Year 2020, Volume , Issue 12, Pages 443 - 459 2020-12-29

Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri
Allergenic Foods and Their Influence on Health According to New Labelling Regulation

Ecem AKAY [1] , İ̇lkay YILMAZ [2]


Gıda alerjileri vücudun bir besine karşı spesifik ve tekrarlanabilir bir bağışıklık tepkisi olduğunda ortaya çıkmasıdır. Besin ögelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesinin sonucu olarak insanlar; büyür, gelişir ve sağlıklı bir birey olurlar. Kişilerin; yaşı, cinsiyeti, genetik özellikleri, tıbbi geçmişi ve demografik özellikleri beslenmede etkilidir. Günümüzde, özellikle de sağlık alanında hassaslaşan dengeler düşünüldüğünde, yiyecek içecek hizmeti veren işletmeler; gıda alerjisi veya gıda intoleransı olan kişiler için daha dikkatli organize olmak zorundadır. Bu kapsamda Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile tüketicilere yönelik düzenlemeler 1 Ocak 2020 tarihi ile hayata geçmiş, bu tarihten itibaren hazır yemek veren restoran, kantin, okul ve hastane gibi toplu tüketim yerlerindeki gıdalar için alerjen bilgilerin tüketiciye sunulmasının zorunluluğu başlamıştır. Bu çalışmada yeni alerjen yönetmeliği ışığında alerjen maddelerin sağlık etkiler incelenmiş, menü tasarımı ve menüde bildirimleri hakkında bilgi verilmiştir. Literatür taraması için Science Direct, Pubmed, Ulusal Tez Merkezi ve Google Akademik veri tabanları kullanılmış ve araştırma, Ocak 2020 – Mayıs 2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Bu derlemenin amacı yeni etiketleme yönetmeliği ile bildirimi zorunlu olan alerjen gıdaların sağlık etkileri hakkında araştırma yapmak bilimsel literatür çerçevesinde alerjenlerin bildirildiği menü tasarımı konusunda bilgi vermektir.

Food allergies occur when the body has a specific and reproducible immune response to food. People grow, develop, and become a healthy individual as a result of the nutrients being taken and used in the body. Age, gender, genetic characteristics, medical history, and demographic characteristics of people have an influence on nutrition. Today, considering especially the delicate balance in the healthcare field, businesses providing food and beverage services have to be organized more sensitively for people with food allergies or food intolerances. In this context, the Turkish Food Codex Regulation on Food Labelling and Consumers Information was introduced on January 1st, 2020, and it is obligatory to present the allergen information to consumers in the food consumption places such as restaurants, canteens, schools and hospitals since then. In this study, considering the new allergen regulation, the influence of allergenic substances on health was examined, and information about the menu design and the notifications in the menu was given. Science Direct, PubMed, National Thesis Centre and Google Academic databases were used for literature review, and the research was conducted between January 2020 and May 2020. The aim of this review is to do research on the influence of allergen foods on health that are mandatory to be notified with the new labelling regulation and to give information about the menu design in which allergens are reported within the framework of scientific literature.

  • Grief SN. Food allergies. Prim Care - Clin Off Pract. 2016;43(3):375–391.
  • Sicherer SH, Sampson HA. Food allergy. J Allergy Clin Immunol. 2010;2:116–125.
  • Tayfur M, Ünlüoğlu İ. Besin allerjisi. Gıda. 1996;21(4):293-296.
  • Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170126M1-6.html. Erişim Tarihi 11 Mayıs 2020.
  • Borchgrevink CP, Elsworth JD, Taylor SE, Christensen KL. Food intolerances, food allergies and restaurants. J Culin Sci Technol. 2009;7(4):259-284.
  • Kang J, Jun J, Arendt SW. Understanding customers’ healthy food choices at casual dining restaurants: using the value-attitude-behavior model. Int J Hosp Manag. 2015;48:12-21.
  • Ozdemir B, Caliskan O. A review of literature on restaurant menus: specifying the managerial issues. Int J Gastron Food Sci. 2014;2:3–13.
  • Öztürk M, Besler T. Besin Alerjileri. T.C. Sağlık Başkanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Beslenme ve Fiziksel Aktiviteler Daire Başkanlığı. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayını; 2008.
  • Kırsaçlıoğlu CT, Özden A. Besin alerjileri. Güncel Gastroenteroloji. 2007;10:148-159.
  • Akoğlu A, Oruç M. Metabolik gıda intoleransları. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi. 2018;22(2):284-295.
  • Paykoç E. Gıda Alerjisi, Gıda Alerjisinin Mekanizması, Tanı Yöntemleri ve Alerjinitesinin Azaltılmasında Kullanılan Teknikler [Lisans Tezi]. Trabzon, Türkiye: Gıda Mühendisliği Bölümü, Avrasya Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi; 2017.
  • Nutrition Labelling. www.fsai.ie ; https://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/labelling_legislation/nutrition-labelling_en. Erişim Tarihi 14 Mayıs 2020.
  • Food Allergens. FDA. https://www.fda.gov/food/food-ingredients-packaging/food-allergens. Yayınlanma tarihi 08 Şubat 2018. Erişim Tarihi: 14 Mayıs 2020.
  • Akyüz HC. Besin Alerjisi Olan Çocukların Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi [Uzmanlık Tezi]. Ankara, Türkiye: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2018.
  • Pasquali D, Blundell M, Howitt CA, Colgrave ML. Catcher of the rye: detection of rye, a gluten-containing grain, by LC-MS/MS. J Proteome Res. 2019;18(9):3394–3403.
  • Jouanin A, Schaart JG, Boyd LA. Outlook for coeliac disease patients: towards bread wheat with hypoimmunogenic gluten by gene editing of α- and γ-gliadin gene families. BMC Plant Biol. 2019;19(1):333. doi:10.1186/s12870-019-1889-5.
  • Raju N, Joshi AKR, Vahini R, Deepika T, Bhaskarachari K, Devindra S. Gluten contamination in labelled and naturally gluten-free grain products in southern India. Food Addit Contam - Part A Chem Anal Control Expo Risk Assess. 2020;37(4):531–538.
  • Sievers S, Rawel HM, Ringel KP, Niggemann B, Beyer K. Wheat protein recognition pattern in tolerant and allergic children. Pediatr Allergy Immunol. 2016;27(2):147–155.
  • Karakiliç M, Suna S, Tamer CE, Çopur ÖU. Gıda alerjisi reaksiyonları. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2014;82:73–82.
  • Tekiner İ, Ay M, Mutlu H. Bir gıda güvenliği ve sağlık sorunu: balık ve balık ürünleri kaynaklı alerjenler. Aydın Gastronomy. 2020;4(1):1-9.
  • Can C. Clinical and laboratory characteristics of patients with food allergy: single center experience. Sisli Etfal Hastan Tip Bulletin. 2019;53(3):296-299.
  • Samady W, Warren C, Wang J, Das R, Gupta R. Egg allergy in US children. J Allergy Clin Immunol Pract. 2020;S2213-2198(20):30418-9.
  • Food Allergy Research & Education. https://www.foodallergy.org/ Erişim Tarihi 11 Mayıs 2020.
  • Frequently Asked Questions about Food Allergies | FDA. https://www.fda.gov/food/food-allergens/frequently-asked-questions-about-food-allergies. Erişim tarihi 14 Mayıs 2020.
  • Savage JH, Kaeding AJ, Matsui EC, Wood RA. The natural history of soy allergy. J Allergy Clin Immunol. 2010;125(3):683–686.
  • Yu W, Freeland DMH, Nadeau KC. Food allergy: immune mechanisms, diagnosis and immunotherapy. Nat Rev Immunol. 2016;16(12):751–765.
  • Ortolani C, Ispano M, Scibilia J, Pastorello EA. Introducing chemists to food allergy. European Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2001;56:5–8.
  • Buttriss J. British Nutrition Foundation. Adverse Reactions to Food: The Report of a British Nutrition Foundation Task Force. John Wiley & Sons; 2001.
  • Tokuç R. Gıda İntoleransının 30-45 Yaş Arası Sedanter Bireyler Üzerindeki Fiziksel ve Ruhsal Etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul, Türkiye; Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı Hareket ve Antreman Bilim Dalı, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2017.
  • Gül F, Dikmen D. Kadın tüketicilerde besin etiketi okuma alışkanlıkları ve alerjen bilgi düzeyinin saptanması. J Nutr Diet. 2018;46(2):157–165.
  • Villalta D, Scala E, Mistrello G, Amato S, Asero R. Evidence of cross-reactivity between different seed storage proteins from hazelnut (corylus avellana) and walnut (juglans regia) using recombinant allergen proteins. Int Arch Allergy Immunol. 2019;178(1):89–92.
  • Flinterman AE, Akkerdaas JH, Knlsta AC, Van Ree R, Pasmans SG. Hazelnut allergy: From pollen-associated mild allergy to severe anaphylactic reactions. Curr Opin Allergy Clin Immunol. 2008;8(3):261–265.
  • Enrique E, Pineda F, Malek T. Sublingual immunotherapy for hazelnut food allergy: A randomized, double-blind, placebo-controlled study with a standardized hazelnut extract. J Allergy Clin Immunol. 2005;116(5):1073-9.
  • Köken G. Çocukluk Çağı Besin Alerjilerinin Klinik Fenotiplendirmesi [Uzmanlık Tezi]. Ankara, Türkiye; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Hacettepe Üniversitesi; Tıp Fakültesi; 2019.
  • Rancé F, Dutau G, Abbal M M. Mustard allergy in children. Allergy. 2000;55(5):496–500.
  • Koppelman SJ, Vlooswijk R, Bottger G, et al. Development of an enzyme-linked immunosorbent assay method to detect mustard protein in mustard seed oil.  Journal of food protection, 2007;70(1):179-83.
  • Günaydın CN, Demir E. O https://docplayer.biz.tr/111018089-Olgu-sunumu-uzm-dr-nursen-cigerci-gunaydin-tekirdag-devlet-hastanesi-prof-dr-esen-demir-eutf-cocuk-alerji-ve-immunoloji-bd.html Erişim Tarihi 11 Mayıs 2020.
  • Minnicozzi M, Sawyer RT, Fenton MJ. Innate immunity in allergic disease. Immunol Rev. 2011;242(1):106–127.
  • Freedman SS, Sellars W. Food sensitivity. A study of 150 “allergic” children. J Allergy. 1959;30(1):42–49.
  • Ongoing Verification of Product Formulation and Labeling Targeting the Eight Most Common (“Big 8”) Food Allergens. United States Department Of Agriculture Food Safety and Inspection Service. www.fsis.usda.gov. Erişim Tarihi 16 Mayıs 2020.
  • Çetiner M, Bilek Ersus S. Bitkisel protein kaynakları. Çukurova Tarım Gıda Bil Der. 2018;33(2):111–126.
  • Kocatepe D, Turan H. Su ürünleri alerjisi sea food allergy. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilim Enstitüsü Derg. 2012;3(2):46–51.
Primary Language tr
Subjects Medicine
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-8618-7248
Author: Ecem AKAY
Institution: İstanbul Ayvansaray Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-5938-3112
Author: İ̇lkay YILMAZ (Primary Author)
Institution: İstanbul Ayvansaray Üniversitesi, Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 29, 2020

