Research Article

Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi

Number: 48 June 30, 2025
EN TR

Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi

Abstract

Deniz ekosistemleri, insan faaliyetlerinin yoğun baskısı altında korunması gereken hayati yaşam alanlarıdır. Artan nüfus, şehirleşme, endüstrileşme ve turizm gibi sektörlerin yarattığı tehditler, bu ekosistemlerin sürdürülebilir yönetimini zorunlu kılmaktadır. Deniz Mekânsal Planlaması (DMP), bu noktada devreye giren, deniz kaynaklarının hem ekonomik hem de çevresel açıdan dengeli kullanımını hedefleyen stratejik bir planlama sürecidir. DMP, 2000'li yılların başından itibaren deniz kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için uluslararası arenada önem kazanmış bir yaklaşımdır. Bu planlama yöntemi, denizel alanların ekosistem bazlı yönetimini sağlamak amacıyla geliştirilmiş ve birçok ülkede başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Bu makale, Türkiye’nin geniş kıyı şeridi ve zengin deniz kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için DMP’nin uygulanabilirliğini incelerken küresel ölçekte yapılan çalışmalara ve yayınlara odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, Türkiye’de yeni tartışılmaya başlanan bu planlama yaklaşımını, uluslararası örnekler ışığında ele alarak, deniz kaynaklarının korunması, toplumsal refahın artırılması ve mavi ekonominin geliştirilmesi için stratejik öneriler sunmaktır. Çalışmada, uluslararası literatürden seçilen DMP uygulama örnekleri söylem analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve bu uygulamaların çevresel sürdürülebilirlik ve gelişim üzerindeki uzun vadeli etkileri irdelenmiştir. Elde edilen bulgular, DMP’nin Türkiye’de başarılı bir şekilde uygulanması durumunda hem ekosistemlerin korunmasına hem de ekonomik kalkınmaya büyük katkılar sağlayabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, Türkiye’nin denizel kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi konusunda hem literatüre hem planlama yaklaşımına yeni bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Akdeniz, H., & İnam, Ş. (2024). A Bibliometric Analysis of Marine Spatial Planning Research Using Vosviewer. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 16(1), 133-158.
  2. Baker-Polito İdaresi. (2021). 2021 Massachusetts Ocean Management Plan, Volume 1: Management and Administration. Boston: mass.gov. 09 01, 2024 tarihinde https://www.mass.gov/info-details/massachusetts-ocean-management-plan adresinden alındı
  3. Balas, C. (2024). Türkiye’nin açık deniz saha planlaması (DSP). Ankara: Ankara Üniversitesi.
  4. Balas, E., Genç A.N, & Balas, C. (2024). Strategic Adaptation to Climate Change through Monte Carlo-Based Multi-Criteria Decision Model in Marine Spatial Planning. Journal of Coastal Research, 113(SI), 169-174. doi:https://doi.org/10.2112/JCR-SI113-034.1
  5. Ban, N., Januchowski-Hartley, S., Álvarez-Romero, J., Mills, M., Pressey, R., Linke, S., & De Freitas, D. (2013). Marine and freshwater conservation planning: from representation to persistence. Conservation planning: Shaping the future, 175-217.
  6. Bourdieu, P. (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. London & New York: Routledge.
  7. de Vrees, L. (2021). Adaptive marine spatial planning in the Netherlands sector of the North Sea. Marine Policy, 132, 1-9.
  8. Demir, A. (2025). Türkiye için Optimum Açık Deniz Üzeri Kombine Rüzgar ve Mavi Enerji Santrali Geliştirilmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Land Use and Environmental Planning, Regulatory Planning and Development Assessment, City and Regional Planning, Strategic, Metropolitan and Regional Planning

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 30, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

September 2, 2024

Acceptance Date

June 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 48

APA
Özbek, T. N. N., & Sat, N. A. (2025). Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi. İDEALKENT, 48, 367-413. https://doi.org/10.31198/idealkent.1541966
AMA
1.Özbek TNN, Sat NA. Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi. İDEALKENT. 2025;(48):367-413. doi:10.31198/idealkent.1541966
Chicago
Özbek, Tuğçe Nida Nur, and N. Aydan Sat. 2025. “Sürdürülebilir Deniz Mekânsal Planlaması üzerine Bir Söylem Analizi”. İDEALKENT, nos. 48: 367-413. https://doi.org/10.31198/idealkent.1541966.
EndNote
Özbek TNN, Sat NA (June 1, 2025) Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi. İDEALKENT 48 367–413.
IEEE
[1]T. N. N. Özbek and N. A. Sat, “Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi”, İDEALKENT, no. 48, pp. 367–413, June 2025, doi: 10.31198/idealkent.1541966.
ISNAD
Özbek, Tuğçe Nida Nur - Sat, N. Aydan. “Sürdürülebilir Deniz Mekânsal Planlaması üzerine Bir Söylem Analizi”. İDEALKENT. 48 (June 1, 2025): 367-413. https://doi.org/10.31198/idealkent.1541966.
JAMA
1.Özbek TNN, Sat NA. Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi. İDEALKENT. 2025;:367–413.
MLA
Özbek, Tuğçe Nida Nur, and N. Aydan Sat. “Sürdürülebilir Deniz Mekânsal Planlaması üzerine Bir Söylem Analizi”. İDEALKENT, no. 48, June 2025, pp. 367-13, doi:10.31198/idealkent.1541966.
Vancouver
1.Tuğçe Nida Nur Özbek, N. Aydan Sat. Sürdürülebilir deniz mekânsal planlaması üzerine bir söylem analizi. İDEALKENT. 2025 Jun. 1;(48):367-413. doi:10.31198/idealkent.1541966