Research Article

YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Volume: 27 Number: 1 June 29, 2026
EN TR

YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Abstract

Tüketici yaşam tarzları, bireylerin satın alma süreçlerini ve pazarlama dünyasındaki rollerini belirleyen temel unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde tüketim, sadece biyolojik veya işlevsel ihtiyaçları giderme aracı olmaktan çıkmış; bir kimlik inşası ve statü sembolü haline gelmiştir. Bu değişim, bireyin toplum içindeki prestijini artırmak amacıyla lüks ve dikkat çekici ürünlere yöneldiği gösterişçi tüketim davranışını doğurmuştur. Gösterişçi tüketim, ürünün kullanım değerinden ziyade, sunduğu "ayrıcalıklı imaj" ile ilgilidir. Bireylerin yaşam tarzları ise gösterişçi tüketim eğilimleri hakkında önemli bilgiler sunan kavram haline gelmiştir. Araştırmada, farklı yaşam tarzı dinamiklerinin tüketicilerin gösterişçi tüketim eğilimleri üzerindeki etkisi incelenmektedir. 9-30 Mayıs 2022 tarihleri arasında 249 katılımcıyla gerçekleştirilen online anket verilerine dayanan regresyon analizi, çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştur. Bulgulara göre, gayret eden yaşam tarzı, gösterişçi tüketim eğilimini doğrudan ve anlamlı şekilde tetikleyen en güçlü faktördür. Buna karşın; heyecan seven, dindar ve lider yaşam tarzı özelliklerinin, gösteriş amaçlı harcamalar üzerinde belirgin bir etkisi saptanmamıştır. Bu durum, statü arayışının özellikle görsel trendler ve moda üzerinden şekillendiğini kanıtlamaktadır.

Keywords

References

  1. Akın, M. S. (2021). Benlik kurgusu ve materyalizmin gösterişçi tüketim eğilimine etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 22(1), 219-239.
  2. Amaldoss, W., & Jain, S. (2005). Conspicuous Consumption and Sophisticated Thinking. Management Science, 1449-1466. https://doi.org/10.1287/mnsc.1050.0399.
  3. Anderson, W., & Golden, L. (1984). Lifestyle and psychographics: a critical review and recommendation. Advances in Consumer Research, 405-411.
  4. Anitha, N. (2016). Influence of lifestyle on consumer decision making wıth special reference to organized retail formats in chennai. Indian Journal of Commerce & Management Studies, 85-91.
  5. Aruna Devi, P., & Anandarajan, S. (2016). Consumer Behaviour towards Lifestyle Marketing– Issues and Concepts. Asia Pacific Journal of Research, 1(2), 202-207.
  6. Aslan, M. (2021). Gösterişçi tüketim eğilimi ölçeği’nı̇n (GTE) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi (İKTİSAD), 6(15), 271-281. https://doi.org/10.25204/iktisad.848114
  7. Beatty, S., Kahle, L., Homer, P., & Misra, S. (1985). Alemative measurement approaches to consumer values: the list of values and the Rokeach value survey. Psychology & Marketing, 181-200. http://www.jstor.org/stable/2489431
  8. Belk, R., Bahn, K., & Mayer, R. (1982). Developmental recognition of consumption symbolism. Journal of Consumer Research, 4-17. https://doi.org/10.1086/208892

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Marketing Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2026

Submission Date

March 11, 2026

Acceptance Date

May 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 1

APA
Taşer Polat, S., & Akdoğan, M. Ş. (2026). YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 27(1), 323-349. https://doi.org/10.24889/ifede.1907835
AMA
1.Taşer Polat S, Akdoğan MŞ. YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27(1):323-349. doi:10.24889/ifede.1907835
Chicago
Taşer Polat, Seval, and Mehmet Şükrü Akdoğan. 2026. “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 (1): 323-49. https://doi.org/10.24889/ifede.1907835.
EndNote
Taşer Polat S, Akdoğan MŞ (June 1, 2026) YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 1 323–349.
IEEE
[1]S. Taşer Polat and M. Ş. Akdoğan, “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 323–349, June 2026, doi: 10.24889/ifede.1907835.
ISNAD
Taşer Polat, Seval - Akdoğan, Mehmet Şükrü. “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27/1 (June 1, 2026): 323-349. https://doi.org/10.24889/ifede.1907835.
JAMA
1.Taşer Polat S, Akdoğan MŞ. YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27:323–349.
MLA
Taşer Polat, Seval, and Mehmet Şükrü Akdoğan. “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, June 2026, pp. 323-49, doi:10.24889/ifede.1907835.
Vancouver
1.Seval Taşer Polat, Mehmet Şükrü Akdoğan. YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;27(1):323-49. doi:10.24889/ifede.1907835

Dokuz Eylül University Journal of Faculty of Business
is indexed and abstracted by TR-DİZİN, EBSCO and SOBIAD. 

Dokuz Eylül University Publisher's Web Page

Journal Contact Details