Bibtex @review { igusabder741538, journal = {İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {2536-4499}, eissn = {2602-2605}, address = {İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu - Cihangir Mah. Şehit Jandarma Komando Er Hakan Öner Sk. No: 1 Avcılar / İstanbul / Türkiye}, publisher = {İstanbul Gelisim University}, year = {2020}, volume = {}, pages = {443 - 459}, doi = {10.38079/igusabder.741538}, title = {Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri}, key = {cite}, author = {Akay, Ecem and Yılmaz, İ̇lkay} }
APA Akay, E , Yılmaz, İ . (2020). Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri . İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi , (12) , 443-459 . DOI: 10.38079/igusabder.741538
MLA Akay, E , Yılmaz, İ . "Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri" . İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (2020 ): 443-459 <https://dergipark.org.tr/en/pub/igusabder/issue/58664/741538>
Chicago Akay, E , Yılmaz, İ . "Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri". İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (2020 ): 443-459
RIS TY - JOUR T1 - Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri AU - Ecem Akay , İ̇lkay Yılmaz Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.38079/igusabder.741538 DO - 10.38079/igusabder.741538 T2 - İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 443 EP - 459 VL - IS - 12 SN - 2536-4499-2602-2605 M3 - doi: 10.38079/igusabder.741538 UR - https://doi.org/10.38079/igusabder.741538 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri %A Ecem Akay , İ̇lkay Yılmaz %T Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri %D 2020 %J İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P 2536-4499-2602-2605 %V %N 12 %R doi: 10.38079/igusabder.741538 %U 10.38079/igusabder.741538
ISNAD Akay, Ecem , Yılmaz, İ̇lkay . "Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri". İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 12 (December 2020): 443-459 . https://doi.org/10.38079/igusabder.741538
AMA Akay E , Yılmaz İ . Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri. IGUSABDER. 2020; (12): 443-459.
Vancouver Akay E , Yılmaz İ . Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020; (12): 443-459.
IEEE E. Akay and İ. Yılmaz , "Yeni Etiketleme Yönetmeliğine Göre Alerjen Gıdalar ve Sağlık Etkileri", İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, no. 12, pp. 443-459, Dec. 2021, doi:10.38079/igusabder.741538