Research Article

AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ

Volume: 27 Number: 1 June 29, 2026
TR EN

AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ

Abstract

Bu çalışma Avrupa Birliği ülkelerinde dijital performansın araştırma-geliştirme (Ar-Ge) ve inovasyon kapasitesi üzerindeki etkisini kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile ortaya koymaktadır. Ülkelerin dijital performans düzeyinin değerlendirilmesinde Dijital Ekonomi ve Toplum Endeksi (DESI) çerçevesinde yer alan bağlanabilirlik, beşeri sermaye, dijital kamu hizmetleri ve dijital teknolojinin entegrasyonu boyutları modele dahil edilmiştir. Yüksek teknoloji ihracatı, Ar-Ge harcamaları (% GSYİH) ve Ar-Ge araştırmacılarından (milyon kişi başına) oluşan üç alt boyut ise, çalışmaya konu olan ülkelerin Ar-Ge ve inovasyon kapasitesini belirlemek için kullanılan göstergelerdir. 2022 yılına ait verilerin ele alındığı modelin analizinde SmartPLS 4 yazılımı aracılığıyla geçerlilik, güvenilirlik ve yol katsayılarına ilişkin testler uygulanmıştır. Ampirik bulgular, dijital performansın AB ülkelerinde Ar-Ge ve inovasyon kapasitesini istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini göstermektedir (β=0,626 t=6,088 p<0,01). Çalışmada, dijital becerilerle donatılmış bir işgücünün oluşturulması, dijital teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması, bağlantı alt yapısının güçlendirilmesi ve kamu hizmetlerinde dijitalleşmenin teşvik edilmesi alanlarında gözlemlenen iyileşmelerin ülkelerin dijital performanslarındaki gelişmeyle birlikte Ar-Ge ve inovasyon kapasitelerini artırmada politika yapıcılar açısından stratejik bir rol oynadığı ortaya konulmaktadır.

Keywords

References

  1. Akinwale, Y. O., Dada, A. D., Oluwadare, A. J., Jesuleye, O. A., & Siyanbola, W. O. (2012). Understanding the nexus of R&D, innovation and economic growth in Nigeria. International Business Research, 5(11), 187-196. https://doi.org/10.5539/ibr.v5n11p187
  2. Apak, S., Sarıdoğan, E., & Uçak, A. (2008). Macroeconomic determinants of innovation. In International Conference Patent and Innovation. (December 19-20), Applied Econometric Association. Tokyo, Japan.
  3. Astrachan, C. B., Patel, V. K., & Wanzenried, G. (2014). A comparative study of CB-SEM and PLS-SEM for theory development in family firm research. Journal of Family Business Strategy, 5(1), 116-128. https://doi.org/10.1016/j.jfbs.2013.12.002
  4. Awang, Z., Afthanorhan, A., & Asri, M. A. M. (2015). Parametric and non-parametric approach in structural equation modeling (SEM): the application of bootstrapping. Modern Applied Science, 9(9), 58-67. https://doi.org/10.5539/mas.v9n9p58
  5. Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of The Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94. https://doi.org/10.1007/BF02723327
  6. Barroso, C., Cepeda, G., & Roldan, J.L. (2010). Applying maximum likelihood and PLS on different sample sizes: studies on SERVQUAL model and employee behavior model, Handbook of Partial Least Squares, Springer Handbooks of Computational Statistics, (Ed: Esposito-Vinzi, V., Chin, W., Henseler, J. and Wang, H.), Springer, Berlin.
  7. Başol, O., & Yalçın, E. C. (2021). How does the Digital Economy and Society Index (DESI) affect labor market indicators in EU countries?. Human Systems Management, 40(4), 503-512. https://doi.org/10.3233/HSM-200904
  8. Başol, O., Sevgi, H., & Yalçın, E. C. (2023). The effect of digitalization on youth unemployment for EU countries: Treat or threat?. Sustainability, 15(14), 11080. https://doi.org/ 10.3390/su151411080

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Econometric and Statistical Methods

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2026

Submission Date

January 17, 2026

Acceptance Date

April 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 1

APA
Yıldız, A. (2026). AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 27(1), 79-101. https://doi.org/10.24889/ifede.1865913
AMA
1.Yıldız A. AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27(1):79-101. doi:10.24889/ifede.1865913
Chicago
Yıldız, Ayşegül. 2026. “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 (1): 79-101. https://doi.org/10.24889/ifede.1865913.
EndNote
Yıldız A (June 1, 2026) AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 1 79–101.
IEEE
[1]A. Yıldız, “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 79–101, June 2026, doi: 10.24889/ifede.1865913.
ISNAD
Yıldız, Ayşegül. “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27/1 (June 1, 2026): 79-101. https://doi.org/10.24889/ifede.1865913.
JAMA
1.Yıldız A. AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27:79–101.
MLA
Yıldız, Ayşegül. “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, June 2026, pp. 79-101, doi:10.24889/ifede.1865913.
Vancouver
1.Ayşegül Yıldız. AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;27(1):79-101. doi:10.24889/ifede.1865913

Dokuz Eylül University Journal of Faculty of Business
is indexed and abstracted by TR-DİZİN, EBSCO and SOBIAD. 

Dokuz Eylül University Publisher's Web Page

Journal Contact Details