Araştırma Makalesi

Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma

Cilt: 12 Sayı: 3 8 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu makale, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesini kuramsal bir çerçevede araştırmaktadır. Özellikle sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarına odaklanarak, sosyolojik bilginin toplumsal yarara nasıl hizmet edebileceği sorusuna yanıt aranmaktadır. Bu bağlamda sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi gibi kuramsal yaklaşımlar incelenerek, sosyolojik bilgi ile toplumsal gereksinimler arasındaki ilişki eleştirel bir çerçevede araştırılmıştır. Yöntem: Makale, araştırma konusu ve sorunsalı nedeniyle kuramsal bir düzlemdedir. Konuya ilişkin kuramsal yaklaşımlar araştırılmış, mevcut kuramsal çerçeveler eleştirel bir yaklaşımla söylem analizine tabi tutulmuştur. İlgili literatüre dayalı çözümleyici ve eleştirel bir tartışma yürütmektir. Kavramsal analiz ve karşılaştırmalı kuramsal tartışma teknikleri benimsenmiştir. Bulgular: Kuramsal araştırma, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesi için dört temel yaklaşımın etkin olduğunu göstermektedir: (1) Sosyal inşacılık yaklaşımına göre bilgi ve gerçeklik toplumsal olarak inşa edilir; dolayısıyla sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda toplumsal bilinç ve algılar dönüştürülebilir. (2) Bilgi sosyolojisi perspektifi, bilginin toplumsal bağlamdan bağımsız olmadığına işaret ederek, hangi bilginin kimin yararına kullanıldığının sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. (3) Kamu sosyolojisi yaklaşımı, akademik bilginin halka ulaştırılması, politika yapımına ve kamusal tartışmalara katkı vermesi gerektiğini savunmakta; sosyologların sürdürülebilir kalkınma ve eğitim politikalarına etkin katılımının önemini vurgulamaktadır. (4) Eleştirel pedagoji kuramı, eğitimin yalnızca bilgi aktarmakla kalmayıp bireylerde eleştirel bilinç geliştirme ve toplumsal dönüşüme katkı sağlama misyonu olduğunu göstermektedir. Bu kuramsal bulgular bağlamında, sosyolojik bilginin uygun yöntem ve yaklaşımlarla kamusallaştırıldığında sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarında toplumsal yenilikler ve iyileşmelerin mümkün hale getirebildiği söylenebilir. Sonuç: Araştırma sonucunda, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülebilmesi için akademi ile kamu arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin başarısı, yalnızca teknik çözümlere değil, aynı zamanda toplumsal bilgi ve bilincin dönüşümüne bağlıdır. Bu dönüşüm, sosyologların eleştirel ve kamusal bir perspektifle bilgi üretmesini, eğitim süreçlerinin toplum odaklı ve güçlendirici bir anlayışla yeniden yapılandırılmasını gerektirir. Makale, kuramsal tartışmalar temelinde, sosyolojik bilginin toplumsal yarara yönlendirilmesinin mümkün ve gerekli olduğunu, bunun ise sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi perspektiflerinin bütüncül uygulanmasıyla başarılabileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. APPLE, M. W. (2013). Can Education Change Society? New York: Routledge.
  2. BAUMAN, Z. (1987). Legislators and Interpreters: On Modernity, Post-modernity and Intellectuals. Cambridge: Polity Press.
  3. BECKER, H. S. (1967). Whose side are we on? Social Problems, 14(3), 239-247.
  4. BENSON, L., HARKAVY, I., PUCKETT, J., HARTLEY, M., HODGES, R. A., & JOHNSTON, F. E. (2017). Knowledge for Social Change: Bacon, Dewey, and the Revolutionary Transformation of Research Universities in the Twenty-First Century. Philadelphia: Temple University Press.
  5. BERGER, P. L., & LUCKMANN, T. (1966). The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. New York: Doubleday & Company.
  6. BLUMER, H. (1971). Social Problems as collective behavior. Social Problems, 18(3), 298-306.
  7. BOYER, E. L. (1996). The scholarship of engagement. Journal of Public Service & Outreach, 1(1), 11-20.
  8. WORLD COMMISSION ON ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT. (1987). Our common future. Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Kalkınma ve Kamu Yararına Bilgi Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

8 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

8 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dinç, A. (2026). Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(3), 1125-1140. https://doi.org/10.17336/igusbd.1710763
AMA
1.Dinç A. Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. İGÜSBD. 2026;12(3):1125-1140. doi:10.17336/igusbd.1710763
Chicago
Dinç, Artum. 2026. “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (3): 1125-40. https://doi.org/10.17336/igusbd.1710763.
EndNote
Dinç A (01 Şubat 2026) Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 3 1125–1140.
IEEE
[1]A. Dinç, “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”, İGÜSBD, c. 12, sy 3, ss. 1125–1140, Şub. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1710763.
ISNAD
Dinç, Artum. “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/3 (01 Şubat 2026): 1125-1140. https://doi.org/10.17336/igusbd.1710763.
JAMA
1.Dinç A. Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. İGÜSBD. 2026;12:1125–1140.
MLA
Dinç, Artum. “Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, c. 12, sy 3, Şubat 2026, ss. 1125-40, doi:10.17336/igusbd.1710763.
Vancouver
1.Artum Dinç. Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma. İGÜSBD. 01 Şubat 2026;12(3):1125-40. doi:10.17336/igusbd.1710763

Creative Commons Lisansı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.