Review

Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme

Volume: 13 Number: 2 October 19, 2026
TR EN

Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme

Abstract

Araştırmada, şizotipal kişilik bozukluğunun kuramsal, boyutsal ve ayırıcı özellikler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Şizotipal kişilik bozukluğu köken olarak eskilere dayanmakla birlikte üzerinde kısıtlı sayıda çalışma yapılmış olan bir kişilik bozukluğu olduğu görülmektedir. Bu bozukluk, sosyal ve kişilerarası yakın ilişkilerde problemler, sıra dışı inançlar ve büyüsel düşünceler, normalin dışında düşünce ve konuşma, algısal yaşantılar ve bedensel yanılsamalar, kuşkucu düşünceler, uygunsuz ya da kısıtlı duygulanım, sıra dışı dışında davranışlar ve dış görünüm ile belirlidir. Nöropsikolojik, bilişsel, davranışçı ve psikodimamik bağlamda değerlendirilebilecek bir kişilik bozukluğu olmakla birlikte ayrıcı tanılar bağlamında şizofreni, borderline kişilik bozukluğu, paranoid kişilik bozukluğu, şizoid kişilik bozukluğu gibi psikopatolojilerle ortak ve ayrıcı özelliklerinin bulunduğu bilinmektedir. Tedavisinde psikoterapi ve psikofarmakolojik yaklaşımlar kullanılmaktadır. Bu ayrımın yapılmasının tedavi edici yaklaşımlar açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Şizotipal kişilik bozukluğu üzerine yapılmış çalışmaların sayısının oldukça kısıtlı olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, psikoterapi ve psikofarmakolojik anlamda tedavisi üzerine çalışmalara ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.

Keywords

References

  1. AFIFI, T. O., MATHER, A., BOMAN, J., FLEISHER, W., ENNS, M. W., MACMILLAN, H., & SAREEN, J. (2011). Childhood adversity and personality disorders: Results from a nationally representative population-based study. Journal of Psychiatric Research, 45(6), 814–822. doi:10.1016/j.jpsychires.2010.11.008.
  2. AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, (DSM-5). Washington, DC: American Psychiatric Association.
  3. AYDIN, C. H. (2000). Öğrenme ve öğretme kuramlarının eğitim iletişimine katkısı. Kurgu, 17(1), 176-190.
  4. BANDURA, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.
  5. BANDURA, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perpective. Annual Review of Psychology, s.1-26. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.1.
  6. BASU, S. (2017). Differential diagnosis of schizophrenia & co-morbid psychiatric conditions in schizophrenia and their management. The Singapore Physician, 39(1).
  7. BAYON, C., HILL, K., SVRAKIC, D. M., PRZYBECK, T. R., & CLONINGER, C. R. (1996). Dimensional assessment of personality in an out-patient sample: Relations of the systems of Millon and Cloninger. Journal of Psychiatric Research, 30(5), 341–352. doi:10.1016/0022-3956(96)00024-6
  8. BECK, A. T., FREEMAN, E., & ASSOCIATES (1990). Cognitive Therapy of Personality Disorders. London: The Guilford Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychopathology, Egotism, Social and Personality Psychology (Other)

Journal Section

Review

Early Pub Date

October 12, 2026

Publication Date

October 19, 2026

Submission Date

April 23, 2025

Acceptance Date

September 6, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Eken, F. O. (2026). Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 13(2), 879-888. https://doi.org/10.17336/igusbd.1682355
AMA
1.Eken FO. Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme. IGUJSS. 2026;13(2):879-888. doi:10.17336/igusbd.1682355
Chicago
Eken, Furkan Onur. 2026. “Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal Ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 13 (2): 879-88. https://doi.org/10.17336/igusbd.1682355.
EndNote
Eken FO (October 1, 2026) Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 13 2 879–888.
IEEE
[1]F. O. Eken, “Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme”, IGUJSS, vol. 13, no. 2, pp. 879–888, Oct. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1682355.
ISNAD
Eken, Furkan Onur. “Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal Ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 13/2 (October 1, 2026): 879-888. https://doi.org/10.17336/igusbd.1682355.
JAMA
1.Eken FO. Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme. IGUJSS. 2026;13:879–888.
MLA
Eken, Furkan Onur. “Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal Ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, vol. 13, no. 2, Oct. 2026, pp. 879-88, doi:10.17336/igusbd.1682355.
Vancouver
1.Furkan Onur Eken. Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Kuramsal, Boyutsal ve Ayırıcı Özellikler Açısından Bir Değerlendirme. IGUJSS. 2026 Oct. 1;13(2):879-88. doi:10.17336/igusbd.1682355

 Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)