Review

Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik

Volume: 12 Number: 4 May 1, 2026
TR EN

Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik

Abstract

Bu çalışma, afet sonrası iyileştirme sürecinde sivil toplum kuruluşlarının rollerini ve karşılaştıkları sorunları koordinasyon, sürdürülebilirlik ve dirençlilik boyutunda incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel yöntemle yürütülen araştırmada, literatür taraması ve vaka analizleri kullanılmış; 2023 Kahramanmaraş depremleri, Haiti (2010), Nepal (2015), Bangladeş (1991) ve ABD-Katrina (2005) örnekleri karşılaştırılmıştır. Bulgular, STK’ların barınma, temel ihtiyaçların karşılanması, psikososyal destek ve ekonomik toparlanma alanlarında kritik roller üstlendiğini; ancak koordinasyon eksiklikleri, finansal sürdürülebilirlikteki kırılganlıklar ve toplumsal dirençlilik düzeyinin yetersizliği nedeniyle etkilerinin sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Karşılaştırmalı vaka analizi ve üç boyutlu Afet Sonrası STK Katkı Modeli (AS-SKM), Türkiye ve Nepal’de gönüllü mobilizasyonu ve yerel katılım desteği ile toplumsal dirençliliğin güçlü, Bangladeş’te sürdürülebilirlik uygulamalarının etkili, Haiti’de koordinasyonun zayıf ve ABD’de ise finansal kapasitenin yüksek ancak, dirençliliğin sosyoekonomik eşitsizliklerden etkilendiğini ortaya koymuştur. Tüm vakalarda genel olarak sürdürülebilirliğin düşük olduğu görülmüştür.  Çalışma, afet yönetiminde STK’ların rolünün güçlendirilmesi için kurumsallaşmış koordinasyon mekanizmaları, uzun vadeli finansal sürdürülebilirlik stratejileri ve toplum temelli dirençlilik politikalarının geliştirilmesini önermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir resmi, ticari ya da kar amacı gütmeyen organizasyondan fon desteği almamıştır

Ethical Statement

Çalışma etik izin gerektirmemektedir. Bu çalışma “The Role of NGOs in Post-Disaster Recovery: Coordination, Sustainability, and Resilience” başlığıyla 6. Bilsel International Truva Scientific Researches and Innovation Congress (15–16 Şubat 2025)’te özet bildiri olarak sunulmuştur.

References

  1. ALDRICH, D. P., & MEYER, M. A. (2015). Social capital and community resilience. American Behavioral Scientist, 59(2), 254–269.
  2. ALDRICH, D. P. (2012). Building resilience: Social capital in post-disaster recovery. University of Chicago Press.
  3. ALEXANDER, D. (2020). Disaster risk reduction. Oxford University Press.
  4. Anadolu Ajansı. (2023). STK'lerin deprem bölgesindeki çalışmaları sürüyor. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/stklerin-deprem-bolgesindeki-calismalari-suruyor/2816384 (Erişim: 25.03.2025)
  5. BALTA, G. K., MENGÜ, E., & YAMAN, Ö. M. (2024). 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde sosyal hizmetlerin sivil örgütlenmesi ve işleyişi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1-Deprem Özel Sayısı-), 261–291.
  6. BANKOFF, G., & HILHORST, D. (2009). The politics of risk in the Philippines: Comparing state and NGO perceptions of disaster management. Disasters, 33(4), 686–704.
  7. BARBELET, V. (2018). As local as possible, as international as necessary: Understanding capacity and complementarity in humanitarian action. Overseas Development Institute (ODI).
  8. BAŞARAN, İ., & AKYÜZ, D. (2022). Afet yönetiminde bir sivil toplum kuruluşu: Türk Kızılay. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 7(1), 76–91.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems For Sustainable Development and The Public Good, Sustainable Development

Journal Section

Review

Publication Date

May 1, 2026

Submission Date

May 14, 2025

Acceptance Date

December 5, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 4

APA
Tosun, S. (2026). Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(4), 1824-1841. https://doi.org/10.17336/igusbd.1699487
AMA
1.Tosun S. Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik. IGUJSS. 2026;12(4):1824-1841. doi:10.17336/igusbd.1699487
Chicago
Tosun, Salih. 2026. “Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik Ve Dirençlilik”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (4): 1824-41. https://doi.org/10.17336/igusbd.1699487.
EndNote
Tosun S (May 1, 2026) Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 4 1824–1841.
IEEE
[1]S. Tosun, “Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik”, IGUJSS, vol. 12, no. 4, pp. 1824–1841, May 2026, doi: 10.17336/igusbd.1699487.
ISNAD
Tosun, Salih. “Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik Ve Dirençlilik”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/4 (May 1, 2026): 1824-1841. https://doi.org/10.17336/igusbd.1699487.
JAMA
1.Tosun S. Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik. IGUJSS. 2026;12:1824–1841.
MLA
Tosun, Salih. “Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik Ve Dirençlilik”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, vol. 12, no. 4, May 2026, pp. 1824-41, doi:10.17336/igusbd.1699487.
Vancouver
1.Salih Tosun. Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik. IGUJSS. 2026 May 1;12(4):1824-41. doi:10.17336/igusbd.1699487

 Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)