Research Article

KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

Volume: 26 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

Abstract

Dijitalleşmenin hız kazandığı ve yatırımcıların alternatif yatırım araçları arayışında olduğu son dönemde kripto varlıklar, finansal piyasalarda ilgi gören bir yatırım seçeneği haline gelmiştir. Kripto varlıkların işlem hacminin artması ile birlikte, söz konusu varlıklar ve getirilerini etkileyen faktörlerin incelenmesi önemli bir hal almıştır. Bu çalışmanın amacı, kripto varlıklar ve emtia piyasaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, yüksek piyasa değerine sahip olan on bir farklı kripto varlığın getirileri ile emtia endeksindeki değişim arasındaki ilişki, Temmuz 2020 – Nisan 2025 dönemine ait haftalık veriler kullanılarak incelenmiştir. Araştırma kapsamına alınan değişkenler arasındaki ilişki Fourier Granger nedensellik testi ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarında; XRP, LEO, HBAR, LTC ve XMR ile DJCI arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Diğer taraftan BTC, ETH BNB, SOL, TRX ve XLM değişkenleri ile DJCI arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Araştırma sonuçlarına dayanarak, emtia piyasalarının kripto varlıklar üzerinde etkili olduğu, ancak söz konusu etkinin varlık bazında farklılık gösterdiği söylenebilir.

Keywords

References

  1. Alahmad, M., Alshaıkhlı, I., Alkandarı, A., Alshehab, A., Islam, M. R., & Alnasheet, M. (2022). Influence of Hedera Hashgraph over Blockchain. Journal of Engineering Science and Technology, 17(5), 3475–3488.
  2. Altuntaş, S. T., & Çolak, F. D. (2015). BİST-100 endeksinde volatilitenin modellenmesi ve öngörülmesinde ARCH modelleri. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 26(79), 208–223.
  3. Aydoğdu, A. (2024). Hatemi-J yaklaşımı ile Bitcoin, emtia, dolar ve borsa endeksleri arasındaki nedensellik analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 63, 1–17. https://doi.org/10.30794/pausbed.1494042
  4. Aydoğdu, A. (2025). Risk şokları ve Türkiye’deki finansal varlıklar arasındaki yayılım etkisinin TVP-VAR dayalı wavelet uyum analizi ile incelenmesi. Ekonomi, Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(1), 303–331. https://doi.org/10.30784/epfad.1595233
  5. Batırlık, S. N., Zeren, F., & Gençer, Y. G. (2023). Faiz oranı, döviz kuru ve ekonomik büyümenin otomobil satışları üzerindeki etkisinin incelenmesi: Türkiye örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 862–869. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1270906
  6. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381–409. https://doi.org/10.1111/j.1467-9892.2006.00478.x
  7. Bouazizi, T., Galariotis, E., Guesmi, K., & Makrychoriti, P. (2023). Investigating the nature of interaction between cryptocurrency and commodity markets. International Review of Financial Analysis, 88, 1-17. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2023.102690
  8. Bouoiyour, J., & Selmi, R. (2015). What does Bitcoin look like? Annals of Economics and Finance, 16(2), 449–492. https://doi.org/10.13140/2.1.2839.8089

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis, Finance, Financial Markets and Institutions

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

May 14, 2025

Acceptance Date

July 19, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 2

APA
Şanlı, Ö. (2025). KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 26(2), 371-386. https://doi.org/10.24889/ifede.1699328
AMA
1.Şanlı Ö. KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26(2):371-386. doi:10.24889/ifede.1699328
Chicago
Şanlı, Özgün. 2025. “KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 (2): 371-86. https://doi.org/10.24889/ifede.1699328.
EndNote
Şanlı Ö (December 1, 2025) KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 2 371–386.
IEEE
[1]Ö. Şanlı, “KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 2, pp. 371–386, Dec. 2025, doi: 10.24889/ifede.1699328.
ISNAD
Şanlı, Özgün. “KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26/2 (December 1, 2025): 371-386. https://doi.org/10.24889/ifede.1699328.
JAMA
1.Şanlı Ö. KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26:371–386.
MLA
Şanlı, Özgün. “KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 2, Dec. 2025, pp. 371-86, doi:10.24889/ifede.1699328.
Vancouver
1.Özgün Şanlı. KRİPTO VARLIK GETİRİLERİ İLE EMTİA FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: VARLIK BAZLI BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025 Dec. 1;26(2):371-86. doi:10.24889/ifede.1699328

Dokuz Eylül University Journal of Faculty of Business
is indexed and abstracted by TR-DİZİN, EBSCO and SOBIAD. 

Dokuz Eylül University Publisher's Web Page

Journal Contact Details