Araştırma Makalesi

AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ

Cilt: 27 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ

Öz

Bu çalışma Avrupa Birliği ülkelerinde dijital performansın araştırma-geliştirme (Ar-Ge) ve inovasyon kapasitesi üzerindeki etkisini kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile ortaya koymaktadır. Ülkelerin dijital performans düzeyinin değerlendirilmesinde Dijital Ekonomi ve Toplum Endeksi (DESI) çerçevesinde yer alan bağlanabilirlik, beşeri sermaye, dijital kamu hizmetleri ve dijital teknolojinin entegrasyonu boyutları modele dahil edilmiştir. Yüksek teknoloji ihracatı, Ar-Ge harcamaları (% GSYİH) ve Ar-Ge araştırmacılarından (milyon kişi başına) oluşan üç alt boyut ise, çalışmaya konu olan ülkelerin Ar-Ge ve inovasyon kapasitesini belirlemek için kullanılan göstergelerdir. 2022 yılına ait verilerin ele alındığı modelin analizinde SmartPLS 4 yazılımı aracılığıyla geçerlilik, güvenilirlik ve yol katsayılarına ilişkin testler uygulanmıştır. Ampirik bulgular, dijital performansın AB ülkelerinde Ar-Ge ve inovasyon kapasitesini istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini göstermektedir (β=0,626 t=6,088 p<0,01). Çalışmada, dijital becerilerle donatılmış bir işgücünün oluşturulması, dijital teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması, bağlantı alt yapısının güçlendirilmesi ve kamu hizmetlerinde dijitalleşmenin teşvik edilmesi alanlarında gözlemlenen iyileşmelerin ülkelerin dijital performanslarındaki gelişmeyle birlikte Ar-Ge ve inovasyon kapasitelerini artırmada politika yapıcılar açısından stratejik bir rol oynadığı ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akinwale, Y. O., Dada, A. D., Oluwadare, A. J., Jesuleye, O. A., & Siyanbola, W. O. (2012). Understanding the nexus of R&D, innovation and economic growth in Nigeria. International Business Research, 5(11), 187-196. https://doi.org/10.5539/ibr.v5n11p187
  2. Apak, S., Sarıdoğan, E., & Uçak, A. (2008). Macroeconomic determinants of innovation. In International Conference Patent and Innovation. (December 19-20), Applied Econometric Association. Tokyo, Japan.
  3. Astrachan, C. B., Patel, V. K., & Wanzenried, G. (2014). A comparative study of CB-SEM and PLS-SEM for theory development in family firm research. Journal of Family Business Strategy, 5(1), 116-128. https://doi.org/10.1016/j.jfbs.2013.12.002
  4. Awang, Z., Afthanorhan, A., & Asri, M. A. M. (2015). Parametric and non-parametric approach in structural equation modeling (SEM): the application of bootstrapping. Modern Applied Science, 9(9), 58-67. https://doi.org/10.5539/mas.v9n9p58
  5. Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of The Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94. https://doi.org/10.1007/BF02723327
  6. Barroso, C., Cepeda, G., & Roldan, J.L. (2010). Applying maximum likelihood and PLS on different sample sizes: studies on SERVQUAL model and employee behavior model, Handbook of Partial Least Squares, Springer Handbooks of Computational Statistics, (Ed: Esposito-Vinzi, V., Chin, W., Henseler, J. and Wang, H.), Springer, Berlin.
  7. Başol, O., & Yalçın, E. C. (2021). How does the Digital Economy and Society Index (DESI) affect labor market indicators in EU countries?. Human Systems Management, 40(4), 503-512. https://doi.org/10.3233/HSM-200904
  8. Başol, O., Sevgi, H., & Yalçın, E. C. (2023). The effect of digitalization on youth unemployment for EU countries: Treat or threat?. Sustainability, 15(14), 11080. https://doi.org/ 10.3390/su151411080

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

17 Ocak 2026

Kabul Tarihi

26 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yıldız, A. (2026). AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 27(1), 79-101. https://doi.org/10.24889/ifede.1865913
AMA
1.Yıldız A. AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27(1):79-101. doi:10.24889/ifede.1865913
Chicago
Yıldız, Ayşegül. 2026. “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 (1): 79-101. https://doi.org/10.24889/ifede.1865913.
EndNote
Yıldız A (01 Haziran 2026) AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 1 79–101.
IEEE
[1]A. Yıldız, “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 1, ss. 79–101, Haz. 2026, doi: 10.24889/ifede.1865913.
ISNAD
Yıldız, Ayşegül. “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27/1 (01 Haziran 2026): 79-101. https://doi.org/10.24889/ifede.1865913.
JAMA
1.Yıldız A. AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27:79–101.
MLA
Yıldız, Ayşegül. “AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 1, Haziran 2026, ss. 79-101, doi:10.24889/ifede.1865913.
Vancouver
1.Ayşegül Yıldız. AB ÜLKELERİNDE DİJİTALLEŞMENİN AR-GE VE İNOVASYON KAPASİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;27(1):79-101. doi:10.24889/ifede.1865913
Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi
TR-DİZİN, EBSCO ve SOBIAD tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası