Research Article

Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri

Volume: 16 Number: 46 December 31, 2024
EN TR

Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri

Abstract

Afetler mekânsal, ekonomik ve toplumsal açıdan geri döndürülmesi güç sonuçlar doğururken kentlerin yeniden yapılanmasını da zorunlu kılmaktadır. Kentlerin farklı toplumsal grupları bir arada bulundurduğu düşünüldüğünde her toplumsal grup afetten eşit derecede etkilenmemektedir. Bu durum bir taraftan bazı gruplar için daha derinden etkiler bırakırken, diğer taraftan yeniden yapılanma sürecinde de herkese farklı görevler atfetmektedir. Diğer açıdan afetlerin yıkıcı etkileri toplumdaki bazı gruplar için derin izler bırakmaktadır. Yaşamın ve kuralların askıya alındığı bu sürecin en etkilenen gruplarından olan kadınlar, toplumda üstlendikleri farklı rol ve görevleri nedeniyle her kesimin sorumluluğunu yüklenmektedirler. Bu anlamda kadınlar sürecin en çok etkileneni ve taşıyıcısı olarak rol oynamaktadırlar. Bu çalışma, kadınların afet sonrası yeniden yapılanma ve hayatın yeniden kurulması için hangi pozisyonlarda ne tür roller üstlendiklerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın kuramsal tartışması ve araştırma yönteminin kurgulanmasında, toplumsal cinsiyet perspektifi çerçevesinde, kadınların afet koşullarında kendi kimlikleri itibariyle farklı mağduriyetler yaşamalarının yanında, yaşamın yeniden kurulması sürecinde de yine farklı olan bir güç ve kapasite deneyimini ortaya koydukları varsayılmıştır. Kadınlar, afet sonrasında, başta beden ölçeğinde olmak üzere özel yaşamlarını korumak ve kamusal yaşama katılma konusunda farklı taktik ve yöntemlerle var olmaya çalışmaktadırlar. Bu varsayım çerçevesinde 2023 yılında Türkiye’nin 11 ilinde yıkıma yol açan deprem bölgesinde bir nitel analiz yapılmıştır. Araştırmada, kartopu örneklem yöntemiyle alanda bulunan sivil toplum kuruluşu (STK) çalışanları arasından 12 katılımcıyla görüşme gerçekleştirilmiş ve bu görüşmelerin içerik analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları literatürde yapılan çalışmaları desteklerken, bağlam özelinde düşündüğümüzde sürecin Türkiye’deki yapılanma içinde özgün birtakım etkiler ve sonuçlar doğurduğunu da ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Alam, K., & Rahman, M. H. (2018). The role of women in disaster resilience. In S. M. N. Islam, J. J. van Staveren, M. A. Shanableh, & N. Shamsudduha (Eds.), Handbook of disaster risk reduction & management (pp. 697–719). Springer.
  2. Aryal, K. (2014). Women's empowerment in building disaster resilient communities. Asian Journal of Women's Studies, 20(1), 164–174. https://doi.org/10.1080/12259276.2014.11666178.
  3. Bang, H. N., & Few, R. (2012). Social risks and challenges in post-disaster resettlement: The case of Lake Nyos, Cameroon. Journal of Risk Research, 15(9), 1141–1157. https://doi.org/10.1080/13669877.2012.705315.
  4. Chaplin, D., Twigg, J., & Lovell, E. (2019). Intersectional approaches to vulnerability reduction and resilience-building. Resilience Intel, 12(1), 1–35. https://wrd.unwomen.org/sites/default/files/2021-11/1INTER~1.PDF.
  5. Clissold, R., Westoby, R., & McNamara, K. E. (2020). Women as recovery enablers in the face of disasters in Vanuatu. Geoforum, 113, 101–110. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2020.05.003.
  6. Drolet, J., Dominelli, L., Alston, M., Ersing, R., Mathbor, G., & Wu, H. (2015). Women rebuilding lives post-disaster: Innovative community practices for building resilience and promoting sustainable development. Gender & Development, 23(3), 433–448. https://doi.org/10.1080/13552074.2015.1096040
  7. Global Facility for Disaster Reduction and Recovery (GFDRR). (2016). Gender Action Plan 2016–2021. 17th Consultative Group Meeting. 5 nisan 2023 tarihinde https://www.gfdrr.org/sites/default/files/publication/gender-action-plan-2016-2021.pdf adresinden edinilmiştir.
  8. Gokhale, V. (2008). Role of women in disaster management: An analytical study with reference to Indian society. In The 14th World Conference on Earthquake Engineering (pp. 12–17).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

City and Regional Planning, Community Planning

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

January 6, 2025

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

February 4, 2024

Acceptance Date

November 28, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 16 Number: 46

APA
Toğrul, E. (2024). Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri. İDEALKENT, 16(46), 2232-2268. https://doi.org/10.31198/idealkent.1431429
AMA
1.Toğrul E. Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri. İDEALKENT. 2024;16(46):2232-2268. doi:10.31198/idealkent.1431429
Chicago
Toğrul, Efsun. 2024. “Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri”. İDEALKENT 16 (46): 2232-68. https://doi.org/10.31198/idealkent.1431429.
EndNote
Toğrul E (December 1, 2024) Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri. İDEALKENT 16 46 2232–2268.
IEEE
[1]E. Toğrul, “Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri”, İDEALKENT, vol. 16, no. 46, pp. 2232–2268, Dec. 2024, doi: 10.31198/idealkent.1431429.
ISNAD
Toğrul, Efsun. “Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri”. İDEALKENT 16/46 (December 1, 2024): 2232-2268. https://doi.org/10.31198/idealkent.1431429.
JAMA
1.Toğrul E. Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri. İDEALKENT. 2024;16:2232–2268.
MLA
Toğrul, Efsun. “Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri”. İDEALKENT, vol. 16, no. 46, Dec. 2024, pp. 2232-68, doi:10.31198/idealkent.1431429.
Vancouver
1.Efsun Toğrul. Afet Sonrası Yeniden Yapılanmada Kadın Deneyimleri: 2023 Kahramanmaraş Merkezli Deprem Örnekleri. İDEALKENT. 2024 Dec. 1;16(46):2232-68. doi:10.31198/idealkent.1431429

Cited By