Research Article

Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği

Volume: 16 Number: 46 December 31, 2024
EN TR

Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği

Abstract

Kentsel mekân planlaması ve tasarımında odak nokta insanların ihtiyaçlarıdır. İnsanların hizmet ve olanaklara erişim kolaylığı, teknolojik gelişmeler, gelişmiş alt yapı sistemleri, gelişmiş ulaşım hatları vb. birçok nedenle kentsel mekânlar gelişmiş bir toplumun göstergesi olarak düşünülmektedir. Kentsel mekânların sahip olduğu ya da sahip olması gereken bu özellikleri için fiziksel çevre ana kaynaktır ve sınırsız değildir. Günümüz kentlerinin başılıca gerçeği kısıtlı olan çevresel kaynaklarla insanların temel ihtiyaçlarının karşılanamamasıdır. Bu bağlamda kentlerdeki hızlı nüfus artışıyla yapılaşmanın ve taşıt trafiğinin artması yürünebilir alanların azalmasına ve giderek yetersiz hale gelmesine neden olmuştur. Oysa yürümek, insan sağlığına olan olumlu etkilerinin yanında insanların çevrelerini algılayabilmelerinde de ön koşullardan biridir. Ayrıca yürünebilecek alanların azalması sosyal bir varlık olan insanın diğer insanlarıla olan iletişimini de olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenlerle kent içinde yürümeye el verişli alanların arttırılması gerekmektedir. Yaya kaldırımlarının birincil görevi yaya sirkülasyonunu sağlamak olsa da günümüz kentlerinde başta kaldırım genişlikleri ve kaldırım yükseklikleri olmak üzere kaldırımlar birçok özellikleri ile çoğu zaman yürümeye elverişli ortamlar olamamaktadırlar. Oysa doğru tasarlanan yaya kaldırımları insanları yürümeye teşvik ederek yürümekle ilişkili olan alt hedeflerle de kent insanına fayda sağlayabilir. Bu çoklu yapı Amaç Çerçeveleme Teorisi’nin (Goal Framing Theory) modüler yapısıyla benzerlik göstermektedir. Çalışma kapsamında seçilen mekân tasarımları ve kentsel donatılar; yerlere çöp atılmaması, insanların hareket etmeye yönlendirilmesi, yaban yaşamının korunması bağlamında, normatif hedefler kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın devamında Normatif Çerçeveleme kapsamında 3D modelleme yöntemiyle Samsun ilinin Atakum ilçesinde bulunan bir yaya kaldırımının; kaldırım genişliği, kaldırım yüksekliği, çevresiyle ilişkisi ve kullanım yoğunluğu göz önünde bulundurularak, düzenleme çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışmayla yürümeye teşvik eden ve olanak sağlayan bir yaya kaldırımı peyzaj tasarımı önerisi sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Ay, U. (2017). Çevreci tüketim davranışlarının değer-inanç-norm kuramı temelinde incelenmesi. Tüketici ve Tüketim Davranışları Dergisi, 9(1), 1-33.
  2. Bahari, N., Arshad, A. K., ve Yahya, Z. (2013, March). Assessing the pedestrian'perception of sidewalk facilities based on pedestrian travel purpose. 9th International Colloquim on Signal Precessing and Its Applications, (27-32). Malaysia.
  3. Bekci, B. (2012). Fiziksel engelli kullanıcılar için en uygun ulaşım akslarının erişebilirlik açısından irdelenmesi: Bartın kenti örneği. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 14(Özel sayı), 26-36.
  4. Brown, D. (2017). Başlangıç. Altın Kitaplar.
  5. Cassidy, T. (1997). Behaviour and experience in context. Psychology Press.
  6. Chong, D., ve Druckman, J. (2007). Framing theory. Annu. Rev. Polit. Sci., 10(1). https://doi.10.1146/annurev.polisci.10.072805.103054
  7. Çelikyay, S., Aydemir, P. K., ve Yılmazsoy, B. K. (2020). Değişen-dönüşen kentlerde kamusal alan olanakları: aktif kaldırım zonları. S. Yardımlı (Ed.), Mimarlık, planlama ve tasarım alanında akademik çalışmalar- II içinde (s. 281-303). Gece Kitaplığı.
  8. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2023). İncinebilir yol kullanıcılarının korunmasına yönelik tedbirler uygulama klavuzu: https://webdosya.csb.gov.tr/db/yerelyonetimler/icerikler/01082023-kilavuz-20230801135102.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban Design

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

January 6, 2025

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

March 7, 2024

Acceptance Date

December 19, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 16 Number: 46

APA
Kızılaslan, S. (2024). Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği. İDEALKENT, 16(46), 2577-2602. https://doi.org/10.31198/idealkent.1448502
AMA
1.Kızılaslan S. Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği. İDEALKENT. 2024;16(46):2577-2602. doi:10.31198/idealkent.1448502
Chicago
Kızılaslan, Sinem. 2024. “Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği”. İDEALKENT 16 (46): 2577-2602. https://doi.org/10.31198/idealkent.1448502.
EndNote
Kızılaslan S (December 1, 2024) Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği. İDEALKENT 16 46 2577–2602.
IEEE
[1]S. Kızılaslan, “Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği”, İDEALKENT, vol. 16, no. 46, pp. 2577–2602, Dec. 2024, doi: 10.31198/idealkent.1448502.
ISNAD
Kızılaslan, Sinem. “Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği”. İDEALKENT 16/46 (December 1, 2024): 2577-2602. https://doi.org/10.31198/idealkent.1448502.
JAMA
1.Kızılaslan S. Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği. İDEALKENT. 2024;16:2577–2602.
MLA
Kızılaslan, Sinem. “Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği”. İDEALKENT, vol. 16, no. 46, Dec. 2024, pp. 2577-02, doi:10.31198/idealkent.1448502.
Vancouver
1.Sinem Kızılaslan. Normatif Çerçeveleme Kapsamında Bir Yaya Kaldırımı Peyzaj Tasarımı Örneği. İDEALKENT. 2024 Dec. 1;16(46):2577-602. doi:10.31198/idealkent.1448502