Kamusal Mekanın Neoliberal Yeniden Üretimi ve (“Yeni”) Orta Sınıf Mekânsallığı: Tepe Prime Örneği
Abstract
Sermaye birikiminin tahripkâr süreçlerine koşut olarak
devlet, piyasa ve toplum arasındaki içsel ilişkinin neoliberal dönüşümü kamusal
mekânları da dikkate değer biçimde dönüştürmektedir. Geleneksel kamusallık
anlayış ve pratiklerinden ayrılan yeni kamusal mekân biçimleri, toplumsal
sınıflar açısından yeni dinamikler, yatkınlıklar ve stratejilere içkin yeni tür
iktidar ve tahakküm ilişkilerini beraberinde getirmektedir. Söz konusu
ilişkilerin gündelik hayat ve mekânın tüketimi üzerinde gerçekleşen sembolik ve
ideolojik mücadele aracılığıyla harekete geçirdiği süreçlerden biri de, orta
sınıfın geçirgen ve muğlak eksenlerinin sürgit biçimde yeniden üretimidir.
Çalışma, bu türden bir süreci toplumsal sınıflar ve mekân arasındaki etkileşime
ilişkin yeni bir kamusallık ve mekânsallığın üretimi bağlamında incelemeyi
amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, kapitalist kentsel yaşamın üretim ve
tüketim mekânlarını temsil ettiği düşünülen iki örnek olgunun karşıt
konumlanışı üzerinden hareket edilmektedir: Bir yanda, orta sınıfın alt
katmanları için mobilizasyon çabasına olanak tanıyan bir mekân örneği olarak
alışveriş merkezleri; diğer yanda, 'yeni orta sınıf' öznelliğinin sembolik
meşruiyeti için yapıcı bir mekân örneği olarak Tepe Prime. Çalışmada, son
kertede Tepe Prime örneğinin, sınıf mobilizasyonuna göreli ölçüde olanak
tanımaya başlayarak bir yarı-kamusal mekân görünümü kazanan geleneksel alışveriş
merkezlerinden yalnızca mekânın kamusal kullanımına ilişkin sınıflar-arası
sınırlılıklar açısından değil, yanı sıra mekânın toplumsal üretimi ile küresel
piyasa toplumuna özgü sınıf-içi eşitsizlikler arasındaki diyalektik ilişkiyi
sergilemesi açısından da farklılaştığı tespit edilmektedir.
Keywords
References
- Aksel, B. G. (2005). Alışveriş merkezlerine karşi kent merkezi. Planlama, 31(1), 63-74. Retrieved from http://www.spo.org.tr/resimler/ekler/311359ed4969e84_ek.pdf
- Arendt, H. (1969). Human condition. Chicago: University of Chicago Press.
- Atkinson, R. (2003). Domestication by cappuccino or a revenge on urban space? Control and empowerment in the management of public spaces. Urban Studies, 40(9), 1829–1843. doi:10.1080/0042098032000106627
- Baechler, J. (1980). Liberty, property and equality. In J. R. Pennock & J. Chapman (Eds.), Property: Nomos 22 8 (pp. 269–288). New York: New York University Press.
- Baudrillard, J. (1981). For a Critique of the Political Economy of the Sign (C. Levin, Trans.). London: Sage Publications. (Original work published 1972).
- Blasius, J. & Friedrichs, J. (2008). Lifestyles in distressed neighborhoods: A test of Bourdieu’s “taste of necessity” hypothesis. Poetics, 36, 24–44. http://dx.doi.org/10.1016/j.poetic.2007.12.001
- Bluestone, B. & Harrison, B. (1982). Deindustrialization of America: Plant Closings, Community Abandonment and the Dismantling of Basic Industry. New York: Basic Books.
- Bourdieu, P. (1968). Outline of a theory of practice. Cambridge: Cambridge University Press.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Erdem Güven
*
This is me
Türkiye
Publication Date
May 1, 2018
Submission Date
October 28, 2016
Acceptance Date
December 27, 2016
Published in Issue
Year 2017 Volume: 8 Number: 21