Bir Manipülasyon ve Motivasyon Alanı Olarak Kentsel Ortam [Milieu]
Abstract
Mekâna ilişkin modern bir bilgi alanı ve pratikler bütünü olarak mimarlık kendi üretim alanını biçimlendiren bir disiplin olmanın ötesinde, öznel deneyimi belirlemeye yönelik normatif sınırların üretimine katılır. Öte yandan mimarlık bir tasarım pratiğidir ki bu sınırlara karşı, yeni bir deneyim arayışı anlamında eleştirel eğilimleri üretmek durumundadır. Ancak mimarlığın eleştirel pozisyonu modern kapitalist kentle ilişkisi bağlamında tartışmalıdır. Bu anlamda güncel koşulların devamı; ama aynı zamanda tasarım pratiklerinin olanağından ayrılmayan bir mekân kavrayışı mümkün müdür? İnsan ve yaşam çevresinin bağlılaşık ilişkisinde temellenen ‘ortam’, bu soru bağlamında çalışmayı yapılandıran yöntemsel bir araçtır. Çalışma özelinde ortam, bilim ve felsefi tarihinde özel bir içeriğe sahip olan milieu kavramından türetilmektedir. Canguilhem, Foucault, Deleuze ve Guattari’nin metinlerine dayanan milieu, Foucault’nun modern özneleşme perspektifiyle bir arada ele alınarak ortama genişletilmektedir.
Çalışmada özne-nesne ayrımından değerler ve pratiklere hareket eden ortam aracılığıyla, mekânsal pratiklerin stratejik etkileri sorunsallaştırılırken; tasarım pratiği yeni bir deneyimin üretim olanağı olarak ortaya konulmaktadır. Böylece kentsel ortam, özel tarihsel koşullarda nesneleşme ve özneleş[tir]menin gerçekleştiği mekândır; ancak bu belirlenim bir kabul değildir. Performatif bir araç olarak ortam [medium], stratejik değer kategorilerinden, içinde bulunduğumuz şeyi; kenti ‘çoğaltarak’ sıyrılır. Böylece ‘gerçek olan’ normatif sınırlara karşı yeniden-üretilebilir ki tarihsel sınırlar aşılabilir.
Keywords
References
- Allen, S. (1999). Field conditions. Points and lines: Diagrams and projects for the city, New York, NY: Princeton Architectural Press.
- Allen, S. (2017). Alan koşulları. (K. A. Sykes Ed.), Yeni bir gündem inşa etmek mimarlık kuramı 1993-2009 içinde (s. 109-123). (G. Akyürek, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları.
- Baird, G. (2004). Criticality’ and its discontents - rising ambitions, expanding terrain, realism and utopianism. Harvard Design Magazine, Fall 2004/Winter 2005, 16-21. http://www.harvarddesignmagazine.org/issues/21 adresinden erişilmiştir.
- Ballantyne, A. (2010). Mimarlar için düşünürler 01: Deleuze ve Guattari. (R. Öğdül, Çev.). İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 2007).
- Calinescu, M. (2011). Modernizm, avangard, dekadans, kitsch, postmodernizm. (S. Gürses, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 1987).
- Canguilhem, G. (2001). The living and its milieu. (J. Savage, Çev.). Grey Room, içinde (s.7-31). http://www.jstor.org/stable/1262564 adresinden erişilmiştir.
- Chien, J. P. (2006). From animals to humans: Uexküll’s umwelt as read by Lacan and Canguilhem. Concentric: Literary and Cultural Studies, 32(2), 45-69. http://www.concentric-literature.url.tw adresinden erişilmiştir.
- Deleuze, G. ve Guattari, F. (1987). Capitalism and schizophrenia 2: A thousand plateaus. (B. Massumi, Çev.). Minneapolis, MN: University of Minnesota Press. (Orijinal eserin yayın tarihi 1980).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 31, 2019
Submission Date
June 10, 2019
Acceptance Date
February 12, 2020
Published in Issue
Year 2019 Volume: 10 Number: 28