Araştırma Makalesi

YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Cilt: 27 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Öz

Tüketici yaşam tarzları, bireylerin satın alma süreçlerini ve pazarlama dünyasındaki rollerini belirleyen temel unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde tüketim, sadece biyolojik veya işlevsel ihtiyaçları giderme aracı olmaktan çıkmış; bir kimlik inşası ve statü sembolü haline gelmiştir. Bu değişim, bireyin toplum içindeki prestijini artırmak amacıyla lüks ve dikkat çekici ürünlere yöneldiği gösterişçi tüketim davranışını doğurmuştur. Gösterişçi tüketim, ürünün kullanım değerinden ziyade, sunduğu "ayrıcalıklı imaj" ile ilgilidir. Bireylerin yaşam tarzları ise gösterişçi tüketim eğilimleri hakkında önemli bilgiler sunan kavram haline gelmiştir. Araştırmada, farklı yaşam tarzı dinamiklerinin tüketicilerin gösterişçi tüketim eğilimleri üzerindeki etkisi incelenmektedir. 9-30 Mayıs 2022 tarihleri arasında 249 katılımcıyla gerçekleştirilen online anket verilerine dayanan regresyon analizi, çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştur. Bulgulara göre, gayret eden yaşam tarzı, gösterişçi tüketim eğilimini doğrudan ve anlamlı şekilde tetikleyen en güçlü faktördür. Buna karşın; heyecan seven, dindar ve lider yaşam tarzı özelliklerinin, gösteriş amaçlı harcamalar üzerinde belirgin bir etkisi saptanmamıştır. Bu durum, statü arayışının özellikle görsel trendler ve moda üzerinden şekillendiğini kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akın, M. S. (2021). Benlik kurgusu ve materyalizmin gösterişçi tüketim eğilimine etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 22(1), 219-239.
  2. Amaldoss, W., & Jain, S. (2005). Conspicuous Consumption and Sophisticated Thinking. Management Science, 1449-1466. https://doi.org/10.1287/mnsc.1050.0399.
  3. Anderson, W., & Golden, L. (1984). Lifestyle and psychographics: a critical review and recommendation. Advances in Consumer Research, 405-411.
  4. Anitha, N. (2016). Influence of lifestyle on consumer decision making wıth special reference to organized retail formats in chennai. Indian Journal of Commerce & Management Studies, 85-91.
  5. Aruna Devi, P., & Anandarajan, S. (2016). Consumer Behaviour towards Lifestyle Marketing– Issues and Concepts. Asia Pacific Journal of Research, 1(2), 202-207.
  6. Aslan, M. (2021). Gösterişçi tüketim eğilimi ölçeği’nı̇n (GTE) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi (İKTİSAD), 6(15), 271-281. https://doi.org/10.25204/iktisad.848114
  7. Beatty, S., Kahle, L., Homer, P., & Misra, S. (1985). Alemative measurement approaches to consumer values: the list of values and the Rokeach value survey. Psychology & Marketing, 181-200. http://www.jstor.org/stable/2489431
  8. Belk, R., Bahn, K., & Mayer, R. (1982). Developmental recognition of consumption symbolism. Journal of Consumer Research, 4-17. https://doi.org/10.1086/208892

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2026

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Taşer Polat, S., & Akdoğan, M. Ş. (2026). YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 27(1), 323-349. https://doi.org/10.24889/ifede.1907835
AMA
1.Taşer Polat S, Akdoğan MŞ. YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27(1):323-349. doi:10.24889/ifede.1907835
Chicago
Taşer Polat, Seval, ve Mehmet Şükrü Akdoğan. 2026. “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 (1): 323-49. https://doi.org/10.24889/ifede.1907835.
EndNote
Taşer Polat S, Akdoğan MŞ (01 Haziran 2026) YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 1 323–349.
IEEE
[1]S. Taşer Polat ve M. Ş. Akdoğan, “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 1, ss. 323–349, Haz. 2026, doi: 10.24889/ifede.1907835.
ISNAD
Taşer Polat, Seval - Akdoğan, Mehmet Şükrü. “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27/1 (01 Haziran 2026): 323-349. https://doi.org/10.24889/ifede.1907835.
JAMA
1.Taşer Polat S, Akdoğan MŞ. YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27:323–349.
MLA
Taşer Polat, Seval, ve Mehmet Şükrü Akdoğan. “YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 1, Haziran 2026, ss. 323-49, doi:10.24889/ifede.1907835.
Vancouver
1.Seval Taşer Polat, Mehmet Şükrü Akdoğan. YAŞAM TARZININ TÜKETİCİLERİN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;27(1):323-49. doi:10.24889/ifede.1907835
Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi
TR-DİZİN, EBSCO ve SOBIAD tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası