk B. NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ. icd. 2022;8(3):293-314. https://izlik.org/JA92WZ63ZH
Chicago
Özdemir, Nurullah, ve Bahar Öztürk. 2022. “NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ”. İletişim Çalışmaları Dergisi 8 (3): 293-314. https://izlik.org/JA92WZ63ZH.
EndNote
Özdemir N, Öztürk B (01 Eylül 2022) NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ. İletişim Çalışmaları Dergisi 8 3 293–314.
IEEE
[1]N. Özdemir ve B. Öztürk, “NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ”, icd, c. 8, sy 3, ss. 293–314, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WZ63ZH
ISNAD
Özdemir, Nurullah - Öztürk, Bahar. “NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ”. İletişim Çalışmaları Dergisi 8/3 (01 Eylül 2022): 293-314. https://izlik.org/JA92WZ63ZH.
JAMA
1.Özdemir N, Öztürk B. NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ. icd. 2022;8:293–314.
MLA
Özdemir, Nurullah, ve Bahar Öztürk. “NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ”. İletişim Çalışmaları Dergisi, c. 8, sy 3, Eylül 2022, ss. 293-14, https://izlik.org/JA92WZ63ZH.
Vancouver
1.Nurullah Özdemir, Bahar Öztürk. NURİ BİLGE CEYLAN SİNEMASINDA TARKOVSKY ÖYKÜNMESİ. icd [Internet]. 01 Eylül 2022;8(3):293-314. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WZ63ZH
