Review

İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış

Volume: 13 Number: 37 November 14, 2022
EN TR

İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış

Abstract

İklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıklar ve etkileri hem azaltım hem de uyum önlemlerine aciliyet kazandırmıştır. Devletlerin Paris Anlaşması sonrası karbon nötr olma hedefleri ve bu hedefler için alınan önlemlerin uluslararası ticaret üzerindeki etkileri dikkat çekmektedir. 1947 tarihli Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) devamı olarak 1995’te kurulan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) bağlayıcı temel kuralları ile ticaret politika ve uygulamalarına yön vermektedir. Bu bağlamda GATT/DTÖ sisteminin iklim değişikliği sorunu ile bağı, ticareti etkileyen iklim önlemlerinin DTÖ içindeki potansiyel varlığı ve etkileri sorgulanmaktadır. Bu çalışmada iklim değişikliği azaltım ve uyum önlemleri bağlamında DTÖ kural ve uygulamalarının incelenmesi, iklim önlemlerinin, nedenleriyle birlikte yer bulabileceği/ bulamadığı yasal çerçevenin betimleyici yöntemle ortaya konulması amaçlanmıştır. Sonuç olarak iklim değişikliği ile mücadele edebilmek için DTÖ’de yenilikçi kural ve uygulamalara yer açılması, çok taraflı iş birliğinin derinleştirilmesi, ülkeler arasındaki hem ticaret hem de iklim asimetrilerinin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu konu iklim değişikliği sorununun karmaşık ve zorlayıcı boyutlarından birisidir.

Keywords

References

  1. Abromovitz, J. N. ve Matoon, A. T. (2000). Kağıt sorunu. (A. Yelçe ve Z. Yelçe, Çev.). Dünyanın durumu 2000 içinde (ss. 133-161). İstanbul: TEMA Vakfı.
  2. Aydın, M. (2008). Anlaşmazlıkların halli mekanizması, gelişme yolundaki ülkeler ve Türkiye. M. S. Akman, Ş. Yaman (Der.), Dünya Ticaret Örgütü Doha turu çok taraflı ticaret müzakereleri ve Türkiye içinde (ss. 294-318). Ankara: TEPAV.
  3. Ardıyok, S., Basar, H. ve Bedük, B. (2019, Aralık 19). Dünya Ticaret Örgütü'nde temyiz krizi: ABD, uyuşmazlık çözüm mekanizmasına kilit vurdu!. 29 Mayıs 2022 tarihinde https://www.mondaq.com/turkey/arbitration-dispute-resolution/876432/dnya-ticaret-rgt39nde-temyiz-krizi-abd-uyu351mazl305k-zm-mekanizmas305na-kilit-vurdu adresinden erişildi.
  4. Committee on Trade and Environment. (2022). Environmental database for 2020 (WT/CTE/EDB/20). 7 Şubat 2022 tarihinde https://web.wtocenter.org.tw/DownFile.aspx?pid=366762&fileNo=0 adresinden erişildi.
  5. Condon, B. J. (2009). Climate change and unresolved issues in WTO law. Journal of International Economic Law, 12(4), 895-926. Doi:10.2139/ssrn.1417422.
  6. Cosbey, A. (2006). Ticaret ile sürdürülebilir kalkınmayı uzlaştırmak. (A. Başçı, Çev.). Dünyanın durumu 2006 içinde (ss. 139-156). İstanbul: TEMA Vakfı.
  7. Foster, J. B. (2002). Savunmasız gezegen çevrenin kısa ekonomik tarihi. H. Ünder (Çev.), Ankara: Epos. (Orijinal eserin yayın tarihi 1999).
  8. French, H. (2000). Ekolojik küreselleşme ile baş etmek. (A. Yelçe ve Z. Yelçe, Çev.). Dünyanın durumu 2000 içinde (ss. 248-274). İstanbul: TEMA Vakfı.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Publication Date

November 14, 2022

Submission Date

May 31, 2022

Acceptance Date

September 26, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 13 Number: 37

APA
Topçu, F. H. (2022). İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış. İDEALKENT, 13(37), 1614-1639. https://doi.org/10.31198/idealkent.1124104
AMA
1.Topçu FH. İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış. İDEALKENT. 2022;13(37):1614-1639. doi:10.31198/idealkent.1124104
Chicago
Topçu, Ferhunde Hayırsever. 2022. “İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural Ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış”. İDEALKENT 13 (37): 1614-39. https://doi.org/10.31198/idealkent.1124104.
EndNote
Topçu FH (November 1, 2022) İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış. İDEALKENT 13 37 1614–1639.
IEEE
[1]F. H. Topçu, “İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış”, İDEALKENT, vol. 13, no. 37, pp. 1614–1639, Nov. 2022, doi: 10.31198/idealkent.1124104.
ISNAD
Topçu, Ferhunde Hayırsever. “İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural Ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış”. İDEALKENT 13/37 (November 1, 2022): 1614-1639. https://doi.org/10.31198/idealkent.1124104.
JAMA
1.Topçu FH. İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış. İDEALKENT. 2022;13:1614–1639.
MLA
Topçu, Ferhunde Hayırsever. “İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural Ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış”. İDEALKENT, vol. 13, no. 37, Nov. 2022, pp. 1614-39, doi:10.31198/idealkent.1124104.
Vancouver
1.Ferhunde Hayırsever Topçu. İklim Değişikliği Önlemleri Bağlamında Dünya Ticaret Örgütü Kural ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış. İDEALKENT. 2022 Nov. 1;13(37):1614-39. doi:10.31198/idealkent.1124104