Research Article

Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma

Volume: 12 Number: 3 February 8, 2026
EN TR

Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma

Abstract

Amaç: Bu makale, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesini kuramsal bir çerçevede araştırmaktadır. Özellikle sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarına odaklanarak, sosyolojik bilginin toplumsal yarara nasıl hizmet edebileceği sorusuna yanıt aranmaktadır. Bu bağlamda sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi gibi kuramsal yaklaşımlar incelenerek, sosyolojik bilgi ile toplumsal gereksinimler arasındaki ilişki eleştirel bir çerçevede araştırılmıştır. Yöntem: Makale, araştırma konusu ve sorunsalı nedeniyle kuramsal bir düzlemdedir. Konuya ilişkin kuramsal yaklaşımlar araştırılmış, mevcut kuramsal çerçeveler eleştirel bir yaklaşımla söylem analizine tabi tutulmuştur. İlgili literatüre dayalı çözümleyici ve eleştirel bir tartışma yürütmektir. Kavramsal analiz ve karşılaştırmalı kuramsal tartışma teknikleri benimsenmiştir. Bulgular: Kuramsal araştırma, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesi için dört temel yaklaşımın etkin olduğunu göstermektedir: (1) Sosyal inşacılık yaklaşımına göre bilgi ve gerçeklik toplumsal olarak inşa edilir; dolayısıyla sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda toplumsal bilinç ve algılar dönüştürülebilir. (2) Bilgi sosyolojisi perspektifi, bilginin toplumsal bağlamdan bağımsız olmadığına işaret ederek, hangi bilginin kimin yararına kullanıldığının sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. (3) Kamu sosyolojisi yaklaşımı, akademik bilginin halka ulaştırılması, politika yapımına ve kamusal tartışmalara katkı vermesi gerektiğini savunmakta; sosyologların sürdürülebilir kalkınma ve eğitim politikalarına etkin katılımının önemini vurgulamaktadır. (4) Eleştirel pedagoji kuramı, eğitimin yalnızca bilgi aktarmakla kalmayıp bireylerde eleştirel bilinç geliştirme ve toplumsal dönüşüme katkı sağlama misyonu olduğunu göstermektedir. Bu kuramsal bulgular bağlamında, sosyolojik bilginin uygun yöntem ve yaklaşımlarla kamusallaştırıldığında sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarında toplumsal yenilikler ve iyileşmelerin mümkün hale getirebildiği söylenebilir. Sonuç: Araştırma sonucunda, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülebilmesi için akademi ile kamu arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin başarısı, yalnızca teknik çözümlere değil, aynı zamanda toplumsal bilgi ve bilincin dönüşümüne bağlıdır. Bu dönüşüm, sosyologların eleştirel ve kamusal bir perspektifle bilgi üretmesini, eğitim süreçlerinin toplum odaklı ve güçlendirici bir anlayışla yeniden yapılandırılmasını gerektirir. Makale, kuramsal tartışmalar temelinde, sosyolojik bilginin toplumsal yarara yönlendirilmesinin mümkün ve gerekli olduğunu, bunun ise sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi perspektiflerinin bütüncül uygulanmasıyla başarılabileceğini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. APPLE, M. W. (2013). Can Education Change Society? New York: Routledge.
  2. BAUMAN, Z. (1987). Legislators and Interpreters: On Modernity, Post-modernity and Intellectuals. Cambridge: Polity Press.
  3. BECKER, H. S. (1967). Whose side are we on? Social Problems, 14(3), 239-247.
  4. BENSON, L., HARKAVY, I., PUCKETT, J., HARTLEY, M., HODGES, R. A., & JOHNSTON, F. E. (2017). Knowledge for Social Change: Bacon, Dewey, and the Revolutionary Transformation of Research Universities in the Twenty-First Century. Philadelphia: Temple University Press.
  5. BERGER, P. L., & LUCKMANN, T. (1966). The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. New York: Doubleday & Company.
  6. BLUMER, H. (1971). Social Problems as collective behavior. Social Problems, 18(3), 298-306.
  7. BOYER, E. L. (1996). The scholarship of engagement. Journal of Public Service & Outreach, 1(1), 11-20.
  8. WORLD COMMISSION ON ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT. (1987). Our common future. Oxford University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems For Sustainable Development and The Public Good

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 28, 2025

Publication Date

February 8, 2026

Submission Date

May 31, 2025

Acceptance Date

August 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 3

APA
Dinç, A. (2026). Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(3), 1125-1140. https://doi.org/10.17336/igusbd.1710763
AMA
1.Dinç A. Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. IGUJSS. 2026;12(3):1125-1140. doi:10.17336/igusbd.1710763
Chicago
Dinç, Artum. 2026. “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma Ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (3): 1125-40. https://doi.org/10.17336/igusbd.1710763.
EndNote
Dinç A (February 1, 2026) Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 3 1125–1140.
IEEE
[1]A. Dinç, “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”, IGUJSS, vol. 12, no. 3, pp. 1125–1140, Feb. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1710763.
ISNAD
Dinç, Artum. “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma Ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/3 (February 1, 2026): 1125-1140. https://doi.org/10.17336/igusbd.1710763.
JAMA
1.Dinç A. Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. IGUJSS. 2026;12:1125–1140.
MLA
Dinç, Artum. “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma Ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, vol. 12, no. 3, Feb. 2026, pp. 1125-40, doi:10.17336/igusbd.1710763.
Vancouver
1.Artum Dinç. Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. IGUJSS. 2026 Feb. 1;12(3):1125-40. doi:10.17336/igusbd.1710763

 Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